Σχολεία: Ψυχοκοινωνική στήριξη με… «εκπτώσεις» – Μόλις 3 στις 10 θέσεις σε κοινωνικούς λειτουργούς

Όπως επισημαίνει σε επιστολή του προς την υπουργό Παιδείας, από τις 700 θέσεις που προβλέπονταν για το σχολικό έτος 2025-2026, μόλις 216, δηλαδή περίπου το 31%, αφορούσαν κοινωνικούς λειτουργούς, παρά το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των καθηκόντων του προγράμματος εμπίπτει στο επιστημονικό και επαγγελματικό τους αντικείμενο.

Με αφορμή το πλαίσιο καθηκόντων που καθορίστηκε για το σχολικό έτος 2026-2027, ο Σύνδεσμος ζητά να διασφαλιστεί η παρουσία και των δύο ειδικοτήτων στις σχολικές μονάδες και, ως ελάχιστη προϋπόθεση, να υπάρξει ισότιμη κατανομή των θέσεων.

Μόλις το 31% των θέσεων στους κοινωνικούς λειτουργούς

Στην επιστολή του, ο ΣΚΛΕ επανέρχεται στο ζήτημα της κατανομής των θέσεων της πράξης «Ενίσχυση και ενδυνάμωση της κοινωνικοσυναισθηματικής ανάπτυξης και ανθεκτικότητας των μαθητών μέσω του θεσμού του Ψυχολόγου και του Κοινωνικού Λειτουργού».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει για το σχολικό έτος 2025-2026, από τις συνολικά 700 προβλεπόμενες θέσεις, οι 216 αφορούσαν κοινωνικούς λειτουργούς.

Ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι η συγκεκριμένη αναλογία δεν ανταποκρίνεται στο εύρος των αρμοδιοτήτων του κλάδου ΠΕ30 και επαναφέρει το αίτημα για ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών λειτουργών στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη των μαθητών.

«Οι δύο ειδικότητες είναι συμπληρωματικές και όχι εναλλακτικές»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη νέα υπουργική απόφαση για το σχολικό έτος 2026-2027, η οποία καθορίζει τα ειδικότερα καθήκοντα των ψυχολόγων και των κοινωνικών λειτουργών.

Σύμφωνα με τον ΣΚΛΕ, οι προβλεπόμενες αρμοδιότητες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη συνεργασία σχολείου και οικογένειας, τη διαμεσολάβηση με κοινωνικές υπηρεσίες, την υποστήριξη μαθητών και γονέων, καθώς και την ανάπτυξη δικτύων ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στην κοινότητα.

Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος αυτών των καθηκόντων συνδέεται άμεσα με το επιστημονικό αντικείμενο της Κοινωνικής Εργασίας, όπως αυτό αποτυπώνεται και στην υπουργική απόφαση του 2017, η οποία εξακολουθεί να ισχύει.

«Οι δύο ειδικότητες είναι συμπληρωματικές και όχι εναλλακτικές», τονίζει, επισημαίνοντας ότι η παρουσία μόνο ψυχολόγου ή μόνο κοινωνικού λειτουργού σε μια ομάδα σχολικών μονάδων δεν επιτρέπει, κατά την άποψή του, την πλήρη εφαρμογή του προγράμματος.

Από τις επισκέψεις στις οικογένειες έως την αντιμετώπιση περιστατικών κακοποίησης

Στην επιστολή περιγράφεται αναλυτικά ο ιδιαίτερος ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στη σχολική κοινότητα.

Με βάση το ισχύον πλαίσιο καθηκόντων, οι κοινωνικοί λειτουργοί έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν προγραμματισμένες επισκέψεις στις οικογένειες των μαθητών και, όταν κρίνεται απαραίτητο, να συνοδεύουν γονείς σε αρμόδιες υπηρεσίες.

Παράλληλα, διερευνούν κοινωνικούς, οικονομικούς, οικογενειακούς και άλλους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη σχολική φοίτηση και τη συμμετοχή των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία.

Στις αρμοδιότητές τους περιλαμβάνονται επίσης η σύνταξη κοινωνικού ιστορικού μαθητών και η συνεργασία με κοινωνικές υπηρεσίες και δικαστικές αρχές σε περιπτώσεις παραμέλησης ή κακοποίησης.

Ο ΣΚΛΕ υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν μπορεί να υποκατασταθεί πλήρως από την παρουσία άλλης ειδικότητας, καθώς προϋποθέτει εξειδικευμένη γνώση και διαφορετικά εργαλεία υποστήριξης.

Αίτημα για ισότιμη κατανομή των θέσεων

Με βάση τα παραπάνω, ο Σύνδεσμος ζητά να εξασφαλιστεί η διεπιστημονική λειτουργία του προγράμματος, με κάλυψη των σχολικών μονάδων τόσο από ψυχολόγους ΠΕ23 όσο και από κοινωνικούς λειτουργούς ΠΕ30.

Σε περίπτωση που δεν εξασφαλιστεί η ταυτόχρονη παρουσία και των δύο ειδικοτήτων, θέτει ως ελάχιστη προϋπόθεση την ισότιμη κατανομή των διαθέσιμων θέσεων.

Το αίτημα στηρίζεται, σύμφωνα με την επιστολή, στην ανάγκη να παρέχεται ολοκληρωμένη υποστήριξη στους μαθητές, στις οικογένειες και στους εκπαιδευτικούς, χωρίς να παραλείπονται κρίσιμες πτυχές της κοινωνικής παρέμβασης.

«Δεν αρκούν τα ετήσια προγράμματα» – Ζητούν μόνιμο προσωπικό σε κάθε σχολείο

Πέρα από την κατανομή των θέσεων, ο ΣΚΛΕ θέτει και το ζήτημα της σταθερότητας του προσωπικού που παρέχει ψυχοκοινωνική υποστήριξη στα σχολεία.

Όπως επισημαίνει, η συγκεκριμένη λειτουργία δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε προγράμματα ετήσιας διάρκειας, με εργαζομένους που αλλάζουν κάθε σχολικό έτος.

Η διαρκής εναλλαγή προσωπικού, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, δεν εξασφαλίζει τη συνέχεια της παρέμβασης ούτε επιτρέπει την ανάπτυξη σταθερών σχέσεων εμπιστοσύνης με τους μαθητές και τις οικογένειές τους.

Για τον λόγο αυτό, επαναφέρει την πάγια θέση του για μόνιμες διεπιστημονικές ομάδες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε κάθε σχολική μονάδα, με σταθερό προσωπικό και συμμετοχή τόσο ψυχολόγων όσο και κοινωνικών λειτουργών.

Το αίτημα αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα για τη λειτουργία των σχολείων: όχι μόνο πόσες θέσεις ψυχοκοινωνικής υποστήριξης προβλέπονται, αλλά και κατά πόσο η κατανομή τους εξασφαλίζει την κάλυψη των διαφορετικών αναγκών των μαθητών.