Σχολεία σε εργασιακό αναβρασμό: Η ΟΛΜΕ καταγγέλλει παράνομες εντολές, απλήρωτες υπερωρίες και παραβιάσεις του ωραρίου

Σοβαρές καταγγελίες για παραβιάσεις των εργασιακών δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών, αυθαίρετες εντολές και πρόσθετη διδακτική απασχόληση χωρίς τις προβλεπόμενες διαδικασίες φέρνει στο προσκήνιο η ΟΛΜΕ. Με παρέμβασή της, η Ομοσπονδία ξεκαθαρίζει τι ισχύει για το διδακτικό και εργασιακό ωράριο, την υποχρεωτική παραμονή στο σχολείο, τις υπερωρίες, την κάλυψη κενών και τις υποχρεώσεις όσων υπηρετούν σε περισσότερες σχολικές μονάδες.

Η Ομοσπονδία αναφέρει ότι το τελευταίο διάστημα το Διοικητικό της Συμβούλιο δέχεται πλήθος καταγγελιών για πρακτικές που, όπως υποστηρίζει, παραβιάζουν το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και επιβαρύνουν τους εκπαιδευτικούς με υποχρεώσεις πέραν των προβλεπόμενων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι προφορικές εντολές, οι πρόσθετες αναθέσεις διδακτικού έργου και η απαίτηση συνεχούς διαθεσιμότητας των εκπαιδευτικών, ακόμη και όταν δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Η ΟΛΜΕ τονίζει ότι η επαρκής στελέχωση των σχολείων αποτελεί ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας και δεν μπορεί να μεταφέρεται στο υπάρχον προσωπικό μέσω διαρκών πρόσθετων αναθέσεων.

Πότε μπορούν οι εκπαιδευτικοί να αποχωρούν από το σχολείο

Ένα από τα βασικότερα ζητήματα που θίγει η Ομοσπονδία αφορά τη διάκριση μεταξύ διδακτικού και εργασιακού ωραρίου.

Όπως υπενθυμίζει, το διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης καθορίζεται από τις σχετικές διατάξεις των νόμων 1566/1985, 4152/2013 και 2413/1996.

Για τους εκπαιδευτικούς κατηγορίας ΠΕ που δεν υπάγονται σε ειδικές ρυθμίσεις, προβλέπεται κλιμάκωση από 23 έως 18 ώρες εβδομαδιαίως, ανάλογα με τα χρόνια υπηρεσίας.

Αντίθετα, το εργασιακό ωράριο, το οποίο αφορά τόσο την Πρωτοβάθμια όσο και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, έχει ανώτατο όριο τις 30 ώρες εβδομαδιαίως.

Η ΟΛΜΕ επισημαίνει ότι οι ώρες διδασκαλίας δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα νόμιμα όρια, ενώ στο εργασιακό ωράριο εντάσσονται και συγκεκριμένες διοικητικές ή άλλες εξωδιδακτικές υποχρεώσεις.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ενημέρωση γονέων και κηδεμόνων, η συμμετοχή σε σχολικές εκδηλώσεις, η τήρηση βιβλίων και η εκτέλεση διοικητικών εργασιών.

Σύμφωνα με την ερμηνεία που παραθέτει η Ομοσπονδία, δεν υπάρχει γενική υποχρέωση παραμονής στο σχολείο από τις 8:00 έως τις 14:00 όταν δεν έχει ανατεθεί συγκεκριμένο εξωδιδακτικό έργο με σχετική πράξη.

Στην περίπτωση αυτή, όπως αναφέρει, ο εκπαιδευτικός δικαιούται να αποχωρήσει μετά την ολοκλήρωση του διδακτικού του ωραρίου ή να προσέλθει πριν από την έναρξη των δικών του μαθημάτων, εφόσον αυτά δεν αρχίζουν με την έναρξη του ημερήσιου σχολικού προγράμματος.

Παράλληλα, η ΟΛΜΕ επαναφέρει το πάγιο αίτημά της για επιστροφή του διδακτικού ωραρίου στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από το 2013.

Κάλυψη κενών: Τι ισχύει όταν απουσιάζει εκπαιδευτικός

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρακτική της ανάθεσης «απασχόλησης» μαθητών σε εκπαιδευτικούς που έχουν ήδη συμπληρώσει το υποχρεωτικό τους διδακτικό ωράριο.

Η ΟΛΜΕ υποστηρίζει ότι η αντικατάσταση απόντος συναδέλφου και η απασχόληση μαθητών συνιστούν παροχή διδακτικού έργου.

Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, εκπαιδευτικός που έχει συμπληρώσει το πλήρες διδακτικό του ωράριο δεν υποχρεούται να αναλαμβάνει επιπλέον ώρες κάλυψης κενών χωρίς την προβλεπόμενη διαδικασία υπερωριακής ανάθεσης.

Η ΟΛΜΕ επικαλείται την υπουργική απόφαση Φ.353.1/324/105657/Δ1/2002, η οποία προβλέπει ότι ο διευθυντής φροντίζει για την κάλυψη των διδακτικών ωρών σε περίπτωση απουσίας εκπαιδευτικού, είτε με τροποποίηση του ημερήσιου προγράμματος είτε με ανάθεση σε διαθέσιμο εκπαιδευτικό.

Στην περίπτωση που δεν υπάρχει διαθέσιμο προσωπικό με υπολειπόμενες ώρες διδασκαλίας, η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι πρέπει να γίνεται σύμπτυξη του ωρολογίου προγράμματος, με πρόβλεψη για την ασφαλή αποχώρηση των μαθητών.

Παράλληλα, επισημαίνει την ευθύνη που συνδέεται με την ασφάλεια των μαθητών κατά τη διάρκεια ακάλυπτων διδακτικών ωρών, τονίζοντας ότι η προστασία τους δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης για την αποδοχή μη νόμιμων αναθέσεων.

Υπερωρίες: Έως πέντε ώρες την εβδομάδα και υπό προϋποθέσεις

Η ΟΛΜΕ υπενθυμίζει ότι η υπερωριακή διδασκαλία δεν μπορεί να αποτελεί πάγιο τρόπο αντιμετώπισης της υποστελέχωσης των σχολείων.

Σύμφωνα με το άρθρο 100, παράγραφος 3, του νόμου 4823/2021, προβλέπεται δυνατότητα ανάθεσης έως πέντε ωρών υπερωριακής διδασκαλίας εβδομαδιαίως, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Όπως αναφέρει η Ομοσπονδία, η ανάθεση μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο εφόσον οι εκπαιδευτικοί της ίδιας ειδικότητας στη σχολική μονάδα έχουν συμπληρώσει το υποχρεωτικό τους ωράριο και δεν υπάρχουν διαθέσιμα πλεονάσματα ωρών σε σχολεία της ίδιας ή όμορης ομάδας.

Επιπλέον, απαιτείται απόφαση του αρμόδιου οργάνου και τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Η ΟΛΜΕ ξεκαθαρίζει ότι μια προφορική εντολή για πραγματοποίηση επιπλέον διδακτικής ώρας, με την υπόσχεση ότι η ανάθεση θα τακτοποιηθεί εκ των υστέρων, δεν υποκαθιστά τη νόμιμη διοικητική πράξη και τις αναγκαίες πιστώσεις.

Για τον λόγο αυτό, καλεί τους εκπαιδευτικούς στους οποίους ανατίθενται υπερωρίες να ζητούν έγγραφη βεβαίωση ότι πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Παράλληλα, ζητά την έγκαιρη καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης για κάθε υπερωριακή διδασκαλία που έχει ανατεθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία.

Τι προβλέπεται για διευθυντές και υποδιευθυντές

Ειδική αναφορά γίνεται στους εκπαιδευτικούς που διαθέτουν μειωμένο διδακτικό ωράριο λόγω θέσης ευθύνης ή συνδικαλιστικής ιδιότητας.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι στους διευθυντές, υποδιευθυντές και άλλους εκπαιδευτικούς με αντίστοιχες υποχρεώσεις δεν πρέπει να ανατίθεται υπερωριακή διδασκαλία, παρά μόνο όταν η κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Επικαλείται, μάλιστα, την εγκύκλιο Δ2/2884/30.03.1998, σύμφωνα με την οποία τέτοιες αναθέσεις σε στελέχη της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης προβλέπονται μόνο όταν δεν είναι δυνατή ή είναι εξαιρετικά δυσχερής η κάλυψη των αναγκών με άλλον τρόπο.

Η εκτίμηση των πραγματικών συνθηκών ανήκει στο αρμόδιο ΠΥΣΔΕ.

Συνεδριάσεις Συλλόγου Διδασκόντων: Τι ισχύει για το ωράριο

Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύει η ΟΛΜΕ αφορά τον χρόνο πραγματοποίησης των συνεδριάσεων του Συλλόγου Διδασκόντων.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 1566/1985 που επικαλείται, οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται εντός του εργασιακού ωραρίου και εκτός των ωρών διδασκαλίας.

Η Ομοσπονδία τονίζει ότι δεν δικαιολογείται η πραγματοποίησή τους εκτός εργασιακού ωραρίου ή κατά τις αργίες.

Για την εξασφάλιση του απαιτούμενου χρόνου, αναφέρει ότι πρέπει να προβλέπεται σύμπτυξη του διδακτικού προγράμματος την ημέρα της συνεδρίασης.

Παράλληλα, ζητά έγκαιρο προγραμματισμό, σαφή ημερήσια διάταξη και συνεκτίμηση των υποχρεώσεων των εκπαιδευτικών που υπηρετούν σε περισσότερες σχολικές μονάδες.

Μείωση διδακτικού ωραρίου: Πότε εφαρμόζεται

Η ΟΛΜΕ υπενθυμίζει επίσης ότι η μείωση του διδακτικού ωραρίου λόγω συμπλήρωσης του απαιτούμενου χρόνου υπηρεσίας αποτελεί δικαίωμα των εκπαιδευτικών.

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, όπως επισημαίνει, η μείωση εφαρμόζεται μόλις συμπληρωθεί ο αντίστοιχος χρόνος, ακόμη και εάν αυτό συμβεί κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Η Ομοσπονδία επικαλείται σχετικά την εγκύκλιο 141076/Ε3/4.11.2021.

Τονίζει ότι οι ελλείψεις προσωπικού δεν αποτελούν δικαιολογία για την αναβολή της εφαρμογής της προβλεπόμενης μείωσης.

Για τον λόγο αυτό, ζητά την άμεση προσαρμογή των σχολικών προγραμμάτων, χωρίς να επιβάλλεται πρόσθετη διδασκαλία εκτός της νόμιμης διαδικασίας.

Εκπαιδευτικοί που διατίθενται από τη Δευτεροβάθμια στην Πρωτοβάθμια

Ξεχωριστή διευκρίνιση παρέχεται για τους εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που υπηρετούν στην Πρωτοβάθμια.

Σύμφωνα με την ΟΛΜΕ, το εφαρμοζόμενο διδακτικό ωράριο εξαρτάται από τη μορφή και τη νομική βάση της διοικητικής πράξης μετακίνησης.

Ειδικότερα, όσοι μετατάσσονται ή αποσπώνται στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση κατόπιν αίτησής τους ακολουθούν το ωράριο της Πρωτοβάθμιας.

Αντίθετα, οι εκπαιδευτικοί που διατίθενται στην Πρωτοβάθμια για υπηρεσιακές ανάγκες, είτε για συμπλήρωση του ωραρίου τους είτε εξ ολοκλήρου, διατηρούν το ωράριο της Δευτεροβάθμιας.

Για τη συγκεκριμένη διάκριση, η Ομοσπονδία παραπέμπει στα έγγραφα 183422/Δ2/2.12.2013 και 157163/Ε3/21.9.2018.

Υπηρεσία σε περισσότερα σχολεία: Πού ανατίθενται εξωδιδακτικές εργασίες

Σημαντικές διευκρινίσεις παρέχονται και για τους εκπαιδευτικούς που καλούνται να διδάσκουν σε περισσότερες σχολικές μονάδες.

Η ΟΛΜΕ υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 25 του νόμου 4203/2013, η συμπλήρωση του υποχρεωτικού διδακτικού ωραρίου μπορεί να πραγματοποιείται σε μία έως πέντε όμορες σχολικές μονάδες, με απόφαση του αρμόδιου διευθυντή Εκπαίδευσης, ύστερα από γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου.

Ωστόσο, επισημαίνει ότι η υπηρεσία σε περισσότερα σχολεία δεν συνεπάγεται πολλαπλές εξωδιδακτικές υποχρεώσεις.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε περισσότερες σχολικές μονάδες αναλαμβάνουν εξωδιδακτικές εργασίες σε ένα μόνο σχολείο, έπειτα από συνεννόηση των διευθυντών των εμπλεκόμενων μονάδων.

Επιπλέον, επικαλείται εγκύκλιο του 1996, σύμφωνα με την οποία πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε εκπαιδευτικοί ειδικοτήτων που υπηρετούν σε περισσότερα σχολεία να μη διδάσκουν την ίδια ημέρα σε σχολεία με διαφορετικό ωράριο λειτουργίας, δηλαδή πρωί και απόγευμα, εκτός εάν το επιθυμούν οι ίδιοι.

Η ΟΛΜΕ ζητά καλύτερο συντονισμό μεταξύ των σχολείων, με προγράμματα που λαμβάνουν υπόψη τις αποστάσεις και τον πραγματικό χρόνο μετακίνησης.

Κάλεσμα για καταγγελίες και στάσεις εργασίας

Κλείνοντας την παρέμβασή της, η Ομοσπονδία καλεί τους εκπαιδευτικούς να ενημερώνουν τις τοπικές ΕΛΜΕ για περιπτώσεις αναθέσεων που παραβιάζουν το ωράριο ή παρακάμπτουν τις νόμιμες διαδικασίες.

Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι όσοι δεν επιθυμούν να αναλάβουν υπερωριακή απασχόληση μπορούν να συμμετέχουν στις πανελλαδικές, κυλιόμενες, μονόωρες στάσεις εργασίας που προκηρύσσει κάθε μήνα.

Απευθύνει επίσης κάλεσμα προς τις διευθύνσεις των σχολείων να εφαρμόζουν απαρέγκλιτα το θεσμικό πλαίσιο και να μην αποδέχονται παράνομες εντολές.

Η ΟΛΜΕ επιμένει ότι η αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών κενών αποτελεί ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας και πρέπει να επιτυγχάνεται με προσλήψεις προσωπικού, όχι με τη συστηματική μετατροπή των υπερωριών και των πρόσθετων αναθέσεων σε μόνιμο μηχανισμό λειτουργίας των σχολείων.