Φοιτητικές εστίες Ιωαννίνων: Τι απαντά το υπουργείο Παιδείας για τα χρέη, τα πτυχία και την απειλή της Εφορίας

Στο επίκεντρο κοινοβουλευτικού ελέγχου βρέθηκε ο νέος Κανονισμός Φοιτητικών Κατοικιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μετά τις αντιδράσεις για τις οικονομικές υποχρεώσεις των εστιακών φοιτητών και τις πιθανές συνέπειες από τη μη εξόφλησή τους.

Με επίσημη απάντησή του στη Βουλή, το υπουργείο Παιδείας παραθέτει τις διευκρινίσεις του Πανεπιστημίου, σύμφωνα με τις οποίες δεν προβλέπεται παρακράτηση πτυχίου λόγω χρεών, ενώ η διαβίβαση στοιχείων στην ΑΑΔΕ αποτελεί έσχατη διαδικασία για όσους δεν συμμορφώνονται συστηματικά με τις προβλεπόμενες ρυθμίσεις.

Η απάντηση,  υπογράφεται από τον υφυπουργό Παιδείας Νικόλαο Παπαϊωάννου και αφορά την κοινοβουλευτική ερώτηση που είχαν καταθέσει στις 21 Σεπτεμβρίου οι βουλευτές Σία Αναγνωστοπούλου, Θεόδωρος Δρίτσας, Πέτη Πέρκα και Ευκλείδης Τσακαλώτος.

Στην ερώτησή τους οι βουλευτές είχαν μεταφέρει τις αντιδράσεις του Συλλόγου Εστιακών Φοιτητών για τον νέο κανονισμό, ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με τη σύνδεση των οικονομικών οφειλών με την ολοκλήρωση των σπουδών, τις συνέπειες για τους οικονομικά αδύναμους φοιτητές και τη διαδικασία διαβούλευσης πριν από την έγκριση των αλλαγών.

Τι ισχύει για τα πτυχία και την ορκωμοσία

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τέθηκαν αφορά το ενδεχόμενο οικονομικές εκκρεμότητες από τη διαμονή στις φοιτητικές κατοικίες να επηρεάζουν την αποφοίτηση.

Σύμφωνα με το έγγραφο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το οποίο ενσωματώνεται στην απάντηση του υπουργείου, ο νέος κανονισμός δεν προβλέπει παρακράτηση πτυχίου ούτε αποκλεισμό από την ορκωμοσία εξαιτίας οφειλών.

Ειδικότερα, το άρθρο 8, παράγραφος 8.12, προβλέπει ότι ο φοιτητής υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση, με την οποία βεβαιώνει είτε ότι δεν έχει οικονομικές εκκρεμότητες είτε ότι δεσμεύεται να προχωρήσει στη ρύθμισή τους.

Το Πανεπιστήμιο υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο διαχωρίζεται η ακαδημαϊκή πορεία του φοιτητή από τη διαδικασία διαχείρισης των οικονομικών υποχρεώσεών του.

Πότε οι οφειλές μπορούν να διαβιβαστούν στην ΑΑΔΕ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διευκρινίσεις για τη δυνατότητα αποστολής στοιχείων οφειλετών στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.

Το Πανεπιστήμιο επιβεβαιώνει ότι ο κανονισμός περιλαμβάνει σχετική πρόβλεψη στο άρθρο 9, παράγραφος 9.13.

Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η διαδικασία αυτή δεν έχει χαρακτήρα πίεσης προς τους φοιτητές, αλλά αποτελεί διοικητική υποχρέωση που συνδέεται με την προστασία των δημόσιων εσόδων.

Κατά την επίσημη θέση του Ιδρύματος, η συγκεκριμένη δυνατότητα ενεργοποιείται μόνο ως έσχατη λύση, εφόσον ο υπόχρεος αρνείται συστηματικά να συμμορφωθεί με τις προβλεπόμενες ρυθμίσεις.

Συνεπώς, η ύπαρξη οφειλής δεν παρουσιάζεται από το Πανεπιστήμιο ως λόγος αυτόματης διαβίβασης των στοιχείων στην ΑΑΔΕ.

Έως 20 δόσεις για οφειλές αποφοίτων

Στην απάντηση περιγράφονται επίσης οι δυνατότητες αποπληρωμής για αποφοίτους που έχουν συσσωρευμένες οικονομικές υποχρεώσεις από τη διαμονή τους.

Ο κανονισμός προβλέπει κλιμακωτή εξόφληση, ανάλογα με το ύψος της οφειλής.

Συγκεκριμένα, προβλέπονται έως πέντε δόσεις για ποσά κάτω των 1.000 ευρώ, έως δέκα δόσεις για ποσά κάτω των 2.000 ευρώ και έως είκοσι δόσεις για οφειλές που υπερβαίνουν τα 2.000 ευρώ.

Οι συγκεκριμένες προβλέψεις, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο, αποσκοπούν στη διευκόλυνση της τακτοποίησης των οικονομικών εκκρεμοτήτων.

Τι προβλέπεται για τους οικονομικά αδύναμους φοιτητές

Σημαντικό μέρος της απάντησης αφορά τα μέτρα οικονομικής προστασίας που, σύμφωνα με το Ίδρυμα, περιλαμβάνονται στον κανονισμό.

Για τους εν ενεργεία φοιτητές προβλέπεται δυνατότητα εξόφλησης των οφειλών σε πέντε δόσεις, έπειτα από υποβολή υπεύθυνης δήλωσης.

Σε περιπτώσεις ιδιαίτερα δυσμενών οικονομικών συνθηκών, παρέχεται η δυνατότητα προσωρινής αναστολής της πληρωμής για διάστημα έως έξι μηνών ή μείωσης του ποσού της οικονομικής συμμετοχής.

Παράλληλα, προβλέπονται εκπτώσεις έως 25%, με κριτήρια που σχετίζονται με την αναπηρία, την πολυτεκνία, την ανεργία των γονέων και την ακαδημαϊκή επίδοση.

Στην ίδια κατεύθυνση, το Πανεπιστήμιο αναφέρεται σε 113 ετήσιες υποτροφίες και βραβεία που συνοδεύονται από πλήρη απαλλαγή από την οικονομική συμμετοχή, καθώς και σε ανταποδοτικές υποτροφίες.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν στο υπουργείο, κατά την περίοδο 2023–2026 εγκρίθηκαν συνολικά 314 αιτήσεις για απαλλαγή, μείωση ή έκπτωση οικονομικών υποχρεώσεων, ύστερα από εξέταση των σχετικών δικαιολογητικών.

Δωρεάν διαμονή στη Φοιτητική Εστία Περιβλέπτου

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων επισημαίνει ότι στη Φοιτητική Εστία Περιβλέπτου, η οποία ανήκει στο Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης, η μηνιαία οικονομική συμμετοχή έχει οριστεί στα μηδέν ευρώ.

Σύμφωνα με την απάντηση, η συγκεκριμένη δυνατότητα παρέχεται ισότιμα στους αιτούντες κατά τη διαδικασία υποβολής της αίτησής τους.

Το Ίδρυμα υποστηρίζει ότι η ύπαρξη αυτής της επιλογής εξασφαλίζει δυνατότητα διαμονής χωρίς οικονομική επιβάρυνση για φοιτητές που τη χρειάζονται.

«Δεν πρόκειται για ενοίκιο»

Μια ακόμη διευκρίνιση αφορά τον χαρακτήρα των χρημάτων που καταβάλλουν οι εστιακοί φοιτητές.

Το Πανεπιστήμιο υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα ποσά δεν αποτελούν ενοίκιο ή δίδακτρα, αλλά οικονομική συμμετοχή στα λειτουργικά έξοδα των φοιτητικών κατοικιών.

Παράλληλα, αναφέρει ότι ο νέος κανονισμός του 2026 αποτελεί περιορισμένη τροποποίηση του προηγούμενου πλαισίου του 2023 και δεν μεταβάλλει το ύψος της οικονομικής συμμετοχής.

Με αυτό το επιχείρημα απορρίπτει την εκτίμηση ότι οι νέες ρυθμίσεις επιφέρουν αιφνιδιαστική οικονομική επιβάρυνση στους φοιτητές.

Τι απαντά για τη συμμετοχή των φοιτητών στις αποφάσεις

Στην κοινοβουλευτική ερώτηση είχε τεθεί και το ζήτημα της διαβούλευσης με τους εκπροσώπους των εστιακών φοιτητών πριν από την ψήφιση του νέου κανονισμού.

Το Πανεπιστήμιο επικαλείται τις προβλέψεις για τη θεσμική εκπροσώπηση των φοιτητών, επισημαίνοντας ότι ο κανονισμός προβλέπει τη συμμετοχή νόμιμα εκλεγμένου εκπροσώπου ως παρατηρητή στην Εφορεία Φοιτητικών Κατοικιών.

Επιπλέον, αναφέρεται στον θεσμό του Συμβουλίου Φοιτητών, ο οποίος προβλέπεται από τον νόμο 4957/2022 και λειτουργεί ως επίσημος δίαυλος επικοινωνίας με τη διοίκηση.

Η απάντηση περιγράφει το θεσμικό πλαίσιο εκπροσώπησης, χωρίς ωστόσο να παραθέτει συγκεκριμένες συναντήσεις ή διαδικασίες διαβούλευσης με τον Σύλλογο Εστιακών Φοιτητών πριν από την έγκριση του κανονισμού.

Η θέση του υπουργείου Παιδείας

Στο δικό του μέρος της απάντησης, το υπουργείο Παιδείας υπενθυμίζει ότι τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα διαθέτουν συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοδιοίκηση και ρυθμίζουν τα ζητήματα οργάνωσης και λειτουργίας τους μέσω των αρμόδιων οργάνων τους.

Παράλληλα, αναφέρεται στο θεσμικό πλαίσιο της φοιτητικής μέριμνας, σύμφωνα με το οποίο η δωρεάν στέγαση παρέχεται με κριτήρια που περιλαμβάνουν την οικονομική και οικογενειακή κατάσταση, την εντοπιότητα και τις ειδικές συνθήκες κάθε Ιδρύματος.

Διευκρινίζει ακόμη ότι η οργάνωση και λειτουργία των φοιτητικών εστιών υπάγεται στα αρμόδια όργανα των πανεπιστημίων, ενώ η οικονομική διαχείριση και η κάλυψη των λειτουργικών δαπανών πραγματοποιούνται από το ΙΝΕΔΙΒΙΜ σε συνεργασία με τα ΑΕΙ, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, από την πλευρά του, υπερασπίζεται τον νέο κανονισμό, υποστηρίζοντας ότι διατηρεί την οικονομική συμμετοχή στα προηγούμενα επίπεδα και προβλέπει διευκολύνσεις για όσους αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

Η απάντηση δίνει έτσι την επίσημη θέση του υπουργείου και του Πανεπιστημίου απέναντι στις καταγγελίες, με κεντρικά ζητήματα τη διαχείριση των οφειλών, τη δυνατότητα προσφυγής στην ΑΑΔΕ και την προστασία των οικονομικά αδύναμων φοιτητών.