ΠΟΣΔΕΠ για μη κρατικα πανεπιστήμια: Με διοικητικές διαδικασίες εξπρες δεν εξασφαλίζεται η ακαδημαϊκότητα

Στο επίκεντρο της συζήτησης για το νέο τοπίο στην ανώτατη εκπαίδευση βρίσκονται τα μη κρατικά πανεπιστήμια, μετά τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για την αδειοδότηση και την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών τους αλλά και τη νέα τροπολογία για τους φοιτητές των συγκεκριμένων προγραμμάτων.

Η ΠΟΣΔΕΠ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού) με ανακοίνωσή της κάνει λόγο για ένα σοβαρό ζήτημα που αφορά το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των συγκεκριμένων ιδρυμάτων, καθώς και τις διαδικασίες μέσω των οποίων τα προγράμματα σπουδών τους εντάσσονται στο νέο καθεστώς της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

Αναλυτικά η Ομοσπονδία αναφέρει: Με τις πρόσφατες αποφάσεις 1167–1172/2026, το ΣτΕ ανέδειξε κομβικά ζητήματα στην αδειοδότηση των παραρτημάτων και την πιστοποίηση των προπτυχιακών προγραμμάτων τους. Ειδικότερα, με τις αποφάσεις 1167, 1169 και 1171/2026 ακυρώθηκαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας ΝΠΠΕ λόγω ελλείψεων στη διαπίστωση των νόμιμων προϋποθέσεων και τη διαδικασία αξιολόγησης. Παράλληλα, με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 ακυρώθηκαν εγκρίσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών. Το ΣτΕ έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι τα στοιχεία του Παραρτήματος της απόφασης 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ δεν καλύπταν τα συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που απαιτούν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024.

Η εκ νέου χορήγηση αδειών σε δύο παραρτήματα μέσω διοικητικών διαδικασιών «εξπρές», σε συνδυασμό με τη δημοσιοποίηση του νέου πλαισίου της ΕΘΑΑΕ και την ψήφιση της εμβαλωματικής τροπολογίας του Υπ. Παιδείας για την αναγνώριση του χρόνου σπουδών και των πιστωτικών μονάδων που έχουν ήδη αποκτήσει φοιτητές προγραμμάτων των ΝΠΠΕ, επαναφέρουν πιεστικά το αίτημα για ουσιαστική διασφάλιση της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση.

Αν και το νέο πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ θέτει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη στελέχωση, τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα, την ποιότητα της διδασκαλίας, την υποστήριξη των φοιτητών και τη συνεχή αξιολόγηση των προγραμμάτων, η απλή συμμόρφωση με ποσοτικά κριτήρια δεν εγγυάται την ακαδημαϊκή ποιότητα. Ούτε, φυσικά, αντιμετωπίζει το ευρύτερο ζήτημα της ισότιμης ακαδημαϊκής λειτουργίας των παραρτημάτων. Για παράδειγμα, οι απαιτήσεις στελέχωσης οφείλουν να εξετάζονται όχι ως τυπική κάλυψη αριθμητικών ορίων, αλλά ως πραγματική και διαρκής ακαδημαϊκή επάρκεια πανεπιστημιακών δασκάλων. Παράλληλα, η οικονομική βιωσιμότητα σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ακαδημαϊκή σκοπιμότητα.

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι να αποδειχθεί αν τα παραρτήματα μπορούν να συμμορφωθούν με 11 τυπικά κριτήρια. Η ποιότητα της ανώτατης εκπαίδευσης δεν αποδεικνύεται από φακέλους και δείκτες συμμόρφωσης, αλλά απαιτεί πραγματική ακαδημαϊκή αυτοδυναμία, επαρκές και σταθερό διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό, ουσιαστική ερευνητική δραστηριότητα, ακαδημαϊκή ελευθερία και ένα ολοκληρωμένο πανεπιστημιακό περιβάλλον.

Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι κάθε ίδρυμα το οποίο λειτουργεί στην Ελλάδα και παρέχει τριτοβάθμια εκπαίδευση που οδηγεί σε ακαδημαϊκά και επαγγελματικά δικαιώματα,  ανταποκρίνεται στις ίδιες υψηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις, και συνεπώς το υφιστάμενο πλαίσιο του ν. 5094/2024 πρέπει να καταργηθεί.