Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις Μετεγγραφές 2026: Τα μυστικά για τις κατηγορίες και τα κριτήρια

To iPaideia.gr σε συνεργασία με τον Δρα Κωνσταντίνο Κότιο, Σύμβουλο Σταδιοδρομίας της LABORA καταγράφουν βήμα-βήμα τη διαδικασία για τις μετεγγραφές.

Οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια, αδέλφια φοιτητές, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, ειδικές κατηγορίες περιλαμβάνονται στην σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας με τους ενδιαφερόμενους να έχουν προθεσμία για την υποβολή αίτησης έως την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026.

Πριν την υποβολή αίτησης, οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν υπόψιν τους αυτές τις δύο θεμελιώδεις προϋποθέσεις:

Αντιστοιχία Τμημάτων & Βάση Μετεγγραφής: Για να πραγματοποιηθεί μετεγγραφή, τα τμήματα πρέπει να έχουν κριθεί επισήμως αντίστοιχα. Επιπλέον, ο υποψήφιος πρέπει να συγκεντρώνει τουλάχιστον τα μόρια της «βάσης μετεγγραφής» του τμήματος προορισμού (δηλαδή τη βάση εισαγωγής του τμήματος μειωμένη κατά 2.750 μόρια).

Μετακίνηση: Σε περίπτωση που δεν πληρούται η βάση μετεγγραφής ή εξαντληθεί το ποσοστό θέσεων στο αντίστοιχο τμήμα, παρέχεται η δυνατότητα αίτησης μετακίνησης σε άλλο τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου.

Οι 4 κατηγορίες των μετεγγραφών

Οι διαθέσιμοι δρόμοι μετεγγραφής χωρίζονται στις εξής κύριες κατηγορίες:

Μετεγγραφές με Οικονομικά και Κοινωνικά Κριτήρια: Αφορούν τη γενική κατηγορία μοριοδότησης και καλύπτουν ποσοστό έως 15% του συνολικού αριθμού εισακτέων κάθε τμήματος.

Μετεγγραφές Αδελφών Φοιτητών (Καθ’ υπέρβαση του 15%):

1. Περίπτωση οικογενειών με δύο φοιτητές (αποκλειστικά στο 1ο έτος σπουδών).
2. Περίπτωση οικογενειών τριτέκνων ή πολυτέκνων με αδέλφια φοιτητές (για όλα τα έτη σπουδών εντός κανονικής διάρκειας).

Ειδικές Κατηγορίες (Καθ’ υπέρβαση ποσοστού – Χωρίς μοριοδότηση):

1. Φοιτητές με σοβαρές παθήσεις ή αναπηρία 67% και άνω, καθώς και δωρητές οργάνων ή μυελού των οστών.
2. Τέκνα θυμάτων τρομοκρατίας.
3. Τέκνα στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που τραυματίστηκαν θανάσιμα κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας.
4. Φοιτητές κρατούμενοι σε σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας.

Ειδικές Κατηγορίες Εισαγωγής (Με ποσοστό θέσεων):

1. Φοιτητές κυπριακής καταγωγής (ποσοστό 1% των εισαχθέντων της κατηγορίας).
2. Φοιτητές μέλη της Μουσουλμανικής Μειονότητας της Θράκης (ποσοστό 10% των εισαχθέντων της κατηγορίας).

Κατ’ Εξαίρεση Μετεγγραφές/Μετακινήσεις: Ειδική διαδικασία που ακολουθεί μετά την ολοκλήρωση των ηλεκτρονικών αιτήσεων και εξετάζει έκτακτες, ιδιάζουσες περιπτώσεις.

Μοριοδότηση από Κοινωνικά και Οικονομικά Κριτήρια

Στη γενική κατηγορία (πλαφόν 15%), οι αιτήσεις κατατάσσονται αξιοκρατικά βάσει συγκέντρωσης μορίων που προκύπτουν από την οικονομική και κοινωνική κατάσταση του υποψηφίου.

Οικονομικά Κριτήρια (Διαζευκτική μοριοδότηση)

Υπολογίζεται ο μέσος όρος του κατά κεφαλήν εισοδήματος των τριών τελευταίων οικονομικών ετών:

• 6 μόρια:Κατά κεφαλήν εισόδημα έως 3.000 ευρώ.
• 4 μόρια:Κατά κεφαλήν εισόδημα από 3.000,01 έως 6.000 ευρώ.
• 3 μόρια:Κατά κεφαλήν εισόδημα από 6.000,01 έως 9.000 ευρώ.
• 2 μόρια:Κατά κεφαλήν εισόδημα από 9.000,01 έως 12.000 ευρώ.

(Εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ δεν λαμβάνουν οικονομικά μόρια).

Κοινωνικά Κριτήρια (Αθροιστική μοριοδότηση)

• Μέλος πολύτεκνης οικογένειας:3 μόρια, συν 0,5 μόριο για κάθε άγαμο αδελφό κάτω των 25 ετών.
• Μέλος τρίτεκνης οικογένειας:3 μόρια, συν 0,5 μόριο για κάθε άγαμο αδελφό κάτω των 25 ετών.
• Ορφάνια:5 μόρια για ορφανό και από τους δύο γονείς, 3 μόρια για ορφανό από τον έναν γονέα.
• Μονογονεϊκή οικογένεια:2 μόρια για τέκνο άγαμου γονέα.
• Αναπηρία / Σοβαρές Ασθένειες στην οικογένεια:2 μόρια για κάθε μέλος της οικογένειας (γονέας, αδελφός, σύζυγος, τέκνο) με πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω ή πάθηση που περιλαμβάνεται στον επίσημο ειδικό πίνακα.

Τι σημαίνει στην πράξη το «πλαφόν του 15%» στις μετεγγραφές;

Το πλαφόν του 15% αποτελεί το ανώτατο όριο θέσεων που διαθέτει κάθε πανεπιστημιακό Τμήμα υποδοχής για να δεχθεί φοιτητές μέσω της κατηγορίας των οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων.

Υπολογίζεται ως ποσοστό επί του συνολικού αριθμού των εισακτέων του εκάστοτε Τμήματος για το συγκεκριμένο ακαδημαϊκό έτος. Για παράδειγμα, αν ένα Τμήμα έχει 200 εισακτέους, οι διαθέσιμες θέσεις για μετεγγραφή με μοριοδότηση δεν μπορούν να υπερβούν τις 30.

Πώς επηρεάζει τους υποψηφίους:

1. Δεν αρκεί μόνο η συγκέντρωση μορίων: Ακόμη κι αν ένας φοιτητής συγκεντρώνει πολλά μόρια από το εισόδημα ή την οικογενειακή του κατάσταση και πληροί τη βάση μετεγγραφής (το όριο των 2.750 μορίων), η έγκριση δεν είναι αυτόματη.
2. Σειρά κατάταξης (ανταγωνισμός):Καταρτίζεται πίνακας όπου οι αιτούντες ταξινομούνται κατά φθίνουσα σειρά μορίων. Τη μετεγγραφή λαμβάνουν μόνο όσοι κατατάσσονται εντός του διαθέσιμου αριθμού θέσεων (εντός του 15%).
3. Ισοβαθμίες:Σε περίπτωση που συμπληρώνεται το όριο και υπάρχουν ισοβαθμούντες στα κοινωνικο-οικονομικά μόρια, καθοριστικό ρόλο παίζουν τα μόρια εισαγωγής των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
4. Η διέξοδος της «Μετακίνησης»:Όσοι φοιτητές μένουν εκτός λόγω κάλυψης του 15%, δεν χάνουν οριστικά την ευκαιρία αλλαγής σχολής, καθώς έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν μετακίνηση σε άλλο Τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου.

Τι ισχύει για τα αδέλφια Προπτυχιακούς Φοιτητές

Η συγκεκριμένη διάταξη προστατεύει τον οικογενειακό προϋπολογισμό όταν δύο αδέλφια σπουδάζουν ταυτόχρονα μακριά από τον τόπο διαμονής των γονέων τους. Οι βασικές προϋποθέσεις και οι δυνατότητες περιλαμβάνουν:

Χρονικός Περιορισμός: Η δυνατότητα αυτή παρέχεται αποκλειστικά κατά το πρώτο έτος σπουδών του αιτούντος.

Εισοδηματικό Όριο: Το κατά κεφαλήν οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 17.500 ευρώ.

Γεωγραφική Διασπορά: Απαιτείται τα αδέλφια να φοιτούν σε διαφορετικές Περιφερειακές Ενότητες τόσο μεταξύ τους όσο και από την Περιφερειακή Ενότητα όπου διαμένουν μόνιμα οι γονείς (και να μην υπάρχει πλήρης κυριότητα ή επικαρπία κατοικίας 100% στην πόλη φοίτησης).

 Επιλογές Μετεγγραφής:

1. Ο πρωτοετής μπορεί να μετεγγραφεί στην πόλη όπου ήδη σπουδάζει ο αδελφός του (με αποποίηση του δικαιώματος μετεγγραφής από τον άλλο αδελφό).
2. Ο πρωτοετής μπορεί να μετεγγραφεί στην πόλη μόνιμης κατοικίας των γονέων (εφόσον υπάρχει αντίστοιχο τμήμα και με αποποίηση του αδελφού).
3. Τα δύο αδέλφια μπορούν να μετεγγραφούν από κοινού σε αντίστοιχα τμήματα τρίτης Περιφερειακής Ενότητας (εξαιρούνται Αττική και Θεσσαλονίκη).
4. Ενότητα: Αδέλφια Φοιτητές σε Τρίτεκνες (και Πολύτεκνες) Οικογένειες

Για τις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες με αδέλφια που σπουδάζουν, ο νομοθέτης εισάγει ένα σημαντικά πιο ευνοϊκό και ευέλικτο καθεστώς:

1. Χωρίς Χρονικό Περιορισμό Έτους:Σε αντίθεση με τη γενική κατηγορία αδελφών, τα αδέλφια από τρίτεκνες/πολύτεκνες οικογένειες μπορούν να αιτηθούν μετεγγραφής σε όλα τα έτη σπουδών τους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης (ν έτη).
2. Χωρίς το Γενικό Εισοδηματικό Όριο των 17.500€:Το όριο των 17.500 ευρώ δεν αποτελεί προϋπόθεση αποκλεισμού για τη συγκεκριμένη υποκατηγορία.

Επιλογές Μετεγγραφής:

1. Μετεγγραφή ενός ή περισσότερων αδελφών στην περιφερειακή ενότητα όπου σπουδάζει άλλος αδελφός.
2. Εφόσον δεν υπάρχει αντίστοιχο τμήμα στην πόλη φοίτησης αδελφού, δίνεται η επιλογή μετεγγραφής στον τόπο μόνιμης κατοικίας των γονέων ή σε περιφερειακή ενότητα όπου η οικογένεια διαθέτει κατοικία κατά πλήρη κυριότητα ή επικαρπία (100%).
3. Δυνατότητα κοινής μετεγγραφής των αδελφών σε άλλη περιφερειακή ενότητα εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης.

Ειδική Ρύθμιση Χαμηλού Εισοδήματος (Έως 5.000€):

Εάν το κατά κεφαλήν εισόδημα της οικογένειας δεν υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ, τα αδέλφια δικαιούνται κατ’ εξαίρεση να μετεγγραφούν από κοινού απευθείας στην περιφέρεια όπου κατοικούν μόνιμα οι γονείς ή όπου διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία (100%), ανεξάρτητα από τους περιορισμούς των υπόλοιπων περιπτώσεων.

Μετακίνηση Φοιτητών: Ο «δεύτερος δρόμος» για τους φοιτητές – Όροι, διαδικασία και διαφορές με τη μετεγγραφή

Για πολλούς πρωτοετείς φοιτητές, η πόρτα της κλασικής μετεγγραφής σε ένα αντίστοιχο πανεπιστημιακό τμήμα ενδέχεται να κλείσει είτε επειδή δεν «πιάνουν» το ακαδημαϊκό όριο των μορίων είτε επειδή καλύπτεται το διαθέσιμο ποσοστό θέσεων (15%).

Σε αυτήν ακριβώς τη συγκυρία ενεργοποιείται ο θεσμός της «Μετακίνησης», μια ουσιαστική διέξοδος που δίνει τη δυνατότητα εισόδου σε άλλη σχολή της επιλογής τους.

Τι είναι η «Μετακίνηση» και πότε ενεργοποιείται

Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, ως «μετακίνηση» ορίζεται η εγγραφή ενός φοιτητή σε άλλο Τμήμα άλλου Α.Ε.Ι. ή Α.Ε.Α. του ίδιου επιστημονικού πεδίου, το οποίο μπορεί να είναι αντίστοιχο ή μη αντίστοιχο με το Τμήμα εισαγωγής του.

Η αίτηση μετακίνησης υποβάλλεται επικουρικά/ταυτόχρονα με την αίτηση μετεγγραφής αποκλειστικά κατά το πρώτο έτος σπουδών και ενεργοποιείται στις εξής δύο βασικές περιπτώσεις:

1. Μη κάλυψη της Βάσης Μετεγγραφής:Όταν ο φοιτητής επιθυμεί να μετεγγραφεί, αλλά τα μόρια των Πανελλαδικών του υπολείπονται της «βάσης μετεγγραφής» του τμήματος υποδοχής (δηλαδή είναι χαμηλότερα από: Βάση εισαγωγής του τμήματος μείον 2.750 μόρια).
2. Εξάντληση θέσεων (Πλαφόν 15%):Όταν ο φοιτητής πληροί τη βάση μετεγγραφής, αλλά η αίτησή του δεν μπορεί να ικανοποιηθεί επειδή οι διαθέσιμες θέσεις του 15% καταλήφθηκαν από συνυποψηφίους με περισσότερα κοινωνικά και οικονομικά μόρια.

Βασικοί Κανόνες Δήλωσης Τμημάτων:

• Ο φοιτητής μπορεί να δηλώσει έως πέντε (5) Τμήματα του ίδιου επιστημονικού πεδίου με σειρά προτίμησης.
• Τα τμήματα αυτά πρέπει να κατανέμονται εντός το πολύ δύο (2) διαφορετικών Περιφερειακών Ενοτήτων.
• Κρίσιμη προϋπόθεση: Ο φοιτητής μπορεί να δηλώσει μόνο Τμήματα τα οποία είχε συμπεριλάβει στο αρχικό Μηχανογραφικό του Δελτίο και για τα οποία συγκεντρώνει τα μόρια της βάσης εισαγωγής.

Μετακίνηση βάσει Οικονομικών και Κοινωνικών Κριτηρίων

Η διαδικασία επιλογής για μετακίνηση στη γενική κατηγορία ακολουθεί ακριβώς τη μοριοδότηση των οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων που ισχύει και στις μετεγγραφές:

Α. Μοριοδότηση Εισοδήματος (Διαζευκτικά, μέσος όρος 3ετίας):

1. Έως 3.000€ κατά κεφαλήν: 6 μόρια.
2. 000,01€ – 6.000€: 4 μόρια.
3. 000,01€ – 9.000€: 3 μόρια.
4. 000,01€ – 12.000€: 2 μόρια.

Β. Κοινωνικά Κριτήρια (Αθροιστικά):

1. Τρίτεκνοι / Πολύτεκνοι: 3 μόρια(+0,5 μόριο για κάθε άγαμο αδελφό κάτω των 25 ετών).
2. Ορφάνια: 5 μόρια(από δύο γονείς) ή 3 μόρια (από έναν γονέα).
3. Τέκνο άγαμου γονέα: 2 μόρια.
4. Αναπηρία 67% και άνω ή σοβαρές παθήσεις στην οικογένεια: 2 μόριαανά πάσχον μέλος.

Πώς ικανοποιούνται οι αιτήσεις: Οι αιτήσεις μετακίνησης ικανοποιούνται μετά την ολοκλήρωση των μετεγγραφών, μόνο εφόσον παραμένουν κενές θέσεις στα δηλωθέντα Τμήματα και αυστηρά μέχρι την κάλυψη του συνολικού πλαφόν του 15% του εκάστοτε Τμήματος.

Μετακίνηση Αδελφών Προπτυχιακών Φοιτητών

Στην περίπτωση των αδελφών που σπουδάζουν σε διαφορετικές πόλεις, αν ο πρωτοετής φοιτητής δεν πιάνει τη βάση μετεγγραφής (-2.750 μόρια) για να πάει στο αντίστοιχο τμήμα του αδελφού του, του παρέχεται η δυνατότητα μετακίνησης σε άλλο τμήμα του ίδιου πεδίου.

Και εδώ, οι επιλογές γίνονται κλιμακωτά με σειρά προτεραιότητας:

Α. Γενική Κατηγορία Αδελφών (Εισόδημα έως 17.500€ – Αποκλειστικά στο 1ο έτος):

1. Μετακίνηση στον τόπο φοίτησης του αδελφού:Σε τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου στην πόλη του αδελφού, με υπεύθυνη δήλωση αποποίησης του δικαιώματος μετεγγραφής/μετακίνησης από την πλευρά του αδελφού.
2. Μετακίνηση στον τόπο μόνιμης κατοικίας γονέων:Εφόσον δεν κατέστη δυνατή η πρώτη επιλογή, μετακίνηση στην Περιφερειακή Ενότητα των γονέων (επίσης με αποποίηση του αδελφού).
3. Κοινή μετακίνηση σε άλλη πόλη:Τα δύο αδέλφια μετακινούνται από κοινού σε Τμήματα του ίδιου πεδίου σε τρίτη Περιφερειακή Ενότητα (εξαιρούνται Αττική και Θεσσαλονίκη).

Β. Αδέλφια από Τρίτεκνες και Πολύτεκνες Οικογένειες:

• Αποκλειστικά κατά το 1ο έτος σπουδώνγια τη μετακίνηση, αυτοτελώς ή από κοινού.
• Χωρίς το εισοδηματικό όριο των 17.500€.
• Επιλογές:

1. Μετακίνηση στην πόλη φοίτησης του αδελφού (με αποποίηση αυτού).
2. Διαζευκτικά, μετακίνηση στον τόπο μόνιμης κατοικίας των γονέων ή σε πόλη όπου η οικογένεια διαθέτει κατοικία (100% πλήρη κυριότητα/επικαρπία).
3. Κοινή μετακίνηση σε άλλη κοινή Περιφερειακή Ενότητα εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκη.

Πολύ χαμηλό εισόδημα (Έως 5.000€):Εάν το κατά κεφαλήν εισόδημα δεν υπερβαίνει τα 5.000€, τα αδέλφια έχουν το δικαίωμα κατ’ εξαίρεση να μετακινηθούν από κοινού απευθείας στον τόπο κατοικίας των γονέων ή ιδιόκτητης κατοικίας.