Σχολικές εκδρομές: Ακόμη και ο δρόμος… ευθύνη του εκπαιδευτικού; Οργή για μετακύλιση ποινικών ευθυνών

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην Κορινθία υπεύθυνη δήλωση που, σύμφωνα με την Α΄ ΕΛΜΕ Κορινθίας, καλούνται να υπογράψουν εκπαιδευτικοί και διευθυντές σχολείων πριν από εκπαιδευτικές επισκέψεις στη Βουλή. Το επίμαχο έγγραφο προβλέπει ότι η ευθύνη για την ασφάλεια των μαθητών, ακόμη και κατά τη μετακίνησή τους, αναλαμβάνεται «καθ’ αποκλειστικότητα» από τη νόμιμη εκπρόσωπο της σχολικής μονάδας, με την ΕΛΜΕ να καταγγέλλει απόπειρα μετακύλισης αστικών και ποινικών ευθυνών στους εκπαιδευτικούς.

Η εκπαιδευτική ένωση κάνει λόγο για μια απαίτηση που εκθέτει τους εκπαιδευτικούς σε σοβαρούς νομικούς κινδύνους, καθώς τους ζητείται, όπως υποστηρίζει, να αναλάβουν την αποκλειστική ευθύνη ακόμη και για παράγοντες που δεν μπορούν να ελέγξουν, όπως η κατάσταση του οδικού δικτύου, η συμπεριφορά του οδηγού ή οι καιρικές συνθήκες.

«Ποιος μπορεί να εγγυηθεί αποκλειστικά την ασφάλεια μιας σχολικής μετακίνησης;» είναι το ουσιαστικό ερώτημα που θέτει η Α΄ ΕΛΜΕ Κορινθίας, ζητώντας την άμεση απόσυρση της δήλωσης και σαφή νομική κάλυψη των εκπαιδευτικών από το υπουργείο Παιδείας.

Τι αναφέρει η υπεύθυνη δήλωση που προκαλεί αντιδράσεις

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Α΄ ΕΛΜΕ Κορινθίας, με ημερομηνία 27 Οκτωβρίου 2026, η επίμαχη υπεύθυνη δήλωση εστάλη από την Περιφερειακή Ενότητα Κορινθίας και προωθήθηκε μέσω της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κορινθίας.

Το έγγραφο αφορά εκπαιδευτικούς και διευθυντές σχολικών μονάδων που πρόκειται να πραγματοποιήσουν εκπαιδευτικές επισκέψεις στη Βουλή των Ελλήνων.

Η ΕΛΜΕ παραθέτει το επίμαχο απόσπασμα, σύμφωνα με το οποίο ο υπογράφων καλείται να δηλώσει ότι:

«Την ευθύνη της ασφάλειας των μαθητών […] συμπεριλαμβανομένης της μετακίνησης στη Βουλή […] αναλαμβάνει καθ’ αποκλειστικότητα η νόμιμη εκπρόσωπος της ανωτέρω σχολικής μονάδας».

Η δήλωση, όπως επισημαίνει η εκπαιδευτική ένωση, συνδέεται με τις προβλεπόμενες κυρώσεις του νόμου 1599/1986 για τις υπεύθυνες δηλώσεις.

Η Α΄ ΕΛΜΕ χαρακτηρίζει την απαίτηση νομικά αβάσιμη και ηθικά απαράδεκτη, υποστηρίζοντας ότι επιχειρείται να μεταφερθεί σε ένα μεμονωμένο πρόσωπο ευθύνη που αφορά περισσότερους εμπλεκόμενους φορείς.

«Ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να ελέγχει τον οδηγό, τους δρόμους και τον καιρό»

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της ΕΛΜΕ αφορά τους παράγοντες που επηρεάζουν την ασφάλεια μιας σχολικής μετακίνησης.

Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να έχει τον πλήρη έλεγχο της κατάστασης του οδικού δικτύου, της πιστοποίησης των μεταφορικών μέσων, της τήρησης των κανόνων οδικής κυκλοφορίας ή των καιρικών συνθηκών.

Κατά συνέπεια, η εκπαιδευτική ένωση θεωρεί παράλογο να απαιτείται από εκπαιδευτικούς ή διευθυντές να αναλαμβάνουν αποκλειστικά την ευθύνη για την ασφάλεια των μαθητών κατά τη μετακίνηση.

Η Α΄ ΕΛΜΕ υποστηρίζει ότι η ασφάλεια των σχολικών εκδρομών διέπεται ήδη από συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο και ότι η κατανομή των ευθυνών δεν μπορεί να καθορίζεται με μια υπεύθυνη δήλωση.

Καταγγελίες για μετακύλιση αστικών και ποινικών ευθυνών

Η εκπαιδευτική ένωση εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για τις πιθανές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η υπογραφή του εγγράφου.

Όπως αναφέρει, η διατύπωση περί «αποκλειστικής» ευθύνης δημιουργεί την εντύπωση ότι οι εκπαιδευτικοί καλούνται να επωμιστούν το σύνολο της αστικής και ποινικής ευθύνης για οποιοδήποτε περιστατικό κατά τη διάρκεια της επίσκεψης και της μετακίνησης.

Η ΕΛΜΕ χαρακτηρίζει την πρακτική αυτή προσπάθεια αποποίησης ευθυνών της διοίκησης και υποστηρίζει ότι δημιουργεί κλίμα φόβου στους εκπαιδευτικούς.

Επισημαίνεται, πάντως, ότι η ανακοίνωση εκφράζει τη νομική εκτίμηση και την καταγγελία της ΕΛΜΕ. Η πραγματική έκταση των ευθυνών των εμπλεκόμενων προσώπων και φορέων καθορίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία και δεν προκύπτει αυτομάτως από τη διατύπωση μιας υπεύθυνης δήλωσης.

Κίνδυνος να ακυρωθούν εκπαιδευτικές επισκέψεις στη Βουλή

Η Α΄ ΕΛΜΕ Κορινθίας προειδοποιεί ότι η συγκεκριμένη πρακτική ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη διοργάνωση σχολικών εκδρομών.

Όπως υπογραμμίζει, οι εκπαιδευτικοί αφιερώνουν προσωπικό χρόνο, συχνά πέραν του εργασιακού τους ωραρίου, για την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων που προσφέρουν σημαντικά παιδαγωγικά οφέλη στους μαθητές.

Η επίσκεψη στη Βουλή αποτελεί, σύμφωνα με την ανακοίνωση, μια ευκαιρία γνωριμίας των μαθητών με τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Ωστόσο, η απαίτηση υπογραφής μιας δήλωσης με τόσο ευρεία διατύπωση ευθύνης θα μπορούσε, κατά την ΕΛΜΕ, να οδηγήσει στην ακύρωση αντίστοιχων επισκέψεων.

Μάλιστα, προειδοποιεί ότι, εφόσον η Περιφερειακή Ενότητα Κορινθίας επιμείνει στην απαίτηση, η ίδια θα φέρει, κατά την άποψη της εκπαιδευτικής ένωσης, την ευθύνη για ενδεχόμενες ακυρώσεις.

Τι ζητά η Α΄ ΕΛΜΕ Κορινθίας από το υπουργείο Παιδείας

Με την ανακοίνωσή της, η Α΄ ΕΛΜΕ Κορινθίας διατυπώνει τρία συγκεκριμένα αιτήματα:

Άμεση απόσυρση της υπεύθυνης δήλωσης από την Περιφερειακή Ενότητα Κορινθίας.

Σαφή νομική κάλυψη των εκπαιδευτικών από το υπουργείο Παιδείας για όλες τις προβλεπόμενες και εγκεκριμένες σχολικές δράσεις.

Κατανομή των ευθυνών στους αρμόδιους φορείς, αντί της απόδοσής τους αποκλειστικά στους συνοδούς εκπαιδευτικούς.

Η εκπαιδευτική ένωση ξεκαθαρίζει ότι η ασφάλεια των μαθητών αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα και ότι οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να τηρούν το προβλεπόμενο πλαίσιο κατά τη διοργάνωση και πραγματοποίηση των σχολικών μετακινήσεων.

Παράλληλα, όμως, ζητά να μη μετατρέπεται η συμμετοχή σε εκπαιδευτικές επισκέψεις σε διαδικασία ανάληψης ευθυνών για περιστάσεις που βρίσκονται εκτός του ελέγχου τους.

Το ζήτημα που αναδεικνύεται είναι εάν η διοίκηση μπορεί να απαιτεί μια τόσο ευρεία δήλωση προσωπικής ευθύνης ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή σχολικών μονάδων σε εκπαιδευτικές επισκέψεις στη Βουλή, αλλά και ποια είναι τα πραγματικά όρια των υποχρεώσεων των συνοδών εκπαιδευτικών.