Ιστορική αλλαγή στα σχολεία – Τέλος εποχής για τις Σχολικές Επιτροπές μετά από περισσότερα από 110 χρόνια

Η ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου σηματοδοτεί το τέλος ενός θεσμού που, με διαφορετικές μορφές, υπηρέτησε τη δημόσια εκπαίδευση και την τοπική αυτοδιοίκηση για περισσότερα από 110 χρόνια.

Οι ρίζες του θεσμού εντοπίζονται στις αρχές του 20ού αιώνα. Την περίοδο 1911-1913, επί πρωθυπουργίας Ελευθερίου Βενιζέλου, θεσμοθετήθηκαν οι Σχολικές Εφορίες, συλλογικά όργανα με συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, τα οποία είχαν την ευθύνη της διαχείρισης της σχολικής περιουσίας και της υποστήριξης της λειτουργίας των σχολικών μονάδων.

Οι Σχολικές Εφορίες παρέμειναν για περισσότερα από 70 χρόνια ο βασικός μηχανισμός διοικητικής και οικονομικής διαχείρισης των σχολείων, μέχρι την ψήφιση του Ν. 1566/1985, επί κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου. Με τον συγκεκριμένο νόμο αντικαταστάθηκαν από τις Σχολικές Επιτροπές, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην υποστήριξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Νέα λουκέτα σε 33 σχολεία -Το δημογραφικό «σβήνει» τα χωριά

Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας τους, οι Σχολικές Επιτροπές διαχειρίστηκαν τις λειτουργικές δαπάνες των σχολικών μονάδων, τις κρατικές επιχορηγήσεις, τις προμήθειες, τις μικροεπισκευές, αλλά και ένα ευρύ φάσμα διοικητικών υποχρεώσεων που σχετίζονταν με την καθημερινή λειτουργία των σχολείων. Παρά τις αλλαγές που έφεραν οι μεταρρυθμίσεις του «Καποδίστρια» το 1997 και του «Καλλικράτη» το 2010, οι οποίες οδήγησαν σε συγχωνεύσεις και αναδιοργάνωση των επιτροπών, ο ρόλος τους παρέμεινε καθοριστικός.

Η αντίστροφη μέτρηση για την κατάργησή τους ξεκίνησε το 2023, με την ψήφιση του Ν. 5056/2023, ο οποίος προέβλεψε τη σταδιακή μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στους δήμους. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε στις 31 Ιουλίου 2026, κλείνοντας οριστικά έναν ιστορικό κύκλο για τη διοίκηση της δημόσιας εκπαίδευσης.

Στον Δήμο Ηρακλείου, η τελευταία ημέρα λειτουργίας των Σχολικών Επιτροπών είχε ιδιαίτερο συμβολισμό και δεν περιορίστηκε σε μια τυπική διοικητική διαδικασία. Αντίθετα, αποτέλεσε μια ευκαιρία αναγνώρισης της πολυετούς προσφοράς των ανθρώπων που υπηρέτησαν τον θεσμό όλα αυτά τα χρόνια.

Ο Αντιδήμαρχος Παιδείας Αντώνης Περισυνάκης και το προσωπικό των Σχολικών Επιτροπών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αποχαιρέτησαν με έναν ανθρώπινο τρόπο μια υπηρεσία που αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος της επαγγελματικής τους πορείας.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν η Έρη Ορφανάκη, η Εύα Τραβαγιάκη, ο Βαγγέλης Καρεφυλάκης, η Ειρήνη Παραγιού, ο προϊστάμενος του Τμήματος Παιδείας Θοδωρής Συντιχάκης, η Ελένη Αναπλιώτη, το νέο στέλεχος της υπηρεσίας Φωτεινή Κρουσταλάκη, καθώς και ο εκπρόσωπος της αντιπολίτευσης Νεκτάριος Κανακαράκης, για τον οποίο επισημάνθηκε ότι υπήρξε σταθερός συμπαραστάτης στο έργο των Σχολικών Επιτροπών.

Με την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου, οι δήμοι αναλαμβάνουν πλέον στο σύνολό τους τη διοικητική και οικονομική υποστήριξη των σχολικών μονάδων, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη λειτουργία της σχολικής διοίκησης, μετά το οριστικό τέλος ενός θεσμού με ιστορία άνω του ενός αιώνα.

Διακοπή θητειών εκπαιδευτικών σε Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης