Πίσω από τη βιτρίνα του σχολικού βιβλίου: Επιστημονικά λάθη από το 2006, το φιλόδοξο πολλαπλό εγχειρίδιο και στο βάθος… woke ατζέντα

Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές την επόμενη σχολική χρονιά είναι η έλευση του πολλαπλού βιβλίου στα σχολεία. Ύστερα από δεκαετίες χωρίς καμία ριζική αλλαγή στα σχολικά εγχειρίδια, η διαδικασία της εκπαίδευσης επιτέλους αναμορφώνεται. Παρ’ όλα αυτά στις τάξεις των εκπαιδευτικών κυριαρχεί περισσότερο η ανησυχία παρά ο ενθουσιασμός. Κι αυτό γιατί το νέο εγχείρημα φαίνεται να ξεκινά με σοβαρά ερωτήματα για την επαρκή επιμόρφωσή τους και τα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια εντός των οποίων έπρεπε να επιλέξουν εγχειρίδια.

Ο προβληματισμός τους εντείνεται καθώς τη δημόσια συζήτηση απασχολούν θέματα όπως η λεγόμενη «woke ατζέντα» και όχι τα ουσιαστικά προβλήματα που εντοπίζουν στον δίαυλο επικοινωνίας των εκπαιδευτικών με το Υπουργείο Παιδείας και τους αρμόδιους για τα νέα βιβλία φορείς.

Μιλώντας στο iPaideia.gr, η Βιολέττα Γαλανοπούλου, μέλος της ΔΟΕ, σημειώνει ότι, τα προηγούμενα χρόνια, παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειες προσέγγισης από τους εκπαιδευτικούς προς τις πολιτικές ηγεσίες ώστε να διορθωθούν σοβαρά επιστημονικά λάθη στα σχολικά βιβλία που διδάσκονταν, δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση.

Ειδικότερα, περιγράφει μια κατάσταση στην οποία, όπως υποστηρίζει, τα πραγματικά προβλήματα του περιεχομένου της εκπαίδευσης παραμένουν στο περιθώριο εδώ και τουλάχιστον μία εικοσαετία, την ώρα που κυριαρχούν άλλου είδους αντιπαραθέσεις.

Επιστημονικά λάθη που «επιβιώνουν» από το 2006 στα σχολικά βιβλία

Στο επίκεντρο της παρέμβασης της Βιολέττας Γαλανοπούλου βρίσκεται η επιστημονική εγκυρότητα των σχολικών εγχειριδίων, με την ίδια να επισημαίνει ότι τα προβλήματα δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά εντοπίζονται σε ένα ευρύ φάσμα βιβλίων και γνωστικών αντικειμένων.

Όπως αναφέρει, οι εκπαιδευτικοί έχουν καταγράψει και αποστείλει ήδη από το 2006 παρατηρήσεις για σοβαρά επιστημονικά λάθη, ζητώντας τη διόρθωσή τους. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, τα συγκεκριμένα λάθη εξακολουθούν να παραμένουν αδιόρθωτα, παρά το γεγονός ότι έχουν επισημανθεί εδώ και δύο δεκαετίες.

Όπως υπογραμμίζει,  αυτή είναι μία από τις ουσιαστικές πλευρές της συζήτησης για τα σχολικά βιβλία, καθώς αφορά άμεσα την ποιότητα της γνώσης που μεταφέρεται στους μαθητές και την επιστημονική αξιοπιστία του εκπαιδευτικού υλικού.

Πολλαπλό βιβλίο: Ελλιπής επιμόρφωση και ασφυκτικά χρονικά περιθώρια

Σοβαρές ενστάσεις διατυπώνει και για τη διαδικασία προετοιμασίας των εκπαιδευτικών ενόψει της εφαρμογής των νέων αναλυτικών προγραμμάτων και της επιλογής του πολλαπλού βιβλίου.

Σύμφωνα με την ίδια, οι επιμορφώσεις και τα σεμινάρια που πραγματοποιήθηκαν -για ένα τεράστιο έργο που φιλοδοξεί να αναδιαμορφώσει την εκπαιδευτική διαδικασία εντός της τάξης με νέα μέσα και μεθόδους διδασκαλίας- με ευθύνη των αρμόδιων εκπαιδευτικών φορέων και του Υπουργείου Παιδείας ήταν ελάχιστα και αποσπασματικά, χωρίς να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Παράλληλα, σημειώνει ότι οι απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με τον όγκο της διδακτέας ύλης και τις διαθέσιμες διδακτικές ώρες δεν ελήφθησαν ουσιαστικά υπόψη κατά τον σχεδιασμό των νέων προγραμμάτων.

Ενδεικτική της πίεσης που, σύμφωνα με την ίδια, ασκήθηκε στους εκπαιδευτικούς είναι η διαδικασία επιλογής των νέων διδακτικών πακέτων. Όπως αναφέρει, κλήθηκαν να εξετάσουν περίπου 400 βιβλία μέσα σε μόλις πέντε έως επτά ημέρες, προκειμένου να προχωρήσουν στην επιλογή τους.

«Woke ατζέντα»: Η απάντηση της ΔΟΕ για τη διαφορετικότητα στα σχολεία

Απέναντι στη συζήτηση που αναπτύχθηκε πριν λίγες εβδομάδες γύρω από τη λεγόμενη «woke ατζέντα» στα νέα σχολικά βιβλία, η Βιολέττα Γαλανοπούλου επισημαίνει ότι η σχολική πραγματικότητα περιλαμβάνει ήδη τη συζήτηση θεμάτων που σχετίζονται με τη διαφορετικότητα και τον σεξουαλικό προσανατολισμό.

Όπως εξηγεί, τα ζητήματα αυτά προσεγγίζονται μέσα από τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, στο πλαίσιο των οποίων οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να συζητούν με τους μαθητές και να καλλιεργούν τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.

Η ίδια τονίζει ότι οι εκπαιδευτικοί μπορούν να διαχειριστούν παιδαγωγικά τέτοιες συζητήσεις μέσα στη σχολική αίθουσα, επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δεν θα πρέπει να αποπροσανατολίζει τη συζήτηση από τα ουσιαστικά προβλήματα της εκπαίδευσης.

Κατά την ίδια, η συζήτηση για τα σχολικά βιβλία και τα νέα αναλυτικά προγράμματα θα έπρεπε να επικεντρώνεται πρωτίστως στο περιεχόμενο της γνώσης που παρέχεται στους μαθητές, στον τρόπο με τον οποίο αυτή μεταδίδεται και στους εκπαιδευτικούς στόχους που εξυπηρετεί.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζει την ανάγκη για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των αρμόδιων εκπαιδευτικών φορέων, της επιστημονικής κοινότητας και των εκπαιδευτικών Ομοσπονδιών, προκειμένου να εξεταστούν τόσο η επιστημονική εγκυρότητα των σχολικών εγχειριδίων όσο και η εφαρμογή των νέων αναλυτικών προγραμμάτων.