Λουκέτο στα νηπιαγωγεία, ερημώνει η επαρχία: Πώς διαμορφώνεται ο σχολικός χάρτης της Ελλάδας

Τη συνεχιζόμενη μείωση του μαθητικού πληθυσμού στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση αποτυπώνουν τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για το σχολικό έτος 2024-2025, καταγράφοντας λιγότερους μαθητές τόσο στα νηπιαγωγεία όσο και στα δημοτικά σχολεία. Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού δημιουργεί παράλληλα ερωτήματα για τον μελλοντικό σχεδιασμό των προσλήψεων αναπληρωτών εκπαιδευτικών.

Παρότι τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφουν αύξηση του διδακτικού προσωπικού, η συνεχής υποχώρηση των εγγραφών σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία θέτει το ζήτημα του κατά πόσο οι δημογραφικές μεταβολές θα επηρεάσουν τις ανάγκες στελέχωσης τα επόμενα χρόνια. Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι μονοδιάστατη, καθώς οι ανάγκες για αναπληρωτές συνδέονται όχι μόνο με τον αριθμό των μαθητών, αλλά και με τα λειτουργικά κενά, τις απαιτήσεις της Ειδικής Αγωγής και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε σχολικής μονάδας.

Την ίδια περίοδο, περιορίζεται ο αριθμός των σχολικών μονάδων, ενώ αντίθετη πορεία ακολουθεί το διδακτικό προσωπικό, το οποίο παρουσιάζει αύξηση.

Τα δεδομένα αναδεικνύουν τη διαφοροποίηση ανάμεσα στην εξέλιξη του μαθητικού πληθυσμού και του αριθμού των εκπαιδευτικών, καθώς οι εγγραφές μειώνονται, αλλά οι διδάσκοντες αυξάνονται και στις δύο βαθμίδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Παράλληλα, σημαντική υποχώρηση καταγράφεται στον αριθμό των μαθητών που αποφοίτησαν από τα δημοτικά σχολεία, ενώ η Αττική εξακολουθεί να συγκεντρώνει σχεδόν το 36% του συνολικού μαθητικού πληθυσμού της χώρας.

Μειώνονται οι μαθητές σε νηπιαγωγεία και δημοτικά

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατά το σχολικό έτος 2024-2025, σε σύγκριση με το 2023-2024, ο αριθμός των εγγεγραμμένων μαθητών παρουσίασε μείωση και στις δύο κατηγορίες σχολικών μονάδων.

Ειδικότερα, στα νηπιαγωγεία οι εγγραφές υποχώρησαν κατά 1,4%, ενώ μεγαλύτερη ήταν η μείωση στα δημοτικά σχολεία, όπου ο μαθητικός πληθυσμός περιορίστηκε κατά 2,3%.

Ακόμη μεγαλύτερη υποχώρηση καταγράφεται στους αποφοίτους των δημοτικών σχολείων. Ο αριθμός των μαθητών που ολοκλήρωσαν τη φοίτησή τους στο δημοτικό κατά το σχολικό έτος 2024-2025 μειώθηκε κατά 5,1% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Λιγότερες σχολικές μονάδες, περισσότεροι εκπαιδευτικοί

Πτωτική πορεία παρουσιάζει και ο αριθμός των σχολικών μονάδων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Συγκεκριμένα, τα νηπιαγωγεία μειώθηκαν κατά 1,2%, ενώ στα δημοτικά σχολεία η αντίστοιχη μείωση διαμορφώθηκε στο 0,4%, συγκριτικά με το σχολικό έτος 2023-2024.

Ωστόσο, παρά τη μείωση τόσο των μαθητών όσο και των σχολικών μονάδων, τα στοιχεία δείχνουν αύξηση του διδακτικού προσωπικού.

Στα νηπιαγωγεία ο αριθμός των εκπαιδευτικών ενισχύθηκε κατά 2%, ενώ στα δημοτικά σχολεία καταγράφηκε αύξηση 0,5%.

Έτσι, η μεταβολή του αριθμού των εκπαιδευτικών κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη των μαθητών, διαμορφώνοντας νέες αναλογίες μεταξύ διδακτικού προσωπικού και μαθητικού πληθυσμού.

Πόσοι μαθητές αντιστοιχούν σε κάθε εκπαιδευτικό

Η αύξηση του διδακτικού προσωπικού, σε συνδυασμό με τη μείωση των εγγραφών, αποτυπώνεται και στην αναλογία εκπαιδευτικών προς μαθητές.

Για το σχολικό έτος 2024-2025, στα νηπιαγωγεία αντιστοιχούσε ένας εκπαιδευτικός ανά 7,4 μαθητές, ενώ στα δημοτικά σχολεία η αναλογία διαμορφώθηκε σε έναν εκπαιδευτικό ανά 7 μαθητές.

Την προηγούμενη σχολική χρονιά, 2023-2024, οι αντίστοιχες αναλογίες ήταν ένας εκπαιδευτικός ανά 7,6 μαθητές στα νηπιαγωγεία και ένας ανά 7,2 μαθητές στα δημοτικά.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο αριθμός των μαθητών που αντιστοιχούν σε κάθε εκπαιδευτικό έχει μειωθεί και στις δύο βαθμίδες. Η συγκεκριμένη στατιστική αναλογία, πάντως, δεν ταυτίζεται με τον πραγματικό αριθμό μαθητών ανά σχολικό τμήμα.

Στην Αττική σχεδόν το 36% των μαθητών της χώρας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γεωγραφική κατανομή του μαθητικού πληθυσμού, με την Αττική να διατηρεί το μεγαλύτερο μερίδιο σε πανελλαδικό επίπεδο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, στην Αττική συγκεντρώνεται σχεδόν το 36% του συνολικού μαθητικού πληθυσμού της χώρας, γεγονός που αποτυπώνει τη μεγάλη συγκέντρωση μαθητών στην πολυπληθέστερη περιφέρεια.

Συνολικά, τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ για το σχολικό έτος 2024-2025 καταγράφουν μια σαφή τάση μείωσης των μαθητών και των σχολικών μονάδων στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, παράλληλα με τη μικρή αύξηση του αριθμού των εκπαιδευτικών.

Οι μεταβολές αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της παρακολούθησης της εξέλιξης του μαθητικού πληθυσμού για τον σχεδιασμό των σχολικών υποδομών και την κατανομή του εκπαιδευτικού προσωπικού τα επόμενα χρόνια.