Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΘΑΑΕ
Ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΘΑΑΕ αποτελεί μέρος του κανονιστικού πλαισίου της Αρχής και εφαρμόζεται στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (AEI) και στα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) τα οποία αξιολογούνται από την ΕΘΑΑΕ, καθώς και στα μέλη των Επιτροπών Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ), στους/στις Συντονιστές/Συντονίστριες των επιθεωρήσεων, και στα μέλη του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της ΕΘΑΑΕ, με σκοπό τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της αμεροληψίας των σχετικών διαδικασιών, όπως εξειδικεύεται παρακάτω ανά περίπτωση.
Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας υπόκειται σε περιοδική αναθεώρηση και επικαιροποίηση, προκειμένου να αντικατοπτρίζει τις εξελίξεις στις πρακτικές πιστοποίησης στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης, καθώς και το εκάστοτε ισχύον εθνικό νομικό πλαίσιο. Κάθε ουσιώδης τροποποίηση του Κώδικα αυτού θα γνωστοποιείται σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Μέλη του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της ΕΘΑΑΕ
Οι ακόλουθοι κανόνες δεοντολογίας και επαγγελματικής συμπεριφοράς διέπουν την άσκηση των καθηκόντων των μελών του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων πιστοποίησης και κάθε συναφούς δραστηριότητας που εμπίπτει στο θεσμικό τους ρόλο. Ισχύουν για όλα τα μέλη του ΣΑΠ καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας, εξέτασης, διαβούλευσης, έκδοσης και παρακολούθησης των αποφάσεων πιστοποίησης.
Τα μέλη του ΣΑΠ εισηγούνται στο Συμβούλιο τις Εκθέσεις Πιστοποίησης για τα Προγράμματα Σπουδών που εντάσσονται στην ομάδα των επιστημών που εποπτεύουν, εκτός από τις περιπτώσεις των τμημάτων του ΑΕΙ στο οποίο υπηρετούν ή από το οποίο αφυπηρέτησαν. Για αυτές τις Εκθέσεις, ορίζεται άλλος/η εισηγητής/τρια από συγγενή ομάδα επιστημών.
Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, τα μέλη του ΣΑΠ ενεργούν σύμφωνα με το ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, τα Πρότυπα Ποιότητας της ΕΘΑΑΕ, τις διαδικασίες διενέργειας των πιστοποιήσεων και την αρχή της αμερόληπτης λήψης αποφάσεων.
Ειδικότερα, τα μέλη του ΣΑΠ οφείλουν:
- Να ασκούν τα καθήκοντά τους με επαγγελματισμό, λογοδοσία, επιμέλεια, υπευθυνότητα και σύμφωνα με τον Νόμο.
- Να ασκούν την αξιολογική κρίση τους με τρόπο ανεξάρτητο και να θεμελιώνουν τις αποφάσεις τους αποκλειστικά στην Έκθεση Πιστοποίησης, στα ισχύοντα Πρότυπα Ποιότητας, στο υλικό που έχει νομίμως υποβληθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας πιστοποίησης, και στις απαιτήσεις του πλαισίου λειτουργίας της ΕΘΑΑΕ. Δεν επιτρέπουν σε προσωπικές απόψεις, συνεργασίες με Ιδρύματα, προγενέστερες διασυνδέσεις, εξωτερικές πιέσεις, πολιτικές σκοπιμότητες ή προσωπικά συμφέροντα να επηρεάσουν την αξιολόγηση ή τις αποφάσεις τους.
- Να ενεργούν με πνεύμα συλλογικότητας και συνεργασίας. Τα μέλη του ΣΑΠ συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις με σεβασμό, συναδελφικότητα και επαγγελματισμό και μεριμνούν ώστε οι διαφορετικές απόψεις να εκφράζονται και να εξετάζονται δίκαια. Οφείλουν να υποστηρίζουν σαφείς, τεκμηριωμένες και συνεπείς αποφάσεις, δεόντως θεμελιωμένες στη ροή της διαδικασίας και στα ισχύοντα Πρότυπα, και να σέβονται το συλλογικό χαρακτήρα των επισήμως ειλημμένων αποφάσεων του ΣΑΠ.
- Να μην προβαίνουν σε άμεση ή έμμεση επικοινωνία με τα υπό αξιολόγηση Ιδρύματα, τα μέλη της ΕΕΑΠ ή οποιονδήποτε τρίτο με σκοπό την αθέμιτη επιρροή, την προεξόφληση ή την άτυπη διαμόρφωση του αποτελέσματος μιας διαδικασίας πιστοποίησης η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. Κάθε επικοινωνία σχετική με τις διαδικασίες πιστοποίησης πραγματοποιείται μόνο μέσω των επισήμως καθορισμένων διαύλων και σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
- Να αποφεύγουν τις συγκρούσεις συμφερόντων και τις καταστάσεις στις οποίες τα προσωπικά τους συμφέροντα θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την αντικειμενικότητά τους ή την αμεροληψία της απόφασής τους. Τα μέλη του ΣΑΠ οφείλουν να δηλώνουν κάθε πραγματική, ενδεχόμενη ή φαινομενική σύγκρουση συμφερόντων που ενδέχεται να επηρεάσει, ή είναι πιθανό να θεωρηθεί ότι επηρεάζει, την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα ή την αμεροληψία τους σε σχέση με συγκεκριμένη διαδικασία πιστοποίησης. Εφόσον υφίσταται τέτοια περίπτωση ενδεχόμενης σύγκρουσης, το εμπλεκόμενο μέλος οφείλει να εξαιρείται από κάθε συζήτηση, αξιολόγηση, διαβούλευση ή λήψη απόφασης που σχετίζεται με την εν λόγω διαδικασία, και η εξαίρεση, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται για τη διαχείριση της σύγκρουσης, να καταγράφονται. Η διαδικασία εξαίρεσης οφείλει να διεξάγεται με διαφάνεια και να εφαρμόζονται εναλλακτικοί τρόποι για τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της αντικειμενικότητας.
- Να αποφεύγουν την επιδίωξη ή την αποδοχή δώρων, ωφελημάτων ή οποιουδήποτε άλλου πλεονεκτήματος ενδέχεται να επηρεάσει, ή είναι πιθανό να θεωρηθεί ότι επηρεάζει, την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα ή την κρίση τους. Κάθε προσφορά τέτοιου ωφελήματος που προσφέρεται σε σχέση με τον ρόλο τους πρέπει να δηλώνεται άμεσα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της ΕΘΑΑΕ.
- Να διαφυλάσσουν την εχεμύθεια όλων των μη δημόσιων πληροφοριών, εγγράφων, διαβουλεύσεων, γνωμών, σχεδίων κειμένων, δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και πληροφοριών που περιέρχονται εις γνώση τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Οι πληροφορίες αυτές χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς της διαδικασίας πιστοποίησης και τυγχάνουν επεξεργασίας με όρους νομιμότητας, διαφάνειας και ασφάλειας, σε συμφωνία με την ισχύουσα νομοθεσία περί Προστασίας Δεδομένων, τις αξίες και τη δεοντολογία της ΕΘΑΑΕ.
- Να απέχουν από τη συζήτηση και τη λήψη απόφασης για την πιστοποίηση ενός Προγράμματος Σπουδών στη σχετική συνεδρίαση του Συμβουλίου, όταν το εν λόγω Πρόγραμμα ανήκει στο Ίδρυμα στο οποίο υπηρετούν ή από το οποίο αφυπηρέτησαν.
Ιδρύματα που υπόκεινται στη διαδικασία Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης
Όλα τα μέλη των Ιδρυμάτων, καθώς και τα εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετέχουν στη διαδικασία αξιολόγησης των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) και των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) δεσμεύονται από τους ακόλουθους κανόνες δεοντολογίας και συμπεριφοράς. Η συμμόρφωσή τους στους κανόνες αυτούς αποτελεί προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ακεραιότητας και εγκυρότητας της διαδικασίας πιστοποίησης. Οποιαδήποτε σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη παραβίαση εκ μέρους του Ιδρύματος δύναται να επηρεάσει τη διαδικασία πιστοποίησης. Η ΕΘΑΑΕ διατηρεί το δικαίωμα να συνεκτιμά τη φύση και την έκταση της παραβίασης κατά τη λήψη της απόφασης πιστοποίησης.
Όλα τα μέλη του Ιδρύματος και τα προσκεκλημένα πρόσωπα που συμμετέχουν στη διαδικασία επιθεώρησης εκ μέρους του Ιδρύματος οφείλουν να συμμορφώνονται με τις ακόλουθες αρχές:
- Το Ίδρυμα φέρει την πλήρη ευθύνη για την ακρίβεια και την ισχύ όλων των υποβαλλόμενων στοιχείων στην πρόταση πιστοποίησης, καθώς και οποιουδήποτε πρόσθετου υλικού που ενδέχεται να ζητηθεί κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης.
- Το Ίδρυμα δεν επιτρέπεται να δημοσιοποιεί την έναρξη λειτουργίας Προγράμματος Σπουδών (εγγραφή φοιτητών, έναρξη μαθημάτων) πριν την πιστοποίησή του.
- Όλες οι πληροφορίες που παρέχονται στην Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης και στην ΕΘΑΑΕ πρέπει να είναι ακριβείς, πλήρεις και σύμφωνες με το ισχύον θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο. Η σκόπιμη απόκρυψη, η παραπλανητική ή επιλεκτική παρουσίαση πληροφοριών ενδέχεται να θεωρηθεί παραβίαση του παρόντος Κώδικα.
- Οποιαδήποτε πιθανή σύγκρουση συμφερόντων με μέλος της Επιτροπής Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης πρέπει να γνωστοποιείται εγγράφως στην ΕΘΑΑΕ, με την κατάλληλη τεκμηρίωση, το αργότερο εντός τριών εργάσιμων ημερών από την ανακοίνωση της σύνθεσης της Επιτροπής.
- Το Ίδρυμα οφείλει να συμμορφώνεται με όλες τις διαδικαστικές απαιτήσεις που ορίζει η ΕΘΑΑΕ, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας και υποβολής προτάσεων καθώς και υλικού τεκμηρίωσης και της τήρησης των προθεσμιών. Τροποποιήσεις του χρονοδιαγράμματος της επιτόπιας επίσκεψης όσον αφορά στη σειρά ή στη διάρκεια των συναντήσεων δεν επιτρέπονται παρά μόνο για σοβαρούς λόγους, και κατόπιν προηγούμενης έγκρισης της ΕΘΑΑΕ.
- Η ΕΘΑΑΕ είναι υπεύθυνη για την επικοινωνία με τα μέλη της Επιτροπής και για τη διαβίβαση κάθε σχετικής πληροφορίας σε αυτά. Οποιαδήποτε απευθείας επικοινωνία μεταξύ της διοίκησης ή του διδακτικού προσωπικού του Πανεπιστημίου με τα μέλη της Επιτροπής πριν από την επιθεώρηση θεωρείται αθέμιτη και ενδέχεται να θέσει υπό αμφισβήτηση την εγκυρότητα της διαδικασίας επιθεώρησης.
- Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της επιτόπιας επίσκεψης (είτε δια ζώσης είτε εξ αποστάσεως) όλοι οι συμμετέχοντες οφείλουν:
- Να συμπεριφέρονται στα μέλη της Επιτροπής, στους/στις Συντονιστές/Συντονίστριες της επιθεώρησης της ΕΘΑΑΕ και στους λοιπούς συμμετέχοντες με τον δέοντα σεβασμό και επαγγελματική ευγένεια, καθώς και να απέχουν από οποιαδήποτε συγκρουσιακή, απαξιωτική ή άλλως ανάρμοστη συμπεριφορά. Το Ίδρυμα αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη για την προσήκουσα συμπεριφορά όλων των εκπροσώπων του καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επιθεώρησης.
- Να απαντούν στις ερωτήσεις της Επιτροπής με ειλικρίνεια, διαφάνεια και εποικοδομητικό τρόπο, παρέχοντας σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις.
- Να επιτρέπουν στους άλλους συμμετέχοντες να εκφράζουν τις απόψεις τους χωρίς διακοπές και να διασφαλίζουν τη διατήρηση ενός περιβάλλοντος χωρίς αποκλεισμούς, στο οποίο μπορούν να ακουστούν όλες οι φωνές, εντός των χρονικών ορίων που έχουν καθοριστεί για τη συνάντηση.
- Να αποφεύγουν να κατευθύνουν, να καθοδηγούν ή να επηρεάζουν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο τους άλλους συμμετέχοντες ως προς τις απαντήσεις τους, πριν ή κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων.
- Τυχόν σχόλια επί του σχεδίου της Έκθεσης Πιστοποίησης που υποβάλλονται στην ΕΘΑΑΕ στο πλαίσιο της διαδικασίας επιθεώρησης θα πρέπει να περιορίζονται στην επισήμανση πιθανών πραγματολογικών σφαλμάτων και δεν θα πρέπει να περιλαμβάνουν άμεση αξιολογική κρίση επί της αξιολόγησης ή επί των συστάσεων που διατυπώνονται από την Επιτροπή.
- Το Ίδρυμα δεν θα πρέπει να δημοσιοποιεί, να συζητά ή να διακινεί με οποιονδήποτε τρόπο πληροφορίες σχετικά με τα προκαταρκτικά ευρήματα ή τις αξιολογήσεις της Επιτροπής πριν από την επίσημη δημοσίευση της Έκθεσης Πιστοποίησης από την ΕΘΑΑΕ.
