Το Πολυτεχνείο εκπέμπει SOS: Από την παγκόσμια διάκριση στην υποχρηματοδότηση – Πόροι μειωμένοι κατά 93%

Μια εικόνα σοβαρών και πλέον μόνιμων προβλημάτων στη λειτουργία της Σχολής Μεταλλειολόγων-Μεταλλουργών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου περιγράφει η Συνέλευση της Σχολής σε ανοιχτή επιστολή προς τη Διοίκηση του Ιδρύματος και την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας.

Από ζητήματα ασφάλειας και κτηριακές φθορές μέχρι προβλήματα στη συντήρηση εργαστηριακού εξοπλισμού, στις πρακτικές ασκήσεις και στις εκπαιδευτικές εκδρομές, η Σχολή συνδέει την κατάσταση με την πολυετή υποχρηματοδότηση και τις δυσλειτουργίες του θεσμικού πλαισίου.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς, όπως τονίζεται στην επιστολή, η Σχολή βρίσκεται στις θέσεις 51–100 παγκοσμίως στο πεδίο Mineral and Mining Engineering της κατάταξης QS World University Rankings για το 2026. Η ίδια, ωστόσο, προειδοποιεί ότι αυτή η πορεία απειλείται από προβλήματα τα οποία έχουν αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα.

Πόροι μειωμένοι κατά 93% σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο

Η Σχολή αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος μέσα από συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία.
Όπως αναφέρει, το 2010 λάμβανε περίπου 921.000 ευρώ από τον Τακτικό Προϋπολογισμό για λειτουργία, έρευνα, οδοιπορικά και εκπαιδευτικές εκδρομές, καθώς και επιπλέον 68.000 ευρώ από τον ΕΛΚΕ του ΕΜΠ.

Για το 2025, σύμφωνα με την επιστολή, ο Τακτικός Προϋπολογισμός του ΕΜΠ για δαπάνες διοίκησης και λειτουργίας ήταν μειωμένος κατά περίπου 45% σε σχέση με το 2010, χωρίς να υπολογίζεται η έκτακτη χρηματοδότηση της 24ης Δεκεμβρίου 2025 για μέρος του χρέους προς τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Σχολή αναφέρει ακόμη ότι η απευθείας χρηματοδότηση των λειτουργικών δαπανών των Σχολών ήταν μηδενική. Για τις εννέα Σχολές διατέθηκαν συνολικά 37.200 ευρώ για εκπαιδευτικές εκδρομές και 50.200 ευρώ για μετακινήσεις προσωπικού, έναντι περίπου 406.000 και 660.000 ευρώ αντίστοιχα το 2010.

Για το 2026, ο Τακτικός Προϋπολογισμός διοίκησης και λειτουργίας διαμορφώθηκε περίπου στα 5,4 εκατ. ευρώ, όταν μόνο οι προϋπολογισμένες ανελαστικές δαπάνες για καθαριότητα, φυσικό αέριο, τηλεπικοινωνίες, ύδρευση και άρδευση, φύλαξη και ηλεκτρικό ρεύμα ξεπερνούσαν τα 5,2 εκατ. ευρώ, χωρίς μάλιστα να συνυπολογίζεται το χρέος εκατομμυρίων ευρώ προς τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας.  Συνολικά, η Σχολή υποστηρίζει ότι καλείται πλέον να λειτουργήσει με πόρους μειωμένους κατά 93% σε σχέση με τον προ κρίσης προϋπολογισμό της.

Οι επιπτώσεις, σύμφωνα με τη Συνέλευση, δεν περιορίζονται στην εκπαιδευτική δραστηριότητα, αλλά αγγίζουν ακόμη και θέματα ασφάλειας και υγείας.
Η Σχολή αναφέρει ότι, παρά το γεγονός ότι διέθεσε περίπου 60.000 ευρώ την περίοδο 2024–2025 για επισκευές απαγωγών εργαστηρίων, ρελέ διαφυγής σε ηλεκτρολογικούς πίνακες και άλλες παρεμβάσεις, απαιτούνται τουλάχιστον ακόμη 150.000 ευρώ για ειδικά ερμάρια αποθήκευσης χημικών αντιδραστηρίων και αερίων, καθώς και για πρόσθετα αναγκαία μέτρα.

Εισροές υδάτων και αποκολλήσεις σοβάδων

Σοβαρή είναι και η εικόνα που περιγράφεται για τις κτηριακές εγκαταστάσεις.
Η χρόνια ελλιπής ή ακόμη και ανύπαρκτη συντήρηση έχει οδηγήσει, σύμφωνα με την επιστολή, σε εισροές υδάτων από μονώσεις και κουφώματα και αποκολλήσεις σοβάδων με κίνδυνο τραυματισμού.

Παράλληλα, σημαντικό τμήμα του κτηρίου παρέμεινε χωρίς ψύξη και θέρμανση για περισσότερα από πέντε χρόνια, με τη Σχολή να σημειώνει ότι το συγκεκριμένο πρόβλημα αναμένεται να αντιμετωπιστεί εντός του 2026.
Ακόμη και καθημερινές εργασίες, όπως η αλλαγή λαμπτήρων ή οι υδραυλικές επισκευές, μπορεί να καθυστερούν για ημέρες ή εβδομάδες λόγω έλλειψης προσωπικού ή χρημάτων, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στην προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία.

Ερευνητικά κονδύλια για να καλυφθούν πάγιες ανάγκες

Το πρόβλημα επεκτείνεται και στα εργαστήρια. Η ανεπαρκής συντήρηση του εξοπλισμού, όπως αναφέρει η Σχολή, περιορίζει τη χρήση του τόσο στα μαθήματα και στις διπλωματικές εργασίες όσο και στην έρευνα.

Το ετήσιο κόστος συντήρησης ανέρχεται σε τουλάχιστον 50.000 ευρώ και καλύπτεται κυρίως από ίδιους πόρους των εργαστηρίων. Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τη Συνέλευση, χρήματα που προορίζονται για την έρευνα καταλήγουν να χρηματοδοτούν πάγιες εκπαιδευτικές ανάγκες.

Σε κίνδυνο οι υποχρεωτικές Πρακτικές Ασκήσεις

Ιδιαίτερη προειδοποίηση απευθύνει η Σχολή για τις δύο Πρακτικές Ασκήσεις, οι οποίες αποτελούν υποχρεωτικά προπτυχιακά μαθήματα για περισσότερα από 70 χρόνια.
Σύμφωνα με την επιστολή, βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο υποβάθμισης ή ακόμη και διακοπής, εξαιτίας τόσο της χρηματοδότησης όσο και αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο.
Η Σχολή στέκεται ιδιαίτερα στα εμπόδια για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης και διαβίωσης των φοιτητών και στη μηνιαία αποζημίωση των 350 ευρώ για πρακτική άσκηση πλήρους απασχόλησης.

Καθώς μεταλλεία, μεταλλουργίες, τεχνικά έργα και μονάδες κατεργασίας μετάλλων βρίσκονται στη συντριπτική τους πλειονότητα εκτός Αττικής, η Σχολή υποστηρίζει ότι το κόστος μεταφέρεται στους ίδιους τους φοιτητές και στις οικογένειές τους, δημιουργώντας εμπόδια στην ισότιμη συμμετοχή.

Σχεδόν εξαφανίστηκαν οι εκπαιδευτικές εκδρομές

Σημαντική συρρίκνωση καταγράφεται, σύμφωνα με την επιστολή, και στις εκπαιδευτικές εκδρομές για ασκήσεις υπαίθρου και βιομηχανικές επισκέψεις.
Η Σχολή αναφέρει ότι έχουν ελαχιστοποιηθεί, ενώ κάνει λόγο ακόμη και για ορατό κίνδυνο μηδενισμού τους μέσα στο 2026. Κατά τη Συνέλευση, αυτό στερεί από τους φοιτητές ένα ουσιαστικό μέρος της εκπαίδευσής τους, το οποίο συνδέει τη θεωρία με την πρακτική εμπειρία.

Από τα συνέδρια μέχρι τις… κόλλες εξετάσεων

Οι ελλείψεις φτάνουν, σύμφωνα με τη Σχολή, ακόμη και στις πιο στοιχειώδεις ανάγκες.
Τα κονδύλια για συμμετοχή διδακτικού προσωπικού και υποψηφίων διδακτόρων σε συνέδρια έχουν πρακτικά μηδενιστεί, ενώ οι εκπαιδευτικές και επιστημονικές άδειες περιορίζονται «στα όρια κατάργησης».

Η επιστολή αναφέρει επίσης ότι το προσωπικό καλείται να χρηματοδοτεί από τον μισθό του ανάγκες που σχετίζονται ακόμη και με επιστημονικά όργανα, ψηφιακές υπηρεσίες και δημοσιεύσεις ανοιχτής πρόσβασης.
Την ίδια στιγμή, η υποχρηματοδότηση φέρεται να έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε να καταγράφονται ελλείψεις ακόμη και σε κόλλες αναφοράς για τις εξετάσεις και σε αναλώσιμα γραφείου.

Τι ζητά η Σχολή από το Υπουργείο Παιδείας και το ΕΜΠ

Μπροστά σε αυτή την εικόνα, η Συνέλευση ζητά από την Πολιτεία άμεση έκτακτη χρηματοδότηση για τις επείγουσες ανάγκες ασφάλειας και λειτουργίας, αλλά και ένα σταθερό πολυετές σχέδιο ενίσχυσης της τακτικής χρηματοδότησης των δημόσιων πανεπιστημίων.

Επικαλούμενη τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat για το 2023, αναφέρει ότι η δημόσια δαπάνη ανά φοιτητή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης σε ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα ήταν περίπου 2.840 ευρώ, σε Ισοτιμίες Αγοραστικής Δύναμης, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 25% του μέσου όρου της ΕΕ-27 και, σύμφωνα με την επιστολή, κατατάσσει τη χώρα τελευταία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, ζητείται από τη Διοίκηση του ΕΜΠ συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα για την αντιμετώπιση των κινδύνων ασφάλειας και υγείας, την προσβασιμότητα των ΑμεΑ, την αποκατάσταση των κτηριακών υποδομών και τη συντήρηση του εξοπλισμού, καθώς και ενίσχυση των τεχνικών και διοικητικών υπηρεσιών.

Η Συνέλευση ζητά, τέλος, έγγραφη απάντηση από τη Διοίκηση του ΕΜΠ και το Υπουργείο Παιδείας με συγκεκριμένες ενέργειες και χρονοδιάγραμμα, επισημαίνοντας ότι η έναρξη του ακαδημαϊκού έτους καθιστά άμεση την αντιμετώπιση των προβλημάτων που είτε θέτουν ανθρώπους σε κίνδυνο είτε εμποδίζουν την εκπαιδευτική διαδικασία.