IRIS: Πότε μια απλή μεταφορά χρημάτων μπορεί να θεωρηθεί δωρεά – Τι ισχύει για γονείς, αδέλφια και φίλους

Η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη, μιλώντας στην ΕΡΤ, εξήγησε ποιες περιπτώσεις δεν δημιουργούν φορολογική επιβάρυνση, πότε μια μεταφορά μπορεί να χαρακτηριστεί ως χρηματική δωρεά και γιατί η αιτιολογία της συναλλαγής αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν τα χρήματα δεν αφορούν απλές καθημερινές ανάγκες, αλλά χρησιμοποιούνται για αγορά περιουσιακού στοιχείου, επένδυση, αποταμίευση ή άλλη δραστηριότητα που οδηγεί σε αύξηση της περιουσίας του αποδέκτη.

Χαρτζιλίκι και έξοδα διαβίωσης χωρίς συγκεκριμένο όριο

Όπως ανέφερε η Νίκη Βομπιράκη, για τα έξοδα διαβίωσης ανηλίκων και φοιτητών ηλικίας έως 25 ετών δεν προβλέπεται συγκεκριμένο χρηματικό όριο, βάσει σχετικής οδηγίας της ΑΑΔΕ.

Σε αυτή την κατηγορία μπορούν να περιλαμβάνονται δαπάνες για το ενοίκιο της φοιτητικής κατοικίας, δίδακτρα, βιβλία, μετακινήσεις και άλλες ανάγκες διαβίωσης.

IRIS: Τι αλλάζει στις μεταφορές χρημάτων

Για τα συγκεκριμένα ποσά, σύμφωνα με όσα ανέφερε η φοροτεχνικός, δεν απαιτείται δήλωση δωρεάς μέσω του myProperty, ενώ δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο ούτε για το χαρτζιλίκι.

Παράλληλα, συνέστησε στις μεταφορές χρημάτων να αναγράφεται πάντοτε η πραγματική αιτιολογία της συναλλαγής, ώστε να είναι σαφές ακόμη και σε περίπτωση μελλοντικού ελέγχου για ποιον λόγο πραγματοποιήθηκε η πληρωμή.

Πότε αλλάζει η φορολογική αντιμετώπιση

Διαφορετικά αντιμετωπίζονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες τα χρήματα χρησιμοποιούνται για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου ή για σημαντική οικονομική δραστηριότητα.

Τέτοιες περιπτώσεις είναι η αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, η δημιουργία αποταμίευσης ή επένδυσης, η ίδρυση επιχείρησης και η αποπληρωμή προσωπικού δανείου.

Στις συγκεκριμένες συναλλαγές μπορεί να προκύπτει ζήτημα δωρεάς ή γονικής παροχής, καθώς, όπως εξήγησε η φοροτεχνικός, υπάρχει επαύξηση της περιουσίας του προσώπου που λαμβάνει τα χρήματα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, επισήμανε ότι είναι ασφαλέστερο να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία και να δηλώνεται η δωρεά, ακόμη και εάν τελικά δεν προκύπτει φόρος. Η διαδικασία προϋποθέτει τραπεζική μεταφορά των χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό και δήλωση μέσω του myProperty.

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ

Καθοριστικό ρόλο στη φορολογική μεταχείριση μιας χρηματικής δωρεάς παίζει ο βαθμός συγγένειας.

Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι η δωρεά ή η γονική παροχή πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι σύζυγοι, τα πρόσωπα που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, τα παιδιά, καθώς και οι παππούδες και οι γιαγιάδες προς τα εγγόνια.

Για το τμήμα του ποσού που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ προβλέπεται φορολογικός συντελεστής 10%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η χρηματική δωρεά. Όπως διευκρίνισε η Νίκη Βομπιράκη, εάν δεν ακολουθηθεί η προβλεπόμενη τραπεζική διαδικασία, επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ, ακόμη και στην περίπτωση μεταφοράς χρημάτων από γονέα προς παιδί.

Τι ισχύει για μεταφορές μεταξύ αδελφών

Διαφορετικό είναι το φορολογικό καθεστώς για τις χρηματικές δωρεές μεταξύ αδελφών, καθώς εντάσσονται στη δεύτερη κατηγορία συγγένειας.

Στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην ΕΡΤ, η χρηματική δωρεά φορολογείται με συντελεστή 20% από το πρώτο ευρώ.

Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται και άλλες συγγενικές σχέσεις που δεν υπάγονται στην πρώτη κατηγορία.

Μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων

Ακόμη υψηλότερη είναι η φορολογική επιβάρυνση όταν πρόκειται για χρηματικές δωρεές μεταξύ φίλων, γνωστών ή άλλων τρίτων προσώπων.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο φόρος ανέρχεται σε 40% από το πρώτο ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι έχει σημασία όχι μόνο το ποσό μιας συναλλαγής, αλλά και η πραγματική αιτία για την οποία τα χρήματα μεταφέρονται από το ένα πρόσωπο στο άλλο.

Γιατί χρειάζεται προσοχή στην αιτιολογία

Η φοροτεχνικός υπογράμμισε ότι στις ηλεκτρονικές μεταφορές χρημάτων είναι χρήσιμο να αποφεύγονται ασαφείς ή χιουμοριστικές περιγραφές και να καταγράφεται με σαφήνεια ο πραγματικός λόγος της συναλλαγής.

Η αιτιολογία μπορεί να λειτουργήσει ως στοιχείο που εξηγεί τη φύση της μεταφοράς σε περίπτωση που χρειαστεί να εξεταστεί στο μέλλον, καθώς αποτυπώνει για ποιον λόγο δόθηκαν ή ελήφθησαν τα χρήματα.

Έτσι, με τη χρήση του IRIS να διευρύνεται συνεχώς στις καθημερινές συναλλαγές, οι φορολογούμενοι καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ως προς τον χαρακτήρα των μεταφορών τους και, κυρίως, να διαχωρίζουν τις απλές πληρωμές και τα έξοδα διαβίωσης από τις περιπτώσεις που μπορεί να συνιστούν χρηματική δωρεά.