Πανελλήνιες: Οι βαθμοί στο «μικροσκόπιο» – Τι φοβούνται οι πολίτες για το νέο σύστημα
Πίνακας περιεχομένων
Νέα πανελλαδική έρευνα της Opinion Poll καταγράφει ισχυρό αίτημα αλλαγής των Πανελλαδικών Εξετάσεων, με το 81,5% να ζητά αναμόρφωση του συστήματος εισαγωγής στα ΑΕΙ. Τι δείχνουν τα ποσοστά για το Εθνικό Απολυτήριο, τον προφορικό βαθμό, το άγχος των μαθητών και την αξιοπιστία των εξετάσεων.
Την ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αναδεικνύει η πανελλαδική έρευνα της Opinion Poll, που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και παρουσιάστηκε στο 40ό Συνέδριο της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος, με το 81,5% των ερωτηθέντων να τάσσεται υπέρ της αναμόρφωσης του σημερινού συστήματος. Την ίδια στιγμή, η αξιοπιστία των εξετάσεων, η ισότιμη αντιμετώπιση των μαθητών και η διαφάνεια στη βαθμολόγηση αναδεικνύονται σε βασικές προϋποθέσεις για οποιαδήποτε αλλαγή.
Η έρευνα, με τίτλο «Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση και η πρόκληση του Εθνικού Απολυτηρίου», πραγματοποιήθηκε από τις 4 έως τις 6 Νοεμβρίου 2026, σε δείγμα 1.002 ατόμων ηλικίας 17 ετών και άνω, με πανελλαδική κάλυψη και εντολέα το Ε.Ε.Α.
Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια κοινωνία που επιθυμεί να περιοριστεί η πίεση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, χωρίς όμως να χαθούν οι εγγυήσεις αξιοκρατίας που συνδέονται με το σημερινό σύστημα.
Το 81,5% ζητά αλλαγή στον τρόπο εισαγωγής στα πανεπιστήμια
Στο ερώτημα εάν θεωρούν αναγκαίο να αλλάξει ο σημερινός τρόπος πρόσβασης στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, το 81,5% απαντά «ναι» ή «μάλλον ναι».
Αντίθετη άποψη εκφράζει το 16,2%, ενώ το 2,3% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.
Η επιθυμία για αλλαγές καταγράφεται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, αλλά και μεταξύ των ψηφοφόρων διαφορετικών πολιτικών κομμάτων.
Ειδικότερα, υπέρ της αλλαγής τάσσεται το 78,5% των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας στις Ευρωεκλογές του 2024, το 75,5% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, το 84,3% του ΠΑΣΟΚ και το 84,5% του ΚΚΕ.
Αντίστοιχα, θετική απάντηση δίνει το 93,5% των ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης και το 90,5% της Πλεύσης Ελευθερίας.
Τα ποσοστά αυτά αφορούν την ανάγκη αλλαγής του συστήματος και δεν συνιστούν αυτομάτως έγκριση ενός συγκεκριμένου σχεδίου για το Εθνικό Απολυτήριο.
Το άγχος των Πανελλαδικών το μεγαλύτερο πρόβλημα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις για τις αδυναμίες του σημερινού συστήματος.
Το 53,6% θεωρεί ως σοβαρότερο πρόβλημα το γεγονός ότι το μέλλον ενός υποψηφίου κρίνεται από εξετάσεις που πραγματοποιούνται μέσα σε λίγες ημέρες.
Ακολουθεί η μεγάλη πίεση που συγκεντρώνεται στη Γ΄ Λυκείου, με ποσοστό 22,6%.
Παράλληλα, το 17% επισημαίνει ως σημαντικότερο πρόβλημα τη μηδενική σημασία που έχουν η Α΄ και η Β΄ Λυκείου για την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικές είναι οι απαντήσεις των νεότερων ηλικιακών ομάδων. Στους ερωτηθέντες ηλικίας 17 έως 29 ετών, το 63,4% επιλέγει ως μεγαλύτερο πρόβλημα το άγχος των εξετάσεων, ενώ το 29,3% τη μεγάλη πίεση της τελευταίας τάξης του Λυκείου.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν το βάρος που αποδίδεται στην εξεταστική διαδικασία και στην πίεση που αντιμετωπίζουν οι μαθητές κατά την προετοιμασία τους.
Η αξιοπιστία αποτελεί «κόκκινη γραμμή»
Παρά το ισχυρό αίτημα αλλαγής, η έρευνα καταγράφει εξίσου υψηλή απαίτηση για τη διατήρηση της αξιοπιστίας του συστήματος εισαγωγής.
Συγκεκριμένα, το 80,3% θεωρεί ότι οποιοδήποτε νέο σύστημα πρέπει να διαθέτει την ίδια αξιοπιστία που, σύμφωνα με τη διατύπωση της ερώτησης, είχε το σύστημα των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Το 17,7% απαντά αρνητικά, ενώ το 2% δεν εκφράζει άποψη.
Παράλληλα, το 81,4% θεωρεί ότι η εισαγωγή στα πανεπιστήμια πρέπει να πραγματοποιείται με κοινή διαδικασία και ίδιους κανόνες για όλους τους μαθητές.
Η συγκεκριμένη απαίτηση εμφανίζεται ιδιαίτερα ισχυρή στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, με ποσοστό 88,6%, αλλά και στους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, με 84,3%.
Εθνικό Απολυτήριο: Επιφυλάξεις για τον προφορικό βαθμό
Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τη συμμετοχή της προφορικής βαθμολογίας στη διαμόρφωση του βαθμού του Εθνικού Απολυτηρίου.
Στο σχετικό ερώτημα, το 40% εκτιμά ότι ο προφορικός βαθμός δεν πρέπει να προσμετράται, επειδή υπάρχει κίνδυνος ευνοϊκής μεταχείρισης μαθητών.
Το 36,2% θεωρεί ότι θα πρέπει να προσμετρείται σε μικρό βαθμό, ενώ το 21,7% υποστηρίζει ότι πρέπει να έχει μεγάλη βαρύτητα.
Το 2,1% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.
Τα ποσοστά αποτυπώνουν διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με τον ρόλο της σχολικής αξιολόγησης. Από τη μία πλευρά, διατυπώνεται ανησυχία για ενδεχόμενη μεροληψία και, από την άλλη, καταγράφεται η άποψη ότι η επίδοση των μαθητών μέσα στο σχολείο πρέπει να συνυπολογίζεται, έστω και περιορισμένα.
Εξετάσεις και στις τρεις τάξεις του Λυκείου;
Στο ερώτημα εάν ο πιο αξιόπιστος τρόπος αξιολόγησης είναι η διεξαγωγή εξετάσεων και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, το 60,2% απαντά θετικά.
Αντίθετη άποψη εκφράζει το 38,5%, ενώ το 1,3% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.
Παράλληλα, το 72,4% εκτιμά ότι μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να μειώσει το άγχος των μαθητών που σήμερα κρίνονται από μία εξεταστική διαδικασία.
Το 25,9% δεν συμμερίζεται αυτή την εκτίμηση.
Πρόκειται για ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει η συζήτηση γύρω από το Εθνικό Απολυτήριο: κατά πόσο η κατανομή της αξιολόγησης σε περισσότερες σχολικές χρονιές θα μπορούσε να περιορίσει την πίεση της Γ΄ Λυκείου.
Κοινά θέματα, ίδια ύλη και εξετάσεις την ίδια ημέρα
Ιδιαίτερα υψηλά είναι τα ποσοστά υπέρ της εφαρμογής κοινών όρων εξέτασης για όλους τους μαθητές.
Συγκεκριμένα:
Το 86,9% συμφωνεί ότι οι εξετάσεις πρέπει να πραγματοποιούνται την ίδια ημέρα για όλους τους μαθητές πανελλαδικά.
Το 84,4% υποστηρίζει τη χρήση κοινών θεμάτων για όλους.
Το 82,9% θεωρεί σωστό οι μαθητές να εξετάζονται στην ίδια ύλη.
Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την έμφαση που δίνουν οι ερωτηθέντες στη συγκρισιμότητα των επιδόσεων και στην εφαρμογή ενιαίων κανόνων.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η συμφωνία ως προς τη διαδικασία διόρθωσης των γραπτών.
Το 89,3% θεωρεί ότι η βαθμολόγηση πρέπει να πραγματοποιείται από καθηγητές άλλων σχολείων, ώστε να διασφαλίζεται η αμεροληψία.
Αντίθετη άποψη εκφράζει μόλις το 9,7%, ενώ το 1% δεν απαντά.
Δυσαρέσκεια για το σημερινό Λύκειο
Η έρευνα δεν περιορίζεται στο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, αλλά εξετάζει και την ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρει το Λύκειο.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η πλειονότητα των ερωτηθέντων δεν είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη.
Συγκεκριμένα, το 40,6% δηλώνει λίγο ικανοποιημένο και το 31,3% καθόλου ικανοποιημένο, ποσοστά που αθροιστικά φτάνουν το 71,9%.
Αντίθετα, το 21% δηλώνει αρκετά ικανοποιημένο και μόλις το 3,8% πολύ ικανοποιημένο.
Το 3,2% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ότι η συζήτηση για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν αφορά αποκλειστικά τις εξετάσεις, αλλά και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης στο Λύκειο.
Τι ζητούν να μαθαίνουν οι μαθητές στο Λύκειο
Στην ερώτηση για τους τομείς στους οποίους πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν έως δύο απαντήσεις.
Στην πρώτη θέση βρίσκεται η κριτική σκέψη και η αξιολόγηση πληροφοριών, με 46,7%.
Ακολουθούν η καλύτερη ενημέρωση για τις επιλογές σπουδών και επαγγελμάτων με 36,5% και η γλώσσα και κατανόηση κειμένων με 22%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά στις νέες τεχνολογίες, καθώς το 19,9% επιλέγει τις ψηφιακές δεξιότητες και την υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες συγκεντρώνουν 19,8%, η συνεργασία και επικοινωνία 16,7%, η ιστορική γνώση 13,1% και η τέχνη και ο πολιτισμός 9,3%.
Τι πρέπει να αλλάξει στην καθημερινότητα των σχολείων
Στο ερώτημα για τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την καθημερινή εκπαίδευση στο Λύκειο, οι ερωτηθέντες επέλεξαν επίσης έως δύο απαντήσεις.
Πρώτη προτεραιότητα αναδεικνύεται η καλύτερη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, με 30,5%.
Ακολουθεί η μείωση της διδακτέας ύλης και η εξασφάλιση περισσότερου χρόνου για κατανόηση και εμβάθυνση, με 29,8%.
Η καλύτερη υποστήριξη των μαθητών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες συγκεντρώνει 24,5%, ενώ το 22,5% ζητά περισσότερα εργαστήρια και πρακτικές δραστηριότητες.
Παράλληλα, το 21,3% επιλέγει τα μικρότερα τμήματα, το 20,4% τις καλύτερες υποδομές και τον εξοπλισμό και το 18,8% την περισσότερη ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη.
Τέλος, το 17,3% θεωρεί σημαντική την ενίσχυση των ερευνητικών και ομαδικών εργασιών.
Το μήνυμα της έρευνας για το Εθνικό Απολυτήριο
Τα ευρήματα της Opinion Poll καταγράφουν ένα ισχυρό αίτημα αναμόρφωσης της πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με ταυτόχρονη απαίτηση για διαφάνεια, αξιοπιστία και ίσους όρους αξιολόγησης.
Το υψηλό ποσοστό υπέρ των αλλαγών δεν σημαίνει απαραίτητα αποδοχή κάθε πιθανής μεταρρύθμισης. Αντίθετα, η έρευνα δείχνει ότι η κοινωνική αποδοχή ενός νέου συστήματος θα εξαρτηθεί και από τις εγγυήσεις που θα παρέχει για την αντικειμενικότητα της βαθμολόγησης.
Την ίδια στιγμή, η δυσαρέσκεια για το σημερινό Λύκειο και η έμφαση στην κριτική σκέψη, στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και στη μείωση της ύλης αναδεικνύουν ότι οι προσδοκίες για αλλαγές εκτείνονται πέρα από τον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων.
Η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο συνδέεται, επομένως, με ένα ευρύτερο ερώτημα: πώς μπορεί να διαμορφωθεί ένα Λύκειο που θα προσφέρει ουσιαστική εκπαίδευση, χωρίς να μετατρέπεται αποκλειστικά σε χώρο προετοιμασίας για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια.
Ακολουθείστε το iPaideia.gr στο Google News
Tελευταίες Ειδήσεις για την Παιδεία και την εργασία στο iPaideia.gr