«Μπλόκο» στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών από την Ευρωπαϊκή Ένωση – Τι προβλέπει το Kids Act

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο παιδιά και έφηβοι αποκτούν πρόσβαση στα social media και σε άλλες ψηφιακές υπηρεσίες σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με το νέο «Kids Act» να προβλέπει, σύμφωνα με προσχέδιο, κατώτατο όριο ηλικίας 15 ετών για τη δημιουργία λογαριασμού χωρίς γονική επίβλεψη.

Το νέο πλαίσιο, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την ερχόμενη Πέμπτη, δεν περιορίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι προτεινόμενοι κανόνες επεκτείνονται στις υπηρεσίες διαδικτυακών παιχνιδιών και στα AI chatbots, ενώ κεντρικό ρόλο θα έχει η υποχρεωτική επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών.

Σύμφωνα με έγγραφο πολιτικής που επικαλείται το Bloomberg News, οι πλατφόρμες θα κληθούν επίσης να εφαρμόσουν πρόσθετα χαρακτηριστικά ασφαλείας, με στόχο την προστασία των ανηλίκων από την κακοποίηση αλλά και τον περιορισμό συμπεριφορών που μπορεί να οδηγήσουν σε εθισμό.

Πρόκειται, πάντως, για προσχέδιο, επομένως οι προβλέψεις του ενδέχεται να τροποποιηθούν έως την επίσημη παρουσίασή του.

Όριο τα 15 έτη για «αυτόνομο λογαριασμό»

Κομβική πρόβλεψη του σχεδιαζόμενου πλαισίου είναι η καθιέρωση των 15 ετών ως κατώτατης ηλικίας για τη δημιουργία «αυτόνομου λογαριασμού».

Με τον συγκεκριμένο όρο περιγράφεται ένας λογαριασμός που μπορεί να χρησιμοποιείται από τον ανήλικο χωρίς γονική επίβλεψη.

Αυτό σημαίνει ότι οι μικρότεροι χρήστες δεν θα αποκλείονται όλοι με τον ίδιο τρόπο από τις ψηφιακές υπηρεσίες, αλλά θα προβλέπονται διαφορετικοί κανόνες ανάλογα με την ηλικία τους.

Τι προβλέπεται για παιδιά από 3 έως 13 ετών

Για τις ηλικίες 3 έως 13 ετών, το προσχέδιο προβλέπει πρόσβαση μόνο σε υπηρεσίες οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ειδικά για παιδιά και υπό πλήρη γονική επίβλεψη.

Διαφορετικό καθεστώς προβλέπεται για τους ανηλίκους 13 και 14 ετών. Αυτοί θα μπορούν να έχουν λογαριασμό σε ευρέως χρησιμοποιούμενες πλατφόρμες, αλλά η χρήση τους θα συνοδεύεται από σημαντικούς περιορισμούς.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ημερήσια χρονικά όρια χρήσης και εργαλεία γονικού ελέγχου.

Βασικό στοιχείο του νέου πλαισίου θα είναι και ο τρόπος με τον οποίο θα εξακριβώνεται η ηλικία κάθε χρήστη.

Οι πλατφόρμες που θα υπάγονται στους προτεινόμενους κανόνες θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι πραγματοποιείται επαλήθευση ηλικίας κατά τη δημιουργία νέου λογαριασμού.

Σύμφωνα με το προσχέδιο, η διαδικασία θα μπορεί να γίνεται μέσω επίσημης εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιβεβαίωση της ηλικίας ή με άλλον ισοδύναμο μηχανισμό.

Η απαίτηση δεν αφορά μόνο τα social media, αλλά και υπηρεσίες online gaming και AI chatbots.

Χρονικά όρια και νέες δικλίδες ασφαλείας

Πέρα από τον έλεγχο της ηλικίας, οι εταιρείες θα πρέπει να ενσωματώσουν στις υπηρεσίες τους μέτρα που θα αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας των παιδιών.

Το προσχέδιο προβλέπει χαρακτηριστικά για τον περιορισμό της κακοποίησης, αλλά και πρακτικών ή συμπεριφορών που ενδέχεται να ενισχύουν τον εθισμό των ανηλίκων στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Ειδικά για τις ηλικίες 13 και 14 ετών, προβλέπονται εργαλεία που θα επιτρέπουν στους γονείς να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στη χρήση των υπηρεσιών από τα παιδιά τους.

Πρόστιμα για τις πλατφόρμες

Το «Kids Act» προβλέπεται να συνοδεύεται και από μηχανισμό επιβολής κυρώσεων στις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες.

Σύμφωνα με το προσχέδιο, η παραβίαση των διατάξεων θα μπορεί να οδηγεί σε πρόστιμα, με το σύστημα επιβολής να βασίζεται σε άλλα ευρωπαϊκά νομοθετικά πλαίσια για τον τεχνολογικό κλάδο, όπως ο Digital Services Act και ο AI Act.

Σε αυτά τα πλαίσια προβλέπονται υψηλές χρηματικές κυρώσεις που συνδέονται με τις συνολικές παγκόσμιες πωλήσεις μιας εταιρείας.

Παράλληλα, οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να καταβάλλουν εποπτικό τέλος, το οποίο θα χρηματοδοτεί την εποπτεία και την εφαρμογή των νέων κανόνων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Στο επίκεντρο διεθνώς η πρόσβαση των παιδιών στα social media

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύεται διεθνώς η συζήτηση γύρω από τη χρήση των social media από παιδιά και εφήβους, με επίκεντρο τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και την ασφάλειά τους.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελλάδα και άλλες χώρες σχεδιάζουν περιορισμούς στη χρήση των πλατφορμών από παιδιά, ενώ η Αυστραλία είχε ήδη προχωρήσει την προηγούμενη χρονιά σε απαγόρευση της χρήσης social media για παιδιά κάτω των 16 ετών.

Το ευρωπαϊκό σχέδιο επιχειρεί πλέον να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας, με διαφορετικούς κανόνες ανά ηλικία και μεγαλύτερες υποχρεώσεις για τις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες.