Αναπληρωτές σε απόγνωση: Με μία βαλίτσα στο χέρι, άδειο πορτοφόλι και «εξώσεις» λόγω τουρισμού – Η εξίσωση που δεν βγαίνει

Να πληρώνουν από την τσέπη τους για να μπορούν να διδάσκουν στα δημόσια σχολεία καταγγέλλουν ότι αναγκάζονται πολλοί αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, καθώς το κόστος στέγασης, οι καθημερινές μετακινήσεις και οι δαπάνες εγκατάστασης απορροφούν μεγάλο μέρος των αποδοχών τους. Από τη Μύκονο, όπου εκπαιδευτικοί περιγράφουν ενοίκια που αγγίζουν το 60% του μισθού τους, μέχρι τη Σαλαμίνα, όπου το κόστος των πορθμείων μπορεί να ξεπεράσει τα 300 ευρώ τον μήνα, οι καταγγελίες αποτυπώνουν ένα ευρύτερο πρόβλημα που επηρεάζει όχι μόνο τους ίδιους, αλλά και τη λειτουργία των σχολείων.

Πίσω από τις προσλήψεις και τις τοποθετήσεις αναπληρωτών σε διαφορετικές περιοχές της χώρας βρίσκεται μια καθημερινότητα οικονομικής ανασφάλειας, συνεχών μετακινήσεων και δυσκολίας εξεύρεσης κατοικίας. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να αναλάβουν υπηρεσία μακριά από τον τόπο διαμονής τους, να εξασφαλίσουν στέγη και να καλύψουν τις ανάγκες τους με αποδοχές που, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, συχνά δεν επαρκούν.

Την ίδια ώρα, οι δυσκολίες αυτές συνδέονται ολοένα και περισσότερο με την αδυναμία κάλυψης θέσεων σε σχολεία, ιδιαίτερα σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.

Μύκονος: «Καταλήγουμε να πληρώνουμε εμείς για να διδάσκουμε»

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η ανοιχτή επιστολή εκπαιδευτικών που υπηρετούν στη Μύκονο, με την οποία καταγγέλλουν οικονομική εξάντληση, ανεπαρκή μέτρα στήριξης και γραφειοκρατικά εμπόδια στη χορήγηση του δημοτικού επιδόματος.

Όπως υποστηρίζουν, το επίδομα που παρέχεται από τον Δήμο Μυκόνου δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος ζωής στο νησί, ενώ τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη χορήγησή του δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο την πρόσβαση των δικαιούχων στην οικονομική ενίσχυση.

Σύμφωνα με την επιστολή, ο Δήμος ζητά επίσημα μισθωτήρια συμβόλαια και αποδείξεις, παρότι, όπως καταγγέλλεται, η εξεύρεση κατοικίας με κανονικό μισθωτήριο αποτελεί σοβαρή δυσκολία για τους εκπαιδευτικούς.

Οι συντάκτες της επιστολής υποστηρίζουν ότι πολλοί ιδιοκτήτες δεν συνάπτουν επίσημα συμβόλαια ή δηλώνουν μισθώματα που δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος.

Το αποτέλεσμα, όπως εξηγούν, είναι διπλό: οι εκπαιδευτικοί κινδυνεύουν να στερηθούν τόσο το δημοτικό επίδομα όσο και την κρατική επιστροφή ενοικίου, εξαιτίας της αδυναμίας τεκμηρίωσης της μίσθωσης.

Μάλιστα, κάνουν λόγο για οικονομική απώλεια που μπορεί να αντιστοιχεί περίπου σε έναν επιπλέον μηνιαίο μισθό σε ετήσια βάση.Η οικονομική πίεση γίνεται ακόμη πιο εμφανής μέσα από τα ποσά που παραθέτουν οι εκπαιδευτικοί της Μυκόνου.

Σύμφωνα με την επιστολή τους, ένα συνηθισμένο μηνιαίο κόστος κατοικίας, μαζί με τους λογαριασμούς, διαμορφώνεται περίπου στα 550 ευρώ.

Την ίδια στιγμή, αναφέρουν ότι πολλοί εκπαιδευτικοί αμείβονται με περίπου 1.000 ευρώ τον μήνα, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις χαμηλότερων αποδοχών.

Έτσι, μόνο η στέγαση μπορεί να απορροφά περίπου το 55% του συγκεκριμένου εισοδήματος, αφήνοντας περιορισμένα χρήματα για διατροφή, καύσιμα, μετακινήσεις και άλλες καθημερινές ανάγκες.

Οι ίδιοι περιγράφουν ότι, μετά την κάλυψη των βασικών εξόδων, ορισμένοι αναγκάζονται να επιβιώνουν με περίπου 10 ευρώ ημερησίως.

«Αντί να μας πληρώνουν, καταλήγουμε να πληρώνουμε εμείς από την τσέπη μας για να διδάσκουμε», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, στην οποία γίνεται λόγος για ένα καθεστώς ουσιαστικής «αυτοχρηματοδότησης» της εργασίας τους.

Έως 3.000 ευρώ πριν από τον πρώτο μισθό

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις μηνιαίες δαπάνες.

Οι εκπαιδευτικοί της Μυκόνου υποστηρίζουν ότι η αρχική εγκατάσταση στο νησί απαιτεί περίπου 2.500 έως 3.000 ευρώ.

Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται οι εγγυήσεις και τα πρώτα ενοίκια, τα έξοδα μετακόμισης, καθώς και οι βασικές δαπάνες διαβίωσης μέχρι την καταβολή των πρώτων αποδοχών.

Όπως επισημαίνουν, πολλοί αναγκάζονται να δανειστούν από τις οικογένειές τους ή να χρησιμοποιήσουν αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών, χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα καταφέρουν να ανακτήσουν τα χρήματα αυτά κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Στην ίδια επιστολή καταγγέλλεται ότι αναπληρωτές που βρίσκονται ήδη επί δύο μήνες στο νησί δεν έχουν ακόμη λάβει κανονικό μηνιαίο μισθό.

Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί αναφέρονται στις πρόσθετες δαπάνες που συνεπάγεται η απόσταση από τις οικογένειές τους, όπως τα ακτοπλοϊκά και αεροπορικά εισιτήρια, αλλά και το κόστος των καθημερινών μετακινήσεων μέσα στο νησί.

«Δεκάδες αρνούνται να αναλάβουν υπηρεσία ή παραιτούνται»

Οι συντάκτες της ανοιχτής επιστολής συνδέουν άμεσα το υψηλό κόστος διαβίωσης με τα προβλήματα στελέχωσης των σχολείων της Μυκόνου.

Καταγγέλλουν ότι δεκάδες εκπαιδευτικοί αρνούνται να αναλάβουν υπηρεσία ή αποχωρούν όταν διαπιστώνουν τις οικονομικές δυσκολίες που συνεπάγεται η παραμονή τους στο νησί.

Ακόμη και όσοι καταφέρνουν να ολοκληρώσουν τη σχολική χρονιά, σύμφωνα με την επιστολή, συχνά αποφεύγουν να επιστρέψουν την επόμενη, με αποτέλεσμα να διαιωνίζονται τα λειτουργικά κενά.

Οι εκπαιδευτικοί επισημαίνουν επίσης ότι, προκειμένου να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις, ορισμένοι αναζητούν δεύτερη εργασία ή καταφεύγουν σε ιδιαίτερα μαθήματα, παρά τους σχετικούς περιορισμούς που ισχύουν.

Την ίδια ώρα, αναγνωρίζουν ότι ορισμένοι επαγγελματίες του νησιού προσφέρουν εκπτώσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες, διευκολύνοντας σε κάποιον βαθμό την καθημερινότητά τους. Ωστόσο, τονίζουν ότι τέτοιες ιδιωτικές πρωτοβουλίες δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη θεσμική στήριξη.

Τι ζητούν από τον Δήμο Μυκόνου

Με την ανοιχτή επιστολή τους, οι εκπαιδευτικοί ζητούν την απλοποίηση της διαδικασίας χορήγησης του δημοτικού επιδόματος και την κατάργηση των προϋποθέσεων που χαρακτηρίζουν υπερβολικά γραφειοκρατικές.

Παράλληλα, διεκδικούν ουσιαστική αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης για στέγαση και σίτιση, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές τιμές της Μυκόνου.

Στα αιτήματά τους περιλαμβάνεται και η αναζήτηση μόνιμων λύσεων, όπως η αξιοποίηση δημοτικών ακινήτων ή η δημιουργία δομών φιλοξενίας και σίτισης.

Οι ίδιοι καταγγέλλουν ότι, παρά την παρέμβασή τους προς την αντιδήμαρχο Παιδείας κατά τις απεργιακές κινητοποιήσεις, εξακολουθούν να αναμένουν συνάντηση με τη δημοτική αρχή, την οποία έχουν ζητήσει μέσω των συλλογικών τους οργάνων από την αρχή της σχολικής χρονιάς.

Κρήτη: Η συγκλονιστική μαρτυρία αναπληρώτριας που εργάζεται μακριά από την οικογένειά της

Η οικονομική επιβάρυνση δεν αποτελεί τη μοναδική δυσκολία για τους αναπληρωτές.

Σε τηλεοπτική εκπομπή της ΚΡΗΤΗ TV, η Αγγελική, αναπληρώτρια εκπαιδευτικός από την Αθήνα που υπηρετεί στο Φόδελε της Κρήτης, μίλησε συγκινημένη για την απόσταση που τη χωρίζει από τους δικούς της ανθρώπους.

Η μαρτυρία της ανέδειξε το προσωπικό κόστος των συνεχών μετακινήσεων, καθώς οι αναπληρωτές συχνά καλούνται να οργανώσουν τη ζωή τους σε διαφορετική περιοχή, χωρίς να γνωρίζουν πού θα εργαστούν την επόμενη χρονιά.

Στην ίδια εκπομπή παρουσιάστηκαν μαρτυρίες για εκπαιδευτικούς που καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες τους με μηνιαίες αποδοχές περίπου 850 ευρώ, ενώ αναφέρθηκαν και περιπτώσεις αναζήτησης πρόσθετης απασχόλησης στην εστίαση ή σε εποχικές επιχειρήσεις.

Ενοίκια με περιορισμούς και σπίτια που αδειάζουν για την τουριστική περίοδο

Στις δυσκολίες της στέγασης αναφέρθηκε και η αναπληρώτρια εκπαιδευτικός Ελένη Κόκκωνη από την Τρίπολη.

Όπως περιέγραψε, πέρα από τα υψηλά μισθώματα, υπάρχουν περιπτώσεις ιδιοκτητών που θέτουν περιορισμούς στη χρήση των κατοικιών.

Μεταξύ των πρακτικών που καταγγέλθηκαν περιλαμβάνονται όρια στην κατανάλωση νερού και απαγορεύσεις φιλοξενίας φίλων.

Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι ορισμένοι εκπαιδευτικοί υποχρεώνονται να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους πριν από την έναρξη της τουριστικής περιόδου, προκειμένου τα ακίνητα να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση.

Οι περιπτώσεις αυτές αναδεικνύουν την αβεβαιότητα που συνοδεύει τη διαμονή των αναπληρωτών, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.

Σαλαμίνα: Πάνω από 300 ευρώ τον μήνα μόνο για τα πορθμεία

Ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου επιβαρυντικό οικονομικό πρόβλημα αντιμετωπίζουν εκπαιδευτικοί που υπηρετούν στη Σαλαμίνα.

Η κατάργηση της έκπτωσης 50% στη μεταφορά οχημάτων με τα πορθμεία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς το κόστος της καθημερινής μετακίνησης επιβαρύνει σημαντικά τις μηνιαίες αποδοχές τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, το κόστος μεταφοράς αυτοκινήτου και οδηγού για μετάβαση και επιστροφή ανέρχεται σε 14 ευρώ ημερησίως.

Για 22 εργάσιμες ημέρες, η δαπάνη φτάνει τα 308 ευρώ τον μήνα, χωρίς να συνυπολογίζονται τα καύσιμα και τα υπόλοιπα έξοδα.

Για έναν αναπληρωτή με μηνιαίο εισόδημα περίπου 1.000 ευρώ, το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 30% των αποδοχών του.

Το πρόβλημα αφορά τόσο αναπληρωτές όσο και μόνιμους εκπαιδευτικούς που μετακινούνται καθημερινά προς τα σχολεία του νησιού.

Αντιδράσεις και κοινοβουλευτική παρέμβαση

Η κατάργηση της έκπτωσης προκάλεσε κινητοποιήσεις και παρεμβάσεις από την ΕΛΜΕ Πειραιά, τον Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σαλαμίνας, τη ΔΟΕ και την ΟΛΜΕ.

Στις 2 Οκτωβρίου 2026, το Δημοτικό Συμβούλιο Σαλαμίνας εξέδωσε ομόφωνο ψήφισμα, ζητώντας την επαναφορά της έκπτωσης, τη θεσμοθέτηση δωρεάν μετακίνησης και πρόσθετα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης.

Παράλληλα, τα υπουργεία Παιδείας και Ναυτιλίας ανακοίνωσαν εκπτώσεις έως 50% σε ακτοπλοϊκά εισιτήρια για αναπληρωτές. Ωστόσο, σύμφωνα με τις σχετικές επισημάνσεις, οι διευκολύνσεις αυτές αφορούν κυρίως τη μετάβαση στον τόπο τοποθέτησης και δεν επιλύουν το πρόβλημα της καθημερινής πορθμειακής μετακίνησης στη Σαλαμίνα.

Το ζήτημα έφτασε και στη Βουλή, μέσω ερώτησης της βουλευτή Ασπασίας Ιωάννη Κουρουπάκη προς την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και τον υπουργό Ναυτιλίας Βασίλη Κικίλια.

Η βουλευτής ζητά ενημέρωση για τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί μετά το ψήφισμα του Δήμου Σαλαμίνας, καθώς και για τυχόν διαβουλεύσεις με τις κοινοπραξίες.

Μεταξύ των προτάσεων που τίθενται περιλαμβάνονται η εξασφάλιση σταθερής έκπτωσης τουλάχιστον 50% για εκπαιδευτικούς και οχήματα στις γραμμές Περάματος–Παλουκίων και Μεγάρων–Φανερωμένης, η καθιέρωση ενιαίου μειωμένου ναύλου ή ειδικής κάρτας μετακίνησης και η λήψη μέτρων για ολόκληρη τη σχολική χρονιά.

Επιπλέον, ζητούνται στοιχεία για τον αριθμό των εκπαιδευτικών που πραγματοποιούν καθημερινά αυτές τις διαδρομές, αλλά και για ενδεχόμενες παραιτήσεις ή αιτήσεις μετακίνησης που σχετίζονται με το οικονομικό βάρος.

Το κόστος διαβίωσης μετατρέπεται σε πρόβλημα για τα σχολεία

Οι περιπτώσεις της Μυκόνου, της Κρήτης και της Σαλαμίνας αναδεικνύουν διαφορετικές πλευρές μιας κοινής πραγματικότητας: η τοποθέτηση ενός εκπαιδευτικού σε σχολείο μακριά από τον τόπο κατοικίας του συνοδεύεται συχνά από σημαντικό οικονομικό και προσωπικό κόστος.

Η εξεύρεση στέγης, οι προκαταβολές, οι μετακινήσεις και η απόσταση από την οικογένεια δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις, οι οποίες δεν αποτυπώνονται στον αριθμό των προσλήψεων που ανακοινώνονται κάθε σχολική χρονιά.

Όπως καταγγέλλουν οι εκπαιδευτικοί της Μυκόνου, οι συνθήκες αυτές οδηγούν ορισμένους συναδέλφους τους στην απόφαση να μην αναλάβουν υπηρεσία ή να αποχωρήσουν, επιβαρύνοντας τη λειτουργία των σχολείων.

Το ζήτημα, επομένως, δεν περιορίζεται στις οικονομικές δυσκολίες των αναπληρωτών, αλλά συνδέεται και με τη δυνατότητα των σχολικών μονάδων να διατηρούν το αναγκαίο προσωπικό.

Οι καταγγελίες και οι παρεμβάσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο την ανάγκη ουσιαστικών λύσεων για τη στέγαση, τη σίτιση και τη μετακίνηση των εκπαιδευτικών, ώστε η ανάληψη υπηρεσίας σε μια απομακρυσμένη ή ακριβή περιοχή να μην εξελίσσεται σε δυσβάσταχτη οικονομική υποχρέωση.