Ηθική στα σχολεία: Αντιδράσεις για τα νέα τμήματα – «Η εκπαίδευση δεν διαχωρίζει, ενώνει»

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η επιλογή αυτή δεν περιορίζει τον διαχωρισμό των μαθητών αποκλειστικά στις ώρες διδασκαλίας των δύο μαθημάτων, αλλά επηρεάζει συνολικότερα τη σύνθεση των τμημάτων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Υπουργική Απόφαση 108070/Δ2/13-8-2026 (ΦΕΚ Β΄ 5231/18-8-2026). Οι συντάκτες της ανακοίνωσης ασκούν έντονη κριτική στη συγκεκριμένη πρόβλεψη, υποστηρίζοντας ότι μετατρέπει την παρακολούθηση ή μη των Θρησκευτικών σε κριτήριο για την οργάνωση της σχολικής ζωής.

Ζητούν, αντίθετα, οι μαθητές να παραμένουν στα κανονικά τμήματά τους και να χωρίζονται μόνο κατά τις ώρες κατά τις οποίες διδάσκονται παράλληλα τα Θρησκευτικά και η Ηθική, με την Πολιτεία να εξασφαλίζει το απαιτούμενο εκπαιδευτικό προσωπικό.

Τι προβλέπεται για τα τμήματα

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, στα σχολεία όπου υπάρχει ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά προβλέπεται η ανασυγκρότηση των τμημάτων.

Οι μαθητές που έχουν απαλλαγεί συγκεντρώνονται σε ξεχωριστό τμήμα, ενώ οι υπόλοιποι κατανέμονται εκ νέου στα άλλα τμήματα.

Ακριβώς αυτή η διάταξη βρίσκεται στο επίκεντρο της αντίδρασης, καθώς υποστηρίζεται ότι μία επιλογή που αφορά συγκεκριμένες ώρες διδασκαλίας καταλήγει να επηρεάζει τη συνολική κατανομή των μαθητών.

Οι συντάκτες χαρακτηρίζουν την επιλογή «παιδαγωγικά αδικαιολόγητη και πολιτικοκοινωνικά βαθιά αναχρονιστική».

«Η εκπαίδευση δεν διαχωρίζει, ενώνει»

Βασικός άξονας της παρέμβασης είναι ότι το δημόσιο σχολείο δεν αποτελεί μόνο χώρο μετάδοσης γνώσεων, αλλά και χώρο καθημερινής συνύπαρξης μαθητών με διαφορετικές πεποιθήσεις, καταγωγές, πολιτισμικές αναφορές και τρόπους ζωής.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η δημοκρατία, η αλληλεγγύη, ο σεβασμός των δικαιωμάτων και της διαφορετικότητας δεν αποτελούν μόνο αντικείμενα διδασκαλίας, αλλά καλλιεργούνται μέσα από την ίδια την καθημερινότητα του σχολείου.

Στο πλαίσιο αυτό εκφράζεται η θέση ότι η συγκρότηση σταθερών ομάδων με βάση την παρακολούθηση ή μη των Θρησκευτικών μπορεί να οδηγήσει σε κατηγοριοποίηση των μαθητών ανάλογα με τις πεποιθήσεις τους.

Η ανησυχία για τη σχολική καθημερινότητα

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην εφηβεία, περίοδο κατά την οποία, όπως σημειώνεται, η διαμόρφωση της προσωπικής ταυτότητας και η ανάγκη ένταξης στην ομάδα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Η ανακοίνωση υποστηρίζει ότι το σχολείο δεν πρέπει να δημιουργεί συνθήκες στις οποίες μία προσωπική πεποίθηση μετατρέπεται σε ορατό χαρακτηριστικό μιας σταθερής μαθητικής ομάδας.

«Κάθε παιδί είναι πρώτα και κύρια ισότιμο μέλος της ίδιας σχολικής κοινότητας», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.

Ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αποδίδεται στο ζήτημα σε σχολεία με έντονη κοινωνική, πολιτισμική ή θρησκευτική ποικιλομορφία, καθώς και σε σχολικές μονάδες στις οποίες φοιτούν παιδιά προσφυγικής προέλευσης ή διαφορετικών πολιτισμικών και θρησκευτικών αναφορών.

Η σύνδεση με τις ελλείψεις εκπαιδευτικών

Η ανακοίνωση συνδέει ευθέως τη συγκεκριμένη επιλογή και με το ζήτημα του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Σύμφωνα με τη θέση που διατυπώνεται, οι μαθητές θα μπορούσαν να παραμένουν στα υπάρχοντα τμήματά τους και να χωρίζονται μόνο κατά τις ώρες διδασκαλίας Θρησκευτικών και Ηθικής, εφόσον εξασφαλιζόταν ο απαιτούμενος αριθμός εκπαιδευτικών.

Αντί αυτού, υποστηρίζεται ότι επιλέγεται η αναδιάταξη ολόκληρων τμημάτων προκειμένου να περιοριστούν οι ανάγκες σε προσωπικό.

Οι συντάκτες της ανακοίνωσης αποδίδουν την επιλογή αυτή σε λογική «διαχείρισης και εξοικονόμησης» και δηλώνουν ότι δεν αποδέχονται «η υποχρηματοδότηση και η έλλειψη εκπαιδευτικών να μετατρέπονται σε παιδαγωγικό κανόνα».

Οι αναφορές στα δικαιώματα των μαθητών

Στην παρέμβαση γίνεται επίσης επίκληση διεθνών κειμένων προστασίας των δικαιωμάτων.

Αναφέρονται η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η Σύμβαση της UNESCO κατά των Διακρίσεων στην Εκπαίδευση και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για ζητήματα θρησκευτικής και φιλοσοφικής συνείδησης στο σχολικό περιβάλλον.

Με βάση αυτή την επιχειρηματολογία, οι συντάκτες υποστηρίζουν ότι η θρησκευτική συνείδηση δεν πρέπει να μετατρέπεται σε διοικητικό κριτήριο για τη συνολικότερη οργάνωση της σχολικής ζωής.

Τι ζητούν να αλλάξει

Κεντρικό αίτημα είναι να αποσυρθεί η πρόβλεψη για τη συγκρότηση σταθερών τμημάτων με κριτήριο την απαλλαγή από τα Θρησκευτικά.

Ζητείται οι μαθητές να παραμένουν στα τμήματά τους και να διαχωρίζονται αποκλειστικά κατά τις ώρες διδασκαλίας Θρησκευτικών και Ηθικής.

Παράλληλα, ζητείται να εξασφαλιστεί το απαραίτητο εκπαιδευτικό προσωπικό για την παράλληλη διδασκαλία των δύο μαθημάτων, καθώς και να προστατευθούν η ελευθερία συνείδησης, η ισότιμη συμμετοχή των μαθητών και ο σεβασμός στην ανθρώπινη ποικιλομορφία.

Τέλος, η ανακοίνωση ζητά να μη χρησιμοποιούνται, όπως υποστηρίζει, οι ελλείψεις προσωπικού και η υποχρηματοδότηση ως μέσο για την αναδιοργάνωση της λειτουργίας του δημόσιου σχολείου.