Κεραμέως: Νέοι κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία – Τι αλλάζει για τους εργαζομένους

Νέους κανόνες για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας και πρόσθετες δικλείδες προστασίας για όσους απασχολούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών εισάγει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, που παρουσίασε η υπουργός Νίκη Κεραμέως. Στο επίκεντρο των ρυθμίσεων βρίσκονται η διαφάνεια στη χρήση αλγορίθμων, η ανθρώπινη εποπτεία σε αποφάσεις που επηρεάζουν την εργασιακή κατάσταση, καθώς και η προστασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων.

Το νομοσχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, σαφέστερους κανόνες για τον προσδιορισμό του καθεστώτος απασχόλησης στις ψηφιακές πλατφόρμες, ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, αλλά και διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου που θα διασφαλίζει δικαιότερους όρους εργασίας και μεγαλύτερη προστασία απέναντι στις νέες τεχνολογικές πρακτικές.

Αναλυτικά η τοποθέτηση της υπουργού

«Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο το οποίο βελτιώνει σημαντικά την παραγωγικότητα στην αγορά εργασίας. Απαιτούνται όμως και δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των εργαζομένων και της αγοράς εργασίας. Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών οφείλει να γίνεται με συνθήκες διαφάνειας και αυτό ακριβώς διασφαλίζουμε με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο θεσπίζοντας μεταξύ άλλων ανθρώπινη εποπτεία της αλγοριθμικής διαχείρισης στις πλατφόρμες και αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες για την ουσιαστική προστασία των εργαζομένων σε πλατφόρμες», δήλωσε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως.

Με το νομοσχέδιο υπό τον τίτλο «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2024 και λοιπές διατάξεις» θεσπίζεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποχρεώσεων για τις ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας με έμφαση στη διαφάνεια και την ανθρώπινη εποπτεία της αλγοριθμικής διαχείρισης, στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, στον ορθό προσδιορισμό του καθεστώτος απασχόλησης και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμοδίων αρχών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι καθόλη τη διάρκεια επεξεργασίας του νομοσχεδίου πραγματοποιείται εκτενής διαβούλευση της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους και εκπροσώπους του κλάδου και δεκάδες σχόλια τους έχουν ήδη ενσωματωθεί στο υπό επεξεργασία σχέδιο νόμου, ενώ ο διάλογος συνεχίζεται.

Το νομοσχέδιο δομείται γύρω από δύο άξονες:

Ο πρώτος άξονας αφορά στην αλγοριθμική διαχείριση. Για πρώτη φορά τίθενται κανόνες στην χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και αλγορίθμων στην αγορά εργασίας. Οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν σημαντικά τη διαφάνεια στην αλγοριθμική διαχείριση της εργασίας και επιβάλλουν ανθρώπινη εποπτεία στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για την εργασιακή κατάσταση. Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των απασχολούμενων για τις διαδικασίες και τα κριτήρια λήψης αποφάσεων που τους αφορούν, ιδίως όταν αυτές επηρεάζουν ουσιωδώς την εργασιακή τους κατάσταση, καθώς και η προστασία των προσωπικών τους δεδομένων.

Ο δεύτερος άξονας αφορά ευρύτερα στη βελτίωση των όρων εργασίας όσων απασχολούνται σε πλατφόρμες και στην ενίσχυση προστασίας αποδεκτών των υπηρεσιών που προσφέρουν οι πλατφόρμες.

Συγκεκριμένα,

α) επιδιώκεται ο ορθός προσδιορισμός του καθεστώτος απασχόλησης των προσώπων που παρέχουν εργασία μέσω ψηφιακών πλατφορμών,

β) η βελτίωση της διαφάνειας στην παροχή υπηρεσιών μέσω ψηφιακών πλατφορμών και

γ) η ενίσχυση των μηχανισμών εφαρμογής και επιβολής της νομοθεσίας, η διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμοδίων αρχών.

Συνολικά επιδιώκεται η διαμόρφωση ενός συνεκτικού και αποτελεσματικού ρυθμιστικού πλαισίου για την εργασία μέσω ψηφιακών πλατφορμών, το οποίο θα ενισχύει την προστασία των εργαζομένων , θα προάγει τη διαφάνεια και τη δίκαιη μεταχείριση και θα συμβάλλει στη διαχείριση ισότιμων όρων ανταγωνισμού.