Ενοίκια: Πώς να μειώσετε το κόστος της φοιτητικής στέγασης

Φοιτητική στέγη: Πάνω από 1.000 ευρώ μπορεί να φτάσει το μηνιαίο κόστος σπουδών

Η φοιτητική στέγη αποτελεί και φέτος μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες για τις οικογένειες των νέων που πέτυχαν την εισαγωγή τους σε σχολή μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Η περιορισμένη διαθεσιμότητα μικρών διαμερισμάτων, τα υψηλά ενοίκια και η αδυναμία των φοιτητικών εστιών να καλύψουν τη ζήτηση δημιουργούν ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον.

Σε αρκετές περιπτώσεις, το συνολικό μηνιαίο κόστος για έναν φοιτητή ξεπερνά τα 1.000 ευρώ, όταν στο ενοίκιο προστεθούν οι λογαριασμοί, η διατροφή, οι μετακινήσεις και οι καθημερινές ανάγκες. Το ύψος της επιβάρυνσης αναγκάζει αρκετούς γονείς να αναπροσαρμόσουν τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό ή ακόμη και να αναζητήσουν πρόσθετη εργασία.

Λίγες θέσεις στις φοιτητικές εστίες

Η κατάσταση στις φοιτητικές εστίες παραμένει απογοητευτική, όπως επισημαίνει ο πολιτικός μηχανικός και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΟΜΙΔΑ, Μάνος Κρανίδης στα Νέα. Οι διαθέσιμες κλίνες καλύπτουν μόνο ένα μικρό τμήμα των πραγματικών αναγκών των φοιτητών.

Αναβαθμίζεται η φοιτητική μέριμνα με νέες εστίες και εκσυγχρονισμό υποδομών -Όλο το σχέδιο

Σε αρκετά πανεπιστήμια, ο αριθμός των αιτήσεων είναι πολλαπλάσιος των διαθέσιμων θέσεων. Αποτέλεσμα είναι να αποκλείονται ακόμη και φοιτητές που πληρούν αυστηρά κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια και να στρέφονται αναγκαστικά στην ιδιωτική αγορά.

Το ζήτημα των φοιτητικών εστιών τέθηκε και κατά την πρόσφατη συνάντηση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερώνυμου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Οι παράγοντες που εκτόξευσαν τις τιμές

Η αύξηση των μισθωμάτων συνδέεται με τη γενικότερη άνοδο των τιμών στην αγορά ακινήτων, την ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων τα προηγούμενα χρόνια και τη μικρή κατασκευαστική δραστηριότητα σε κατοικίες κατάλληλες για φοιτητές.

Ακόμη και παλαιά διαμερίσματα, χωρίς ανακαίνιση ή σύγχρονες παροχές, προσφέρονται πλέον σε τιμές που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν ιδιαίτερα υψηλές. Η πίεση αφορά σχεδόν ολόκληρη τη χώρα, αν και τα ποσά διαφοροποιούνται αισθητά ανά πόλη και περιοχή.

Διαγραφές φοιτητών: Πότε χάνεται η φοιτητική ιδιότητα και ποιοί εξαιρούνται

Οι τιμές των ενοικίων ανά πόλη

Για γκαρσονιέρες ή μικρά διαμερίσματα επιφάνειας από 25 έως 45 τετραγωνικά μέτρα, τα μηνιαία ενοίκια διαμορφώνονται ενδεικτικά ως εξής:

Αθήνα: 450 έως 700 ευρώ, με τιμές άνω των 750 ευρώ κοντά στο κέντρο και στα πανεπιστήμια.
Θεσσαλονίκη: 400 έως 650 ευρώ, ιδιαίτερα στις περιοχές γύρω από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.
Πάτρα: 350 έως 550 ευρώ.
Ηράκλειο: 400 έως 650 ευρώ.
Χανιά: 500 έως 700 ευρώ, με υψηλότερα ποσά σε τουριστικές περιοχές.
Ρέθυμνο: 450 έως 650 ευρώ.
Ιωάννινα: 350 έως 550 ευρώ.
Λάρισα: 320 έως 480 ευρώ.
Βόλος: 320 έως 500 ευρώ.
Κομοτηνή: 280 έως 420 ευρώ.

Στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται τα κοινόχρηστα, το ρεύμα, το νερό, η θέρμανση και η σύνδεση στο Διαδίκτυο. Οι πρόσθετες χρεώσεις μπορούν να αυξήσουν την επιβάρυνση κατά 120 έως 250 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ακίνητο και την εποχή.

Οι επιπτώσεις στις σπουδές

Το στεγαστικό πρόβλημα δεν περιορίζεται στην οικονομική του διάσταση, καθώς επηρεάζει άμεσα και την εκπαιδευτική πορεία των φοιτητών.

Πολλοί νέοι αναγκάζονται να εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους για να καλύψουν τα βασικά τους έξοδα. Άλλοι παραμένουν στο πατρικό τους σπίτι και μετακινούνται καθημερινά, εφόσον οι αποστάσεις το επιτρέπουν.

Υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις φοιτητών που εγκαταλείπουν τη σχολή στην οποία πέτυχαν ή ζητούν μετεγγραφή επειδή αδυνατούν να καλύψουν το κόστος διαμονής. Όπως τονίζει ο Μάνος Κρανίδης, οι ανισότητες γίνονται εντονότερες όταν η πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση εξαρτάται όχι μόνο από την επίδοση στις εξετάσεις αλλά και από την οικονομική δυνατότητα κάθε οικογένειας.

Η συγκατοίκηση ως εναλλακτική

Μπροστά στις συνεχείς αυξήσεις των ενοικίων, περισσότεροι φοιτητές στρέφονται στη συγκατοίκηση.

Η επιλογή ενός μεγαλύτερου διαμερίσματος και η κατανομή του μισθώματος και των λογαριασμών μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων μπορεί να περιορίσει αισθητά το μηνιαίο κόστος. Παράλληλα, στην αγορά υπάρχουν περισσότερες κατοικίες δύο ή τριών υπνοδωματίων σε σχέση με τις μικρές γκαρσονιέρες.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμφωνούν εξαρχής για τον επιμερισμό των εξόδων, τους κανόνες συμβίωσης και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το μισθωτήριο, ώστε να αποφεύγονται μελλοντικές διαφωνίες.

Τι πρέπει να προσέξουν οι οικογένειες

Η έγκαιρη έναρξη της αναζήτησης αποτελεί βασικό παράγοντα για την εύρεση καλύτερου ακινήτου σε πιο προσιτή τιμή.

Οι οικογένειες δεν χρειάζεται να περιορίζουν την έρευνά τους αποκλειστικά στις γειτονιές γύρω από τη σχολή. Μια περιοχή που απέχει λίγα λεπτά περισσότερο με τα μέσα μαζικής μεταφοράς μπορεί να προσφέρει σημαντικά χαμηλότερο ενοίκιο.

Πριν από την υπογραφή του μισθωτηρίου απαιτείται προσεκτικός έλεγχος του ακινήτου, με έμφαση στις ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, τη θέρμανση, τη μόνωση, την ενεργειακή απόδοση και το ύψος των κοινοχρήστων. Τα στοιχεία αυτά μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το πραγματικό κόστος κατοίκησης, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες.

Το στεγαστικό επίδομα

Το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα αποτελεί μία από τις βασικές οικονομικές ενισχύσεις για όσους σπουδάζουν μακριά από την κύρια κατοικία της οικογένειάς τους και πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και ακαδημαϊκά κριτήρια.

Το βασικό ποσό ανέρχεται σε 1.500 ευρώ ετησίως, αυξάνεται στα 2.000 ευρώ και μπορεί να φτάσει έως τα 2.500 ευρώ σε περιπτώσεις συγκατοίκησης δικαιούχων φοιτητών, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

Παρότι δεν καλύπτει το συνολικό κόστος διαβίωσης, προσφέρει ουσιαστική οικονομική ανάσα. Επιπλέον, αρκετά πανεπιστήμια παρέχουν δωρεάν σίτιση, ενώ οι φοιτητές μπορούν να έχουν διευκολύνσεις στις μετακινήσεις μέσω του φοιτητικού πάσου.

Πρόταση για εθνική ψηφιακή πλατφόρμα

Ο Μάνος Κρανίδης προτείνει τη δημιουργία εθνικής ψηφιακής πλατφόρμας φοιτητικής στέγης, στα πρότυπα των υπηρεσιών του Gov.gr, υπό την ευθύνη των συναρμόδιων υπουργείων και με συμμετοχή των πανεπιστημίων.

Η πλατφόρμα θα μπορούσε να λειτουργεί ως επίσημο σημείο συνάντησης ιδιοκτητών και φοιτητών. Οι αγγελίες θα αφορούν κατοικίες που διατίθενται αποκλειστικά για φοιτητική χρήση, ενώ η αναζήτηση θα γίνεται με κριτήρια όπως η πόλη, το πανεπιστήμιο, η απόσταση από τη σχολή, το ενοίκιο, η επιφάνεια και οι παροχές.

Παράλληλα, θα μπορούσε να περιλαμβάνει επαληθευμένες αγγελίες, ηλεκτρονικούς χάρτες, πληροφορίες για εστίες και επιδόματα, μεταφορικές συνδέσεις, καθώς και οδηγίες για ασφαλείς μισθώσεις και για τα δικαιώματα ιδιοκτητών και ενοικιαστών.

Μια τέτοια πρωτοβουλία, όπως υποστηρίζει, θα περιόριζε την ταλαιπωρία, θα ενίσχυε τη διαφάνεια, θα μείωνε τον κίνδυνο παραπλανητικών αγγελιών και θα βοηθούσε τους φοιτητές να εντοπίζουν αξιόπιστες επιλογές κατοικίας.

«Η φοιτητική στέγη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται κάθε χρόνο ως ένα εποχικό πρόβλημα που επανέρχεται μετά την ανακοίνωση των βάσεων. Απαιτείται μια μόνιμη στρατηγική, με συνεργασία κράτους, πανεπιστημίων και αγοράς ακινήτων, ώστε κανένας νέος να μη στερείται το δικαίωμα στις σπουδές του επειδή δεν μπορεί να βρει ή να πληρώσει ένα αξιοπρεπές σπίτι», αναφέρει ο Μάνος Κρανίδης.