13ος και 14ος μισθός: Τι αλλάζει μετά την απόφαση του ΣτΕ για τους δημοσίους υπαλλήλους

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για τη διεκδίκηση του 13ου και 14ου μισθού από τους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς, μετά την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, ο δικαστικός δρόμος για την επαναφορά των δώρων φαίνεται να κλείνει οριστικά. Όπως εξηγεί ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος, οποιαδήποτε επαναφορά στο εξής μπορεί να γίνει μόνο μέσα από νομοθετική πρωτοβουλία και πολιτική απόφαση, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά δεδομένα.

Η εξέλιξη αφορά χιλιάδες εργαζομένους στο Δημόσιο που διεκδικούσαν την επαναφορά των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα και του επιδόματος αδείας, τα οποία καταργήθηκαν την περίοδο των μνημονίων. Σύμφωνα με τον εργατολόγο, είναι η δέκατη φορά που απορρίπτονται αντίστοιχες διεκδικήσεις, με τη νέα κρίση της Ολομέλειας του ΣτΕ να δημιουργεί πλέον δεδικασμένο για τις σχετικές δικαστικές αξιώσεις.

Τι έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας

Η προσφυγή στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τους αξιοπρεπείς κατώτατους μισθούς, το οποίο έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία και συνδέεται με τον νέο μηχανισμό καθορισμού του κατώτατου μισθού.

Στη διεκδίκηση τέθηκαν ζητήματα που αφορούν το πραγματικό κόστος διαβίωσης και το επίπεδο της φτώχειας, με το επιχείρημα ότι αντίστοιχα δεδομένα θα έπρεπε να λαμβάνονται υπόψη και για τις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων.

Ωστόσο, κατά την παρουσίαση του σκεπτικού από τον Γιάννη Καρούζο, το ΣτΕ έκρινε ότι οι μισθολογικές ενισχύσεις που έχουν ήδη δοθεί στους εργαζομένους του Δημοσίου είναι επαρκείς στο πλαίσιο της συγκεκριμένης νομικής εξέτασης.

Παράλληλα, δεν έγινε δεκτή η σύγκριση μεταξύ των αυξήσεων που έχουν δοθεί στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα, καθώς πρόκειται για διαφορετικά μισθολογικά καθεστώτα.

«Δικαστικά το θέμα έχει κλείσει»

Η σημαντικότερη συνέπεια της απόφασης αφορά τις επόμενες κινήσεις των δημοσίων υπαλλήλων.

Κατά τον εργατολόγο, από τη στιγμή που το ζήτημα κρίθηκε από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν φαίνεται να υπάρχει πλέον περιθώριο για δικαστική επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού.

Αυτό σημαίνει ότι οι διεκδικήσεις μεταφέρονται πλέον από τις δικαστικές αίθουσες στο πολιτικό πεδίο. Για να επιστρέψουν τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και το επίδομα αδείας θα απαιτηθεί νέα νομοθετική ρύθμιση.

Το πρόβλημα των χαμηλών μισθών στο Δημόσιο

Παρά τη δικαστική εξέλιξη, ο Γιάννης Καρούζος έθεσε το ζήτημα των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων και από την πλευρά της στελέχωσης των δημόσιων υπηρεσιών.

Όπως επισήμανε, ένας νεοδιοριζόμενος δημόσιος υπάλληλος, ιδιαίτερα όταν καλείται να εγκατασταθεί μακριά από τον τόπο κατοικίας του και έχει οικογενειακές υποχρεώσεις, μπορεί να αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες στην κάλυψη ακόμη και βασικών αναγκών.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτυπώνεται και στην προσέλκυση προσωπικού, καθώς υπάρχουν επιτυχόντες σε προκηρύξεις που τελικά δεν αναλαμβάνουν υπηρεσία ή εγκαταλείπουν τη θέση τους εξαιτίας των οικονομικών δεδομένων.

Οι αυξήσεις και η σύγκριση με την Ευρώπη

Τα τελευταία χρόνια έχουν εφαρμοστεί παρεμβάσεις για την αύξηση των αποδοχών στο Δημόσιο, μεταξύ των οποίων και η σύνδεση του εισαγωγικού μισθού με την εξέλιξη του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον εργατολόγο, οι αποδοχές εξακολουθούν να βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που επηρεάζει την ελκυστικότητα της απασχόλησης στη δημόσια διοίκηση.

Κατά την εκτίμησή του, η επαναφορά των δώρων θα μπορούσε να έχει ευρύτερες επιπτώσεις και στην οικονομία, καθώς ένα μέρος των πρόσθετων αποδοχών θα επέστρεφε στην κατανάλωση και, μέσω αυτής, στα δημόσια έσοδα.

Η επαναφορά μπορεί να γίνει μόνο με νόμο

Μετά την απόφαση του ΣτΕ, επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον εάν τα δώρα μπορούν να επιστρέψουν μέσω δικαστικής απόφασης, αλλά εάν μια κυβέρνηση θα αποφασίσει να τα επαναφέρει νομοθετικά.

Ο Γιάννης Καρούζος επισημαίνει ότι μια τέτοια δυνατότητα εξακολουθεί να υπάρχει, υπό την προϋπόθεση ότι το επιτρέπουν τα οικονομικά και δημοσιονομικά δεδομένα της χώρας.

Έτσι, ενώ σε δικαστικό επίπεδο το ζήτημα θεωρείται κλειστό, η συζήτηση για τον 13ο και 14ο μισθό παραμένει ανοιχτή σε πολιτικό και συνδικαλιστικό επίπεδο, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στις κυβερνητικές αποφάσεις για τις αποδοχές στο Δημόσιο.