Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή: Πότε είναι υποχρεωτικό και τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

Το Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή (ΑΔΥΜ) αποτελεί ένα από τα βασικά έγγραφα που συνοδεύουν τη σχολική πορεία των παιδιών, ωστόσο οι παιδίατροι επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται από τους γονείς ως μία ακόμη γραφειοκρατική υποχρέωση που ολοκληρώνεται με μια απλή υπογραφή.

Με αφορμή τη νέα σχολική χρονιά, η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής δίνει αναλυτικές οδηγίες προς γονείς και εκπαιδευτικούς, εξηγώντας πότε απαιτείται το ΑΔΥΜ, τι περιλαμβάνει, ποιος το συμπληρώνει, τι ισχύει για τη συμμετοχή στη Φυσική Αγωγή και ποιες πληροφορίες για την υγεία του παιδιού επιτρέπεται να γνωρίζει το σχολείο.

Κεντρικό μήνυμα των παιδιάτρων είναι ότι το ΑΔΥΜ αποτελεί εργαλείο πρόληψης και ασφάλειας και η έκδοσή του πρέπει να προϋποθέτει ουσιαστική ιατρική εξέταση του μαθητή.

Το Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή είναι ιατρικό πιστοποιητικό που αποτυπώνει όσα χρειάζεται να γνωρίζει το σχολείο σχετικά με την κατάσταση της υγείας ενός παιδιού και τη συμμετοχή του στη σχολική ζωή.

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής ξεκαθαρίζει ότι «το ΑΔΥΜ δεν είναι ο ιατρικός φάκελος του παιδιού».

Το πλήρες ιστορικό του μαθητή και τα ευρήματα της εξέτασης καταγράφονται στο Φύλλο Ιατρικής Εξέτασης (ΦΙΕ), το οποίο είναι διαφορετικό έγγραφο. Παραμένει στο αρχείο του γιατρού ή της μονάδας υγείας και δεν παραδίδεται στο σχολείο.

Στο ΑΔΥΜ καταγράφονται μόνο τα συμπεράσματα που κρίνονται απαραίτητα για την ασφαλή συμμετοχή του παιδιού στη σχολική καθημερινότητα.

Οι παιδίατροι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην εξέταση που προηγείται της έκδοσης του δελτίου.

Όπως επισημαίνουν, οι γονείς δεν πρέπει να θεωρούν το ΑΔΥΜ μια τυπική διαδικασία για την απόκτηση μιας υπογραφής. Η εξέταση αποτελεί ευκαιρία για προληπτικό έλεγχο της υγείας και της ανάπτυξης του παιδιού.

Μέσα από αυτή μπορεί να εντοπιστούν εγκαίρως προβλήματα υγείας, να αναγνωριστούν καταστάσεις που επηρεάζουν τη σχολική ζωή, να ληφθούν μέτρα προστασίας και να καθοριστούν τυχόν ιδιαίτερες οδηγίες για τη συμμετοχή του μαθητή σε δραστηριότητες.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι παιδίατροι, η λογική του ΑΔΥΜ δεν είναι απλώς να διαπιστωθεί εάν ένα παιδί είναι άρρωστο, αλλά να εντοπιστεί εγκαίρως οτιδήποτε μπορεί να επηρεάσει την υγεία, την ασφάλεια και τη συμμετοχή του στο σχολείο.

Το ΑΔΥΜ χρησιμοποιείται τόσο ως δικαιολογητικό εγγραφής όσο και ως ιατρικό πιστοποιητικό παρακολούθησης της υγείας των μαθητών.

Προσκομίζεται κατά την εγγραφή στο Νηπιαγωγείο και την Α΄ Δημοτικού, καθώς και κατά την έναρξη της φοίτησης στις τάξεις που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο, όπως η Δ΄ Δημοτικού, η Α΄ Γυμνασίου και η Α΄ Λυκείου.

Παράλληλα, χρησιμοποιείται για τη συμμετοχή των μαθητών στη Φυσική Αγωγή και στις σχολικές αθλητικές δραστηριότητες.

Ποιος το συμπληρώνει

Το ΑΔΥΜ συμπληρώνεται από τον παιδίατρο του μαθητή, αφού προηγηθεί η απαιτούμενη ιατρική εξέταση.

Οι παιδίατροι επισημαίνουν μάλιστα ότι πρέπει να αποφεύγονται πρακτικές μαζικής προσέλευσης μαθητών σε Κέντρα Υγείας αποκλειστικά για τη γρήγορη έκδοση του εγγράφου.

Όπως αναφέρουν, μία διαδικασία κατά την οποία ο γιατρός ενδέχεται να βλέπει για πρώτη φορά το παιδί, χωρίς την παρουσία γονέα που θα δώσει το απαραίτητο ιστορικό και με στόχο μόνο την ταχεία χορήγηση του ΑΔΥΜ, δεν συνιστά σοβαρή κλινική εξέταση.

Τι πρέπει να κάνει ο γονέας

Ο γονέας ή ο κηδεμόνας είναι εκείνος που φροντίζει για την πραγματοποίηση της εξέτασης και παρέχει στον παιδίατρο τις πληροφορίες που απαιτούνται για τη σωστή αξιολόγηση του παιδιού.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τυχόν χρόνια νοσήματα, αλλεργίες, φαρμακευτική αγωγή, προηγούμενες νοσηλείες, λιποθυμικά επεισόδια, δυσκολίες κατά τη σωματική άσκηση, προβλήματα όρασης ή ακοής και σημαντικές μαθησιακές ή αναπτυξιακές δυσκολίες.

Χρήσιμο είναι να προσκομίζονται στον παιδίατρο προηγούμενες εξετάσεις ή ιατρικές γνωματεύσεις, εφόσον υπάρχουν. Τα συγκεκριμένα στοιχεία προορίζονται για την ενημέρωση του γιατρού και όχι για την παράδοση ολόκληρου του ιατρικού φακέλου στο σχολείο.

Χρειάζονται εξετάσεις για όλα τα παιδιά;

Η έκδοση του ΑΔΥΜ δεν σημαίνει ότι κάθε μαθητής πρέπει να υποβληθεί αυτομάτως σε σειρά εργαστηριακών ή άλλων εξετάσεων.

Ο παιδίατρος αξιολογεί ξεχωριστά κάθε περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, την ανάπτυξη του παιδιού, την κλινική εικόνα, τυχόν συμπτώματα και γνωστούς παράγοντες κινδύνου.

Πρόσθετες εξετάσεις ή παραπομπή σε γιατρό άλλης ειδικότητας πραγματοποιούνται όταν υπάρχει σχετική ιατρική ένδειξη.

Τι πρέπει – και τι δεν πρέπει – να γνωρίζει ο εκπαιδευτικός

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στα όρια της ενημέρωσης του σχολείου.

Ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να γνωρίζει τους περιορισμούς ή τις ειδικές οδηγίες που αφορούν τον μαθητή, να τις λαμβάνει υπόψη στη Φυσική Αγωγή και να συνεργάζεται, όταν χρειάζεται, με τη διεύθυνση του σχολείου και την οικογένεια.

Δεν πρέπει, όμως, να ζητά λεπτομέρειες του ιατρικού ιστορικού που δεν είναι απαραίτητες, να κοινοποιεί στοιχεία υγείας σε άλλους μαθητές, να προχωρά σε ιατρικές εκτιμήσεις ή να ερμηνεύει αυθαίρετα τις οδηγίες του γιατρού.

Το ΑΔΥΜ, άλλωστε, δεν αντικαθιστά την κανονική ιατρική παρακολούθηση του παιδιού.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος του ΑΔΥΜ όσον αφορά τη συμμετοχή του μαθητή στη Φυσική Αγωγή και τις σχολικές αθλητικές δραστηριότητες.

Όταν υπάρχει ιατρική ανάγκη, ο παιδίατρος μπορεί να αναγράψει περιορισμούς, ειδικές οδηγίες, ανάγκη προσαρμογής συγκεκριμένων δραστηριοτήτων ή ανάγκη περαιτέρω ιατρικής αξιολόγησης.

Ο εκπαιδευτικός δεν αποφασίζει από μόνος του εάν ένα παιδί μπορεί να συμμετάσχει σε μια δραστηριότητα. Όταν υπάρχει ιατρική οδηγία, οφείλει να την εφαρμόζει χωρίς να την αγνοεί αλλά και χωρίς να επεκτείνει αυθαίρετα τον περιορισμό.

Το συγκεκριμένο έγγραφο αφορά τη σχολική δραστηριότητα και δεν χρησιμοποιείται για δραστηριότητες εκτός σχολείου.

Η ύπαρξη μιας χρόνιας πάθησης δεν σημαίνει αυτομάτως αποκλεισμό του μαθητή από τη σχολική ζωή ή τις δραστηριότητες.

Ένα παιδί με άσθμα, αλλεργία, σακχαρώδη διαβήτη, επιληψία, καρδιολογικό ή ορθοπεδικό πρόβλημα ή άλλη χρόνια πάθηση μπορεί να συμμετέχει κανονικά, ανάλογα με τις ιατρικές οδηγίες.

Στόχος είναι το σχολείο να γνωρίζει όσα χρειάζονται για να μπορεί να προστατεύσει και να υποστηρίξει το παιδί με ασφάλεια.

Η κατάθεση του ΑΔΥΜ δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε μεταγενέστερη αλλαγή στην υγεία του παιδιού μπορεί να αγνοηθεί.

Σε περίπτωση νέας διάγνωσης χρόνιας πάθησης, σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης, νέου προβλήματος που επηρεάζει τη Φυσική Αγωγή, σημαντικού καρδιολογικού ή αναπνευστικού ζητήματος, χειρουργικής επέμβασης, σοβαρού τραυματισμού ή νέας φαρμακευτικής αγωγής που σχετίζεται με τη σχολική ζωή, ο γονέας πρέπει να ενημερώσει τον θεράποντα γιατρό και να ακολουθήσει τις οδηγίες του για την ενημέρωση του σχολείου.

Το ΑΔΥΜ περιλαμβάνει ευαίσθητα δεδομένα υγείας και γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη διαχείριση και τη φύλαξή του.

Το δελτίο τηρείται με ευθύνη της σχολικής μονάδας, φυλάσσεται σε ασφαλή χώρο και υπόκειται στους κανόνες που αφορούν το ιατρικό απόρρητο και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Το βασικό μήνυμα των παιδιάτρων προς γονείς και σχολεία είναι, επομένως, ότι το ΑΔΥΜ δεν αποτελεί μια τυπική γραφειοκρατική υποχρέωση, αλλά ένα εργαλείο πρόληψης και ασφαλούς συμμετοχής του παιδιού στη σχολική καθημερινότητα.