Σχολικές εκδρομές: Η εγκύκλιος που προκάλεσε πανικό στην εκπαιδευτική κοινότητα

Από παιδαγωγοί, ελεγκτές τουριστικών γραφείων, φακέλων και λεωφορείων. Το νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές συνοδεύεται από έναν πραγματικό «μαραθώνιο» δικαιολογητικών και ελέγχων, που πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν οι μαθητές μπουν καν στο λεωφορείο.

Πιστοποιητικά, ποινικά μητρώα, φορολογικές και ασφαλιστικές ενημερότητες, έγγραφα για το πρακτορείο, στοιχεία για τον οδηγό και το όχημα, ΚΤΕΟ, ταχογράφος και ενημέρωση της Τροχαίας συνθέτουν πλέον ένα ασφυκτικό πλέγμα διαδικασιών γύρω από μια σχολική μετακίνηση.

Αυτή είναι η κατάσταση που περιγράφουν εκπαιδευτικοί για τη νέα καθημερινότητά τους λόγω της εγκυκλίου υπογραμμίζοντας ότι ο βασικός ρόλος του σχολείου είναι εκπαιδευτικός και παιδαγωγικός και πώς  η προετοιμασία μιας εκδρομής περνά μέσα από έναν όγκο γραφειοκρατίας που μετατρέπει ακόμη και την έξοδο των μαθητών από την τάξη σε διοικητική επιχείρηση. Ήδη ομοσπονδίες έχουν αντιδράσει σφόδρα στα νέα δεδομένα, ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει φέρει το θέμα στη Βουλή με σχετική ερώτηση.

Το iPaideia.gr αναλύει όλες τις  αλλαγές και το νέο πλαίσιο που εισάγει νέες διαδικασίες, πρόσθετα δικαιολογητικά, ελέγχους και υποχρεώσεις για τις σχολικές μονάδες.

«Γολγοθάς» για μία σχολική εκδρομή

Πλέον, για να γίνει μια σχολική εκδρομή, θα πρέπει πρώτα θα συγκληθεί ο σύλλογος διδασκόντων, να γίνει πρακτικό και να υπογραφεί. Στη συνέχεια θα οριστούν ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός και οι συνοδοί. Μετά, θα πρέπει να γίνει η αναζήτηση λεωφορείου και  η πρόσκληση προσφορών. Ακολουθούν οι προσφορές, η καταγραφή, ο έλεγχος, η επιλογή και το νέο πρακτικό.

Το νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές φέρνει μια σειρά από ελέγχους και δικαιολογητικά που πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί πριν από την πραγματοποίηση μιας μετακίνησης με τουριστικό γραφείο.

Για τη συμμετοχή του στη διαδικασία, το τουριστικό γραφείο πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται απαιτήσεις που αφορούν τη νόμιμη λειτουργία του, την εκπλήρωση των φορολογικών και ασφαλιστικών του υποχρεώσεων και την υποχρεωτική ασφάλιση επαγγελματικής και αστικής ευθύνης. Παράλληλα, τίθενται προϋποθέσεις που σχετίζονται με το ποινικό μητρώο του υπευθύνου αλλά και του προσωπικού του γραφείου που πρόκειται να συμμετάσχει στην εκπαιδευτική δράση.

Μετά την επιλογή του τουριστικού γραφείου και πριν από την υπογραφή της σύμβασης απαιτείται η προσκόμιση πρόσφατων δικαιολογητικών. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, πιστοποιητικά σχετικά με την οικονομική και νομική κατάσταση της επιχείρησης, αποσπάσματα ποινικού μητρώου, αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας και τα προβλεπόμενα έγγραφα ασφαλιστικής κάλυψης.

Ξεχωριστή διαδικασία προβλέπεται όταν η μετακίνηση πραγματοποιείται με τουριστικό λεωφορείο. Στην περίπτωση αυτή, ο διευθυντής ή η διευθύντρια του σχολείου οφείλει να ενημερώσει εγγράφως την αρμόδια Διεύθυνση Τροχαίας για την ημερομηνία και την ώρα της μετακίνησης, προκειμένου να πραγματοποιηθεί επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος του λεωφορείου.

Τουλάχιστον τρεις ημέρες πριν από την αναχώρηση πρέπει επίσης να αποσταλούν ηλεκτρονικά στην Τροχαία αντίγραφα συγκεκριμένων εγγράφων. Πρόκειται για την άδεια κυκλοφορίας του οχήματος, την άδεια οδήγησης και το πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας του οδηγού, το ασφαλιστήριο συμβόλαιο του λεωφορείου, το δελτίο ΚΤΕΟ, τη βεβαίωση καλής λειτουργίας του ταχογράφου από εγκεκριμένο συνεργείο και τον επικαιροποιημένο ταχογράφο του οχήματος.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει ακόμη ότι ο υπεύθυνος και οι συνοδοί μπορούν να ζητήσουν από τις κατά τόπους υπηρεσίες της Τροχαίας να επαναληφθούν οι έλεγχοι και κατά τη διάρκεια της οδικής μετακίνησης. Παράλληλα, έχουν την ευθύνη να επιβλέπουν την τήρηση των ορίων ταχύτητας κατά τη διαδρομή.

Ανάλυση εγκυκλίου – Τα σημεία – κλειδιά:

Τουλάχιστον έξι δράσεις τον χρόνο – Τι προβλέπεται για τα Δημοτικά

Μία από τις βασικές προβλέψεις αφορά τον αριθμό των εκπαιδευτικών δράσεων στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.

Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, κάθε διδακτικό έτος μπορούν να πραγματοποιούνται έως έξι εκπαιδευτικές επισκέψεις, έως συνολικά εννέα δράσεις συγκεκριμένων κατηγοριών και μία ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη ανά τμήμα. Παράλληλα, ο συνολικός αριθμός των προβλεπόμενων δράσεων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και ανά διδακτικό έτος.

Επιπλέον, εντός του ίδιου μήνα δεν πραγματοποιούνται περισσότερες από μία από συγκεκριμένες κατηγορίες δράσεων ανά τμήμα. Για τις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης προβλέπεται δυνατότητα πραγματοποίησης έως εννέα εκπαιδευτικών επισκέψεων ανά τμήμα και έως δύο τον μήνα.

Οι δράσεις μπορούν να συνδέονται, μεταξύ άλλων, με τον πολιτισμό, την ιστορία, την επιστήμη και την τεχνολογία, την περιβαλλοντική συνείδηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατική αγωγή, αλλά και τη σωματική και ψυχική ευεξία των μαθητών.

Παράλληλα, προβλέπεται οργανωμένη παιδαγωγική προετοιμασία των μαθητών πριν από κάθε δράση και αποτίμησή της μετά την ολοκλήρωσή της.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένο προγραμματισμό των δράσεων εκτός σχολικής μονάδας. Ο Σύλλογος Διδασκόντων προχωρά στον σχετικό προγραμματισμό, ενώ οι δράσεις και οι μετακινήσεις οργανώνονται μέσα από τις διαδικασίες που ορίζει η υπουργική απόφαση.

Στο νέο σύστημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η Επιτροπή Οργάνωσης και Υλοποίησης Εκπαιδευτικών Δράσεων, η οποία αναλαμβάνει αρμοδιότητες που συνδέονται με την προετοιμασία και την πραγματοποίηση των μετακινήσεων.

Οι υποχρεώσεις πριν από την πραγματοποίηση της εκδρομής

Στις υποχρεώσεις που προβλέπονται περιλαμβάνεται και η μέριμνα για τη λήψη αντιγράφων των απαιτούμενων αδειών νόμιμης λειτουργίας των εγκαταστάσεων και των παρεχόμενων υπηρεσιών που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της δράσης.

Παράλληλα, ο υπεύθυνος της δράσης είναι αρμόδιος για τον έλεγχο της καταλληλότητας του χώρου υποδοχής, προσθέτοντας ένα ακόμη συγκεκριμένο στάδιο στην προετοιμασία της εκπαιδευτικής μετακίνησης.

Νέα διαδικασία για τα τουριστικά γραφεία

Σημαντικό μέρος των αλλαγών αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες για τη μετακίνηση των μαθητών χρησιμοποιούνται υπηρεσίες τουριστικού γραφείου.

Το νέο πλαίσιο καθορίζει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τη συμμετοχή των τουριστικών γραφείων στις σχετικές προσκλήσεις. Μεταξύ άλλων, το τουριστικό γραφείο πρέπει να διαθέτει την απαιτούμενη άδεια γενικού τουρισμού ή άλλη ισοδύναμη άδεια που βρίσκεται σε ισχύ, ενώ προβλέπεται έλεγχος των προϋποθέσεων που ορίζει η υπουργική απόφαση.

Για την επιλογή της προσφοράς λαμβάνεται υπόψη η σχέση ποιότητας και τιμής των παρεχόμενων υπηρεσιών και η σχετική απόφαση πρέπει να είναι αιτιολογημένη. Σε αυτήν καταγράφονται, μεταξύ άλλων, ο αριθμός και το ύψος των προσφορών, καθώς και τα κριτήρια βάσει των οποίων πραγματοποιήθηκε η επιλογή.

Τι ισχύει για τις μετακινήσεις χωρίς διανυκτέρευση

Οι νέες διαδικασίες δεν αφορούν αποκλειστικά τις πολυήμερες εκδρομές. Ήδη σχολικές μονάδες εφαρμόζουν τις διατάξεις των άρθρων 16, 21, 22 και 24 της νέας απόφασης σε προσκλήσεις για μίσθωση τουριστικών λεωφορείων για εκπαιδευτικές επισκέψεις χωρίς διανυκτέρευση.

Πρόκειται για ένα από τα σημεία του νέου πλαισίου που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή διοργάνωση εκπαιδευτικών επισκέψεων των σχολείων.

Αυστηροποίηση διαδικασιών για τις μετακινήσεις με διανυκτέρευση

Ακόμη πιο αναλυτική είναι η διαδικασία όταν πρόκειται για μετακινήσεις με διανυκτέρευση.

Η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την εξεύρεση ταξιδιωτικού πρακτορείου αναρτάται στην ιστοσελίδα της σχολικής μονάδας και της οικείας Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης τουλάχιστον πέντε εργάσιμες ημέρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των προσφορών.

Οι προσφορές πρέπει να είναι τουλάχιστον τρεις. Εάν δεν συγκεντρωθούν τρεις έως την ημερομηνία και ώρα που έχει καθοριστεί, ο διαγωνισμός επαναπροκηρύσσεται με νέα καταληκτική ημερομηνία. Εφόσον και κατά τη δεύτερη διαδικασία δεν υπάρξουν τρεις προσφορές, η επιτροπή μπορεί να επιλέξει μεταξύ όσων έχουν υποβληθεί ή, εάν δεν υπάρχει καμία, να απευθυνθεί σε τουριστικό γραφείο που πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, αφού ενημερώσει την οικεία Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με σχετικό πρακτικό.

Επιτροπή επιλογής και δικαίωμα ένστασης

Για την αξιολόγηση των προσφορών συγκροτείται ειδική Επιτροπή με πράξη του διευθυντή ή της διευθύντριας του σχολείου.

Σε αυτή συμμετέχουν ο διευθυντής ως πρόεδρος, δύο συνοδοί εκπαιδευτικοί που ορίζονται από τον Σύλλογο Διδασκόντων και δύο εκπρόσωποι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων, εφόσον υπάρχει Σύλλογος, οι οποίοι εκπροσωπούνται με μία ψήφο.

Η επιλογή καταγράφεται σε πρακτικό, στο οποίο πρέπει να αναφέρονται με σαφήνεια τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν. Το πρακτικό αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του σχολείου και από την επόμενη ημέρα της ανάρτησης μπορεί να υποβληθεί ένσταση μέσα σε τρεις ημέρες.

Σύμβαση με το τουριστικό γραφείο – Τι πρέπει να περιλαμβάνει

Μετά την αξιολόγηση των προσφορών και την εξέταση τυχόν ενστάσεων γίνεται η τελική επιλογή του τουριστικού γραφείου και ακολουθεί η σύνταξη σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού.

Στη σύμβαση πρέπει να περιλαμβάνονται το αναλυτικό πρόγραμμα της δράσης, το ξενοδοχείο, η κατηγορία του, ο αριθμός των δωματίων και των κλινών και οι παρεχόμενες υπηρεσίες, οι προβλεπόμενες ασφαλιστικές καλύψεις, το συνολικό κόστος της εκδρομής, το κόστος ανά μαθητή και οι όροι πληρωμής.

Μετά την κατακύρωση της προσφοράς δεν μπορεί να γίνει αλλαγή στους όρους της σύμβασης και στις υπηρεσίες που έχουν συμφωνηθεί.

Ποινικό μητρώο και σειρά δικαιολογητικών

Ιδιαίτερα αναλυτικές είναι πλέον και οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί το τουριστικό γραφείο.

Πριν από την υπογραφή της σύμβασης προβλέπεται η προσκόμιση σειράς δικαιολογητικών. Σε αυτά περιλαμβάνονται πιστοποιητικά περί μη πτώχευσης και μη θέσης σε εκκαθάριση ή άλλη αντίστοιχη κατάσταση, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα και τα προβλεπόμενα αποδεικτικά ασφαλιστικής κάλυψης.

Παράλληλα, προβλέπεται απόσπασμα ποινικού μητρώου για τον υπεύθυνο του τουριστικού γραφείου αλλά και για το προσωπικό που θα συμμετέχει στην εκπαιδευτική δράση.

Αλλάζει το ποσοστό συμμετοχής στα Ειδικά Σχολεία

Αλλαγή υπάρχει και στις προϋποθέσεις συμμετοχής των μαθητών των Ειδικών Σχολείων στις εκπαιδευτικές μετακινήσεις.

Το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής μειώνεται από το 70% στο 50%, διευκολύνοντας την πραγματοποίηση δράσεων σε περιπτώσεις όπου δεν συγκεντρώνεται μεγαλύτερος αριθμός συμμετεχόντων.

Περισσότεροι συνοδοί όπου κρίνεται απαραίτητο

Το νέο πλαίσιο δίνει επίσης τη δυνατότητα στον Σύλλογο Διδασκόντων να αυξάνει τον αριθμό των συνοδών εκπαιδευτικών, όταν κρίνεται ότι αυτό είναι αναγκαίο για την ασφαλή μετακίνηση και την εποπτεία των μαθητών.

Τι προβλέπεται για τις δράσεις στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις μπορούν να συνδέονται και με δράσεις ενεργού συμμετοχής των μαθητών.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δράσεις αλληλεγγύης και φιλανθρωπικού χαρακτήρα, παροχής βοήθειας σε έκτακτες καταστάσεις, ανάπλασης χώρων, καθώς και καθαρισμού και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Κινητά τηλέφωνα: Τι γίνεται σε φωτογράφιση ή βιντεοσκόπηση χωρίς συναίνεση

Συγκεκριμένη διαδικασία προβλέπεται και για τη χρήση κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών κατά τη διάρκεια των εκδρομών.

Όταν μαθητής φωτογραφίζει, βιντεοσκοπεί ή ηχογραφεί άλλους μαθητές χωρίς τη συναίνεσή τους, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη διαδικασία για την απενεργοποίηση και φύλαξη της συσκευής. Η συσκευή παραδίδεται στον γονέα ή κηδεμόνα μετά την ολοκλήρωση της εκδρομής.

Τι αλλάζει για τις μετακινήσεις Erasmus

Νέα πρόβλεψη υπάρχει και για τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών στο πλαίσιο προγραμμάτων Erasmus.

Ο περιορισμός των 14 ημερών δεν εφαρμόζεται όταν η μετακίνηση πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια των διακοπών των Χριστουγέννων ή του Πάσχα, καθώς και για το χρονικό διάστημα από τις 22 Ιουνίου έως τις 31 Αυγούστου.