Σχολεία: Πέφτουν πίνακες και σοβάδες, οι διευθυντές βρίσκονται αντιμέτωποι με ευθύνες – «Δεν είμαστε μηχανικοί ούτε εργολάβοι»

Το ζήτημα της ευθύνης των εκπαιδευτικών και των διευθυντών σχολείων για ατυχήματα και προβλήματα ασφάλειας στις σχολικές εγκαταστάσεις επαναφέρει η Ομοσπονδία Λειτουργών Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (ΟΛΤΕΕ), ζητώντας από το υπουργείο Παιδείας ουσιαστική νομική και υπηρεσιακή προστασία. Αφορμή αποτελεί, μεταξύ άλλων, η περίπτωση του ΕΠΑΛ Βρυσών Χανίων, όπου εκπαιδευτικός τραυματίστηκε από πτώση σχολικού πίνακα κατά τη διάρκεια μαθήματος, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, είχαν προηγηθεί έγγραφες αναφορές της διεύθυνσης για προβλήματα στις εγκαταστάσεις.

Με ανακοίνωσή της, η ΟΛΤΕΕ θέτει το ερώτημα μέχρι πού εκτείνεται η ευθύνη ενός διευθυντή όταν έχει ήδη ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσίες για έναν κίνδυνο, χωρίς να έχει ο ίδιος την αρμοδιότητα ή τα τεχνικά μέσα για την αποκατάστασή του. Παράλληλα, ζητά σαφή κατανομή ευθυνών μεταξύ σχολικών μονάδων, Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, δήμων και τεχνικών υπηρεσιών, καθώς και άμεση νομική υποστήριξη των εκπαιδευτικών όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με υπηρεσιακές ή δικαστικές διαδικασίες.

Το περιστατικό στο ΕΠΑΛ Χανίων και η ευθύνη της διεύθυνσης

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η Ομοσπονδία στο περιστατικό που σημειώθηκε στο ΕΠΑΛ Βρυσών Χανίων, όταν σχολικός πίνακας αποκολλήθηκε και έπεσε κατά τη διάρκεια του μαθήματος, προκαλώντας τον τραυματισμό εκπαιδευτικού.

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει η ΟΛΤΕΕ, η διεύθυνση της σχολικής μονάδας είχε ήδη απευθυνθεί εγγράφως στις αρμόδιες υπηρεσίες, επισημαίνοντας προβλήματα που αφορούσαν τις εγκαταστάσεις του σχολείου.

Ωστόσο, όπως αναφέρει, η διευθύντρια καλείται πλέον να αντιμετωπίσει διαδικασία που συνδέεται με το συγκεκριμένο ατύχημα, γεγονός που προκαλεί την αντίδραση της Ομοσπονδίας.

Η ΟΛΤΕΕ θέτει το ερώτημα κατά πόσο μπορεί να αποδίδεται ευθύνη σε έναν διευθυντή για τεχνικά προβλήματα τα οποία έχει ήδη αναφέρει, όταν η αρμοδιότητα ελέγχου και αποκατάστασής τους ανήκει σε άλλες υπηρεσίες.

Η Ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι οι διευθυντές οφείλουν να μεριμνούν για την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων, να καταγράφουν τους κινδύνους και να ενημερώνουν τους αρμόδιους φορείς. Δεν διαθέτουν, όμως, την τεχνική ιδιότητα ή τα μέσα για να πιστοποιούν την ασφάλεια ενός κτηρίου και να πραγματοποιούν τις απαραίτητες επισκευές.

«Ο διευθυντής δεν είναι μηχανικός, ηλεκτρολόγος ή εργολάβος»

Η ΟΛΤΕΕ επισημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν καταστάσεις που συχνά ξεπερνούν τα όρια του παιδαγωγικού τους έργου.

Συγκρούσεις με μαθητές και γονείς, περιστατικά βίας, ζητήματα εφημεριών και ασφάλειας, κάπνισμα, καταλήψεις, βανδαλισμοί, τεχνικές βλάβες, ατυχήματα, ελλείψεις προσωπικού και ακάλυπτες διδακτικές ώρες συγκαταλέγονται στα προβλήματα που περιγράφει η Ομοσπονδία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, σύμφωνα με την ανακοίνωση, περιστατικά πτώσης σοβάδων και αντικειμένων σε σχολικούς χώρους, καθώς αναδεικνύουν τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μαθητές και εργαζόμενοι.

Όπως τονίζει η Ομοσπονδία, ένας διευθυντής σχολείου δεν είναι μηχανικός, τεχνικός ασφαλείας, ηλεκτρολόγος ή εργολάβος και δεν μπορεί να υποκαθιστά τις υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη των τεχνικών ελέγχων και των εργασιών συντήρησης.

Παράλληλα, η ΟΛΤΕΕ αναφέρει ότι δέχεται καταγγελίες για πιέσεις προς διευθυντές σχολικών μονάδων όταν επισημαίνουν προβλήματα σχολικής στέγης, ζητούν την αποκατάστασή τους ή επιμένουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους οι αρμόδιοι φορείς.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητά από τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης να παρέχουν ουσιαστική διοικητική υποστήριξη στα σχολεία και να συνεργάζονται με τους δήμους και τις τεχνικές υπηρεσίες για την έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Νομική προστασία για εκπαιδευτικούς και αναπληρωτές

Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύει η Ομοσπονδία αφορά την έλλειψη ουσιαστικής υποστήριξης όταν εκπαιδευτικοί ή διευθυντές εμπλέκονται σε καταγγελίες, προκαταρκτικές εξετάσεις ή ποινικές διαδικασίες για περιστατικά που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων τους.

Όπως σημειώνει, σε τέτοιες περιπτώσεις οι εκπαιδευτικοί ενδέχεται να χρειάζεται να απουσιάζουν από την υπηρεσία τους, να διαθέτουν προσωπικό και οικογενειακό χρόνο, να αντιμετωπίζουν ψυχολογική επιβάρυνση και να αναλαμβάνουν οι ίδιοι το κόστος της νομικής εκπροσώπησης.

Η ΟΛΤΕΕ επικαλείται το άρθρο 52 του νόμου 4674/2020, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 52 του νόμου 4735/2020 και τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, το οποίο προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα νομικής υποστήριξης υπαλλήλων του δημόσιου τομέα σε ποινικές υποθέσεις σχετικές με την άσκηση των καθηκόντων τους.

Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η νομοθετική πρόβλεψη πρέπει να συνοδεύεται από έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή στην πράξη.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, για τους οποίους η Ομοσπονδία ζητά ειδική μέριμνα, ώστε η μορφή της εργασιακής τους σχέσης να μην αποτελεί εμπόδιο στην ουσιαστική νομική τους προστασία.

Τα πέντε αιτήματα της ΟΛΤΕΕ προς το υπουργείο Παιδείας

Με την ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία διατυπώνει συγκεκριμένα αιτήματα προς το υπουργείο Παιδείας, τα οποία αφορούν τόσο τη νομική κάλυψη των εκπαιδευτικών όσο και την ασφάλεια των σχολικών υποδομών.

1. Ενίσχυση της νομικής προστασίας

Ζητά την ουσιαστική εφαρμογή και τη θεσμική διεύρυνση του υφιστάμενου πλαισίου νομικής υποστήριξης, ώστε εκπαιδευτικοί και διευθυντές να προστατεύονται αποτελεσματικά σε υποθέσεις που σχετίζονται με τα υπηρεσιακά τους καθήκοντα. Ειδική μέριμνα ζητείται για τους αναπληρωτές.

2. Άμεση πρόσβαση σε νομικές συμβουλές

Η Ομοσπονδία προτείνει τη δυνατότητα παροχής νομικής συμβουλευτικής υποστήριξης από την πρώτη στιγμή που προκύπτει ένα σοβαρό περιστατικό στο σχολικό περιβάλλον.

3. Ξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων

Ζητείται να αποσαφηνιστούν οι ευθύνες των σχολικών μονάδων, των διευθυντών, των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, των δήμων και των τεχνικών υπηρεσιών σε ζητήματα ασφάλειας κτηρίων, τεχνικών ελέγχων και αποκατάστασης βλαβών.

4. Τακτικοί και έκτακτοι τεχνικοί έλεγχοι

Η ΟΛΤΕΕ ζητά συστηματικούς ελέγχους των σχολικών εγκαταστάσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και έγκαιρη αποκατάσταση των επικίνδυνων φθορών και τεχνικών προβλημάτων.

5. Προστασία από πιέσεις και δυσμενή μεταχείριση

Τέλος, ζητά να διασφαλίζεται ότι εκπαιδευτικοί και διευθυντές δεν θα υφίστανται πιέσεις ή δυσμενή μεταχείριση όταν καταγράφουν και αναφέρουν εγγράφως προβλήματα ασφάλειας ή ζητούν την αντιμετώπισή τους. Παράλληλα, διεκδικεί την έμπρακτη υποστήριξή τους από τις αρμόδιες εκπαιδευτικές αρχές.

«Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν ασυλία»

Η Ομοσπονδία διευκρινίζει ότι το αίτημά της δεν αφορά την απαλλαγή των εκπαιδευτικών από τις ευθύνες που πράγματι τους αναλογούν.

Αντίθετα, επιδιώκει να θεσπιστούν σαφή όρια αρμοδιοτήτων και να διασφαλιστεί ότι οι εκπαιδευτικοί θα διαθέτουν την αναγκαία διοικητική και νομική υποστήριξη όταν προκύπτουν περιστατικά κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Καταλήγοντας, η ΟΛΤΕΕ υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια των σχολικών εγκαταστάσεων δεν μπορεί να διασφαλιστεί με την αποσιώπηση των προβλημάτων ή τη μεταφορά ευθυνών στους εκπαιδευτικούς και στους διευθυντές.

Επισημαίνει, μάλιστα, ότι δεν μπορεί να επιβαρύνεται αυτομάτως ο τελευταίος κρίκος της διοικητικής αλυσίδας με ευθύνες άλλων φορέων, ιδιαίτερα όταν έχει εγκαίρως επισημάνει έναν κίνδυνο και έχει ενεργήσει εντός των αρμοδιοτήτων του.