Πανεπιστήμια: Θέσεις διδακτικού προσωπικού χωρίς ρητή απαίτηση βασικού πτυχίου; Αντιδράσεις για το νέο νομοσχέδιο
Πίνακας περιεχομένων
Την απόσυρση διάταξης του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Παιδείας ζητά η ΠΟΣΕΕΔΙΠ ΑΕΙ, καταγγέλλοντας ότι καταργείται η ρητή απαίτηση κατοχής πτυχίου ως αυτοτελούς ελάχιστου προσόντος για την εκλογή συγκεκριμένων κατηγοριών πανεπιστημιακού προσωπικού.
Την απόσυρση διάταξης του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Παιδείας ζητά η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ειδικού και Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού ΑΕΙ (ΠΟΣΕΕΔΙΠ ΑΕΙ), εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για τις αλλαγές στα ελάχιστα ακαδημαϊκά προσόντα εκλογής προσωπικού στα πανεπιστήμια. Στο επίκεντρο βρίσκεται το άρθρο 89, το οποίο, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, καταργεί τη ρητή απαίτηση κατοχής πτυχίου ΑΕΙ ως αυτοτελούς ελάχιστου προσόντος για συγκεκριμένες κατηγορίες διδακτικού προσωπικού.
Με ανακοίνωσή της , η ΠΟΣΕΕΔΙΠ ΑΕΙ τοποθετείται επί του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου, αναγνωρίζοντας θετικές παρεμβάσεις για τη συμμετοχή του ειδικού διδακτικού προσωπικού στην ακαδημαϊκή λειτουργία, αλλά ζητώντας παράλληλα πρόσθετες ρυθμίσεις για τη διοίκηση των ιδρυμάτων, την επαγγελματική εξέλιξη και την αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού τους.
Γιατί ζητείται η απόσυρση του άρθρου 89
Η σημαντικότερη ένσταση της Ομοσπονδίας αφορά τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 89, που τροποποιούν τις προϋποθέσεις εκλογής μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (ΕΕΠ) και Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού (ΕΔΙΠ).
Όπως επισημαίνεται, με τις προτεινόμενες διατάξεις καταργείται η ρητή απαίτηση κατοχής πτυχίου ΑΕΙ ως αυτοτελούς ελάχιστου προσόντος, ενώ παραμένει η απαίτηση συναφούς διδακτορικού τίτλου για τα μέλη ΕΕΠ ή μεταπτυχιακού τίτλου για τα μέλη ΕΔΙΠ, αντίστοιχα.
Η ΠΟΣΕΕΔΙΠ υποστηρίζει ότι δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η αναγκαιότητα της συγκεκριμένης αλλαγής και εκφράζει προβληματισμό για τις πιθανές συνέπειές της.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι, παρότι η απόκτηση μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου προϋποθέτει κατά κανόνα την ολοκλήρωση προπτυχιακών σπουδών, σε ορισμένα εκπαιδευτικά συστήματα του εξωτερικού υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές εισαγωγής σε μεταπτυχιακά προγράμματα, ακόμη και χωρίς προηγούμενο πανεπιστημιακό πτυχίο, με βάση την επαγγελματική εμπειρία.
Η Ομοσπονδία διευκρινίζει ότι η ακαδημαϊκή αναγνώριση τέτοιων τίτλων στην Ελλάδα υπόκειται σε ειδικές προϋποθέσεις. Ωστόσο, θεωρεί ότι η κατάργηση της αυτοτελούς απαίτησης πτυχίου δημιουργεί ερωτήματα ως προς τη σκοπιμότητα της ρύθμισης και την εφαρμογή της σε συνδυασμό με το πλαίσιο αναγνώρισης τίτλων του εξωτερικού.
Για τον λόγο αυτό ζητά την απόσυρση του άρθρου 89 και, σε κάθε περίπτωση, τη διατήρηση του πτυχίου πρώτου κύκλου σπουδών ως ρητού ελάχιστου προσόντος, επιπλέον των απαιτούμενων μεταπτυχιακών ή διδακτορικών τίτλων.
Αίτημα για συμμετοχή στη διοίκηση των ΑΕΙ
Πέρα από τις ενστάσεις για τα προσόντα εκλογής, η ΠΟΣΕΕΔΙΠ ζητά την ενίσχυση της συμμετοχής όλων των κατηγοριών Ειδικού Διδακτικού Προσωπικού στις διαδικασίες ανάδειξης των διοικητικών οργάνων των πανεπιστημίων.
Στο πλαίσιο των προτάσεών της για το άρθρο 81, υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα μέλη αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ακαδημαϊκής κοινότητας, συμμετέχοντας στο εκπαιδευτικό, εργαστηριακό και ερευνητικό έργο των ιδρυμάτων.
Κατά συνέπεια, θεωρεί αναγκαία την ισότιμη συμμετοχή τους στις εκλογικές διαδικασίες για όλα τα όργανα διοίκησης, καθώς και την ενίσχυση της εκπροσώπησής τους στη συγκρότηση των συλλογικών οργάνων.
Υπενθυμίζει μάλιστα ότι πριν από τον νόμο 4957/2022 προβλεπόταν η συμμετοχή των μελών ΕΔΙΠ και ΕΕΠ στις σχετικές εκλογικές διαδικασίες, έστω με συγκεκριμένη ποσοστιαία βαρύτητα της ψήφου.
Η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει το αίτημα ως προσπάθεια αποκατάστασης και διεύρυνσης ενός προϋπάρχοντος δικαιώματος, συνδέοντάς το με τη δημοκρατική λειτουργία, τη διαφάνεια και την αντιπροσωπευτικότητα των πανεπιστημιακών οργάνων.
Ζητούν δυνατότητα εξέλιξης σε Επίκουρους Καθηγητές
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η ΠΟΣΕΕΔΙΠ και στην ακαδημαϊκή εξέλιξη των υπηρετούντων μελών ΕΔΙΠ που διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα.
Συγκεκριμένα, προτείνει να θεσμοθετηθεί η δυνατότητα εξέλιξής τους σε μόνιμη προσωποπαγή θέση στην εισαγωγική βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή, έπειτα από ακαδημαϊκή κρίση.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι αρκετά μέλη ΕΔΙΠ επιτελούν ήδη διδακτικό και ερευνητικό έργο αντίστοιχης φύσης και επιστημονικού περιεχομένου με εκείνο των μελών Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ).
Στο έργο αυτό περιλαμβάνονται η αυτοδύναμη διδασκαλία σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα, η διεξαγωγή έρευνας, η συμμετοχή και η ανάληψη επιστημονικής ευθύνης ερευνητικών προγραμμάτων, η υποστήριξη διδακτορικών διατριβών και η παροχή εξειδικευμένου κλινικού και εργαστηριακού έργου σε πανεπιστημιακές κλινικές και εργαστήρια νοσοκομείων.
Διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν ζητά αυτοδίκαιη μετατροπή θέσεων ή αναβάθμιση χωρίς αξιολόγηση, αλλά τη δυνατότητα εξέλιξης κατόπιν πλήρωσης ακαδημαϊκών κριτηρίων και διαφανούς διαδικασίας κρίσης.
Κατά την εκτίμησή της, η ρύθμιση θα μπορούσε να εφαρμοστεί με ελάχιστη δημοσιονομική επιβάρυνση, καθώς αφορά ήδη μόνιμο προσωπικό, χωρίς να επηρεάζει τον προγραμματισμό νέων θέσεων ΔΕΠ.
Ως προηγούμενα επικαλείται νομοθετικές ρυθμίσεις που επέτρεψαν την ένταξη αντίστοιχων κατηγοριών προσωπικού στις βαθμίδες Λέκτορα ή Επίκουρου Καθηγητή, καθώς και διατάξεις για τους Λέκτορες Εφαρμογών των πρώην ΤΕΙ και της ΑΣΠΑΙΤΕ.
Τι ζητούν για την επίβλεψη πτυχιακών εργασιών
Ένα ακόμη αίτημα αφορά τα μέλη ΕΔΙΠ που δεν διαθέτουν διδακτορικό δίπλωμα, αλλά υπηρετούν στην καταληκτική βαθμίδα.
Η Ομοσπονδία προτείνει να μπορούν να αναλαμβάνουν την επίβλεψη πτυχιακών εργασιών και να συμμετέχουν στις επιτροπές εξέτασής τους, αναγνωρίζοντας την επιστημονική εξειδίκευση και την πολυετή διδακτική και εργαστηριακή εμπειρία τους.
Όπως υποστηρίζει, αρκετά από τα συγκεκριμένα μέλη καθοδηγούν ήδη φοιτητές κατά την εκπόνηση πτυχιακών εργασιών, χωρίς το έργο αυτό να αναγνωρίζεται θεσμικά.
Η δυνατότητα αυτή, σύμφωνα με την ΠΟΣΕΕΔΙΠ, υπήρχε πριν από την εφαρμογή του νόμου 4957/2022. Επομένως, η Ομοσπονδία ζητά την επαναφορά προϋπάρχουσας αρμοδιότητας και όχι τη δημιουργία ενός νέου δικαιώματος.
Θετική η συμμετοχή σε τριμελείς επιτροπές διδακτορικών – Τι ζητούν επιπλέον
Η ΠΟΣΕΕΔΙΠ χαιρετίζει την πρόβλεψη του άρθρου 85, με την οποία δίνεται η δυνατότητα σε μέλη ΕΕΠ και ΕΔΙΠ που διαθέτουν διδακτορικό δίπλωμα και συναφές γνωστικό αντικείμενο να συμμετέχουν στις τριμελείς συμβουλευτικές επιτροπές επίβλεψης και υποστήριξης διδακτορικών διατριβών.
Πρόκειται, όπως τονίζει, για πάγιο αίτημα που ικανοποιείται έπειτα από πολυετή διάλογο με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας.
Η Ομοσπονδία σημειώνει ότι πολλά μέλη των συγκεκριμένων κατηγοριών ήδη συμβάλλουν στην καθοδήγηση υποψήφιων διδακτόρων, σε συνεργασία με μέλη ΔΕΠ, και ότι η νέα πρόβλεψη αναγνωρίζει θεσμικά αυτή την προσφορά.
Ωστόσο, θεωρεί απαραίτητη και τη συμπληρωματική τροποποίηση της παραγράφου 1 του άρθρου 95 του νόμου 4957/2022, που αφορά τις επταμελείς εξεταστικές επιτροπές διδακτορικών διατριβών.
Συγκεκριμένα, ζητά να συμπεριληφθούν οι νέες κατηγορίες μελών που προβλέπει το άρθρο 85, ώστε να διασφαλίζεται η συμμετοχή τους και στην τελική εξέταση της διατριβής.
Η προτεινόμενη διατύπωση διατηρεί την υποχρεωτική συμμετοχή των τριών μελών της συμβουλευτικής επιτροπής στην επταμελή εξεταστική, με τέσσερα επιπλέον μέλη και με την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον τέσσερα από τα επτά μέλη είναι μέλη ΔΕΠ του πανεπιστημίου στο οποίο εκπονείται η διατριβή.
Οι διεκδικήσεις για το νέο νομοσχέδιο
Η ΠΟΣΕΕΔΙΠ ΑΕΙ επιδιώκει, μέσω των προτάσεών της, την αναγνώριση του διδακτικού και ερευνητικού έργου των μελών της, την ενίσχυση της εκπροσώπησής τους στα διοικητικά όργανα και τη διαμόρφωση σαφών ακαδημαϊκών προϋποθέσεων για την εκλογή προσωπικού.
Παρά τη θετική της στάση απέναντι στη συμμετοχή μελών ΕΕΠ και ΕΔΙΠ στις συμβουλευτικές επιτροπές διδακτορικών, διατηρεί τις ενστάσεις της για το άρθρο 89 και επιμένει στην ανάγκη πρόσθετων θεσμικών παρεμβάσεων.
Κεντρικό αίτημα παραμένει η διασφάλιση της ποιότητας του διδακτικού, εργαστηριακού και επιστημονικού έργου των δημόσιων πανεπιστημίων, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση του ήδη υπηρετούντος προσωπικού.
Ακολουθείστε το iPaideia.gr στο Google News
Tελευταίες Ειδήσεις για την Παιδεία και την εργασία στο iPaideia.gr