PISA 2025: Παρέμβαση για τις χαμηλές επιδόσεις – Τι αναφέρει

Μόλις το 50% των μαθητών κατακτά το βασικό Επίπεδο 2 στα Μαθηματικά, έναντι 65% στον ΟΟΣΑ. Στην Κατανόηση Κειμένου το ποσοστό φθάνει το 56% και στις Φυσικές Επιστήμες το 59%. Η μαθησιακή υστέρηση αφορά πλέον τον πυρήνα της εκπαίδευσης.

Η δεκαετής πορεία αποκαλύπτει ακόμη βαθύτερη αποτυχία. Από το 2015 έως το 2025, οι μαθητές με χαμηλές επιδόσεις αυξήθηκαν κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες στα Μαθηματικά, 17 στην Ανάγνωση και 8 στις Φυσικές Επιστήμες. Οι μαθητές υψηλών επιδόσεων περιορίστηκαν στο 1% ή 2%, ανάλογα με το γνωστικό πεδίο.

Η βουλευτής Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, ζητεί από την Υπουργό Παιδείας συγκεκριμένο και μετρήσιμο σχέδιο ανάκτησης των βασικών δεξιοτήτων, αριθμητικούς στόχους και δημόσια αξιολόγηση της προόδου μέχρι την επόμενη έρευνα PISA.

Με Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων απαιτεί την πλήρη εθνική έκθεση, τα διαθέσιμα στοιχεία ανά Περιφερειακή Διεύθυνση, την καταγραφή των λειτουργικών κενών και όλες τις εσωτερικές αξιολογήσεις για την επιδείνωση της τελευταίας δεκαετίας. Ζητεί επίσης να κατατεθεί το επιχειρησιακό σχέδιο του Υπουργείου με δράσεις, προθεσμίες και δείκτες αποτελεσματικότητας.

ΕΡΩΤΗΣΗ και ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ:

Προς: Την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κα. Σοφία Ζαχαράκη
Θέμα: PISA 2025: Σχεδόν οι μισοί μαθητές χωρίς βασικές δεξιότητες – Βαθαίνει η μαθησιακή υστέρηση του ελληνικού σχολείου
Τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2025 που δημοσίευσε ο ΟΟΣΑ στις 8 Σεπτεμβρίου 20261 καταγράφουν μία ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για τις βασικές δεξιότητες των 15χρονων μαθητών στην Ελλάδα.

Μόλις το 50% των μαθητών στην Ελλάδα κατακτά τουλάχιστον το βασικό Επίπεδο 2 στα Μαθηματικά, έναντι 65% κατά μέσο όρο στον ΟΟΣΑ. Στην Κατανόηση Κειμένου το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 56% έναντι 69%, ενώ στις Φυσικές Επιστήμες ανέρχεται στο 59% έναντι 74%.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η μακροχρόνια επιδείνωση. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, από το 2015 μέχρι το 2025 το ποσοστό των μαθητών με χαμηλές επιδόσεις αυξήθηκε κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες στα Μαθηματικά, 17 στην Ανάγνωση και 8 στις Φυσικές Επιστήμες.

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι οι μαθητές υψηλών επιδόσεων αποτελούν πλέον εξαιρετικά μικρή μειοψηφία: μόλις 2% στα Μαθηματικά φθάνει στα επίπεδα 5 ή 6, έναντι 8% στον ΟΟΣΑ, ενώ στις Φυσικές Επιστήμες και στην Ανάγνωση το ποσοστό περιορίζεται στο 1%, έναντι 7% και 6% αντίστοιχα στον ΟΟΣΑ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα2, αναγνωρίζει πως 49,5% των μαθητών στα Μαθηματικά, 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και 40,9% στις Φυσικές Επιστήμες ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς το βασικό επίπεδο λειτουργικού εγγραμματισμού που απαιτείται για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της
καθημερινής ζωής.

Υπό αυτά τα δεδομένα, η κυβερνητική έμφαση στη μικρότερη απόκλιση από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και στην υποτιθέμενη «τάση σύγκλισης» στα Μαθηματικά δεν μπορεί να αποκρύψει ότι περίπου
ένας στους δύο Έλληνες 15χρονους αδυνατεί να φθάσει ακόμη και στο ελάχιστο επίπεδο μαθηματικής επάρκειας.

1 https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2025-results-volume-i-country-notes_2d4ff9ea-en/greece_dd7e428b-en.html
2 https://www.minedu.gov.gr/site/70780-08-09-26-anakoinose-apotelesmaton-ereunas-pisa-2025

Τα προβλήματα δεν περιορίζονται στις επιδόσεις. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ3, το 46% των μαθητών φοιτά σε σχολεία των οποίων οι διευθυντές δηλώνουν ότι η διδασκαλία επηρεάζεται από έλλειψη εκπαιδευτικών, έναντι 39% στον ΟΟΣΑ, ενώ το εντυπωσιακό 78% βρίσκεται σε σχολεία όπου αναφέρεται έλλειψη υποστηρικτικού προσωπικού, έναντι μόλις 39% στον ΟΟΣΑ.
Επιπλέον, 39% των μαθητών βρίσκεται σε σχολεία όπου η έλλειψη εκπαιδευτικού υλικού επηρεάζει τη διδασκαλία και 47% σε σχολεία όπου καταγράφονται ανεπαρκείς κτηριακές ή άλλες υποδομές.

Εξίσου ανησυχητική είναι η εικόνα μέσα στην ίδια την τάξη. Το 37% των μαθητών δηλώνει ότι δεν μπορεί να εργαστεί αποτελεσματικά στις περισσότερες ή σε όλες τις ώρες Φυσικών Επιστημών, το 46% αναφέρει θόρυβο και αναστάτωση, ενώ το 45% δηλώνει ότι οι συμμαθητές του δεν ακούν τον εκπαιδευτικό. Παράλληλα, μόνο 49% δηλώνει ότι ο εκπαιδευτικός δείχνει ενδιαφέρον για τη μάθηση κάθε μαθητή, έναντι 69% στον ΟΟΣΑ.

Πρόκειται συνεπώς όχι για μία μεμονωμένη αποτυχία σε έναν διεθνή διαγωνισμό αξιολόγησης, αλλά για ένα σύνολο δεικτών που αποτυπώνουν χαμηλές βασικές δεξιότητες, ελλείψεις
προσωπικού και υποδομών, επιδείνωση του μαθησιακού κλίματος και διαχρονική υποχώρηση σε κρίσιμους τομείς του ελληνικού σχολείου.

Με βάση τα ανωτέρω, ερωτάσθε:
1.Πώς αξιολογεί το Υπουργείο το γεγονός ότι 49,5% των 15χρονων μαθητών στα Μαθηματικά, 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και 40,9% στις Φυσικές Επιστήμες βρίσκονται κάτω από το βασικό επίπεδο επάρκειας, σύμφωνα με τα στοιχεία που το ίδιο το Υπουργείο δημοσιοποίησε;
2.Ποιο είναι το συγκεκριμένο και μετρήσιμο σχέδιο του Υπουργείου για τη μείωση του ποσοστού των μαθητών που βρίσκονται κάτω από το Επίπεδο 2 μέχρι την επόμενη έρευνα PISA και ποιοι αριθμητικοί στόχοι έχουν τεθεί ανά γνωστικό αντικείμενο;
3.Πώς εξηγεί το Υπουργείο ότι από το 2015 το ποσοστό χαμηλών επιδόσεων αυξήθηκε κατά 14 μονάδες στα Μαθηματικά, 17 στην Ανάγνωση και 8 στις Φυσικές Επιστήμες και ποια μέτρα των προηγούμενων ετών αξιολογήθηκαν ως ανεπαρκή ή αναποτελεσματικά;
4.Πώς ερμηνεύεται το γεγονός ότι 46% των μαθητών φοιτά σε σχολεία όπου δηλώνεται έλλειψη εκπαιδευτικών και 78% σε σχολεία με έλλειψη υποστηρικτικού προσωπικού, παρά τους διορισμούς που επικαλείται το Υπουργείο; Σε ποιες Περιφερειακές Διευθύνσεις και ειδικότητες εντοπίζονται τα μεγαλύτερα κενά;

3 https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2025-results-volume-i-country-notes_2d4ff9ea-en/greece_dd7e428b-en.html

5.Ποια συγκεκριμένα μέτρα θα ληφθούν για τη βελτίωση του κλίματος μέσα στην τάξη, όταν 37% των μαθητών δηλώνει ότι δυσκολεύεται να εργαστεί αποτελεσματικά και 46% αναφέρει συστηματικό θόρυβο και αναστάτωση στις ώρες Φυσικών Επιστημών;
6.Έχει αξιολογηθεί μέχρι σήμερα η αποτελεσματικότητα των νέων Προγραμμάτων Σπουδών, της πλατφόρμας Skills4Life, των επιμορφώσεων εκπαιδευτικών και των λοιπών παρεμβάσεων που το Υπουργείο επικαλείται ως απάντηση στις χαμηλές επιδόσεις; Ποια μετρήσιμα μαθησιακά αποτελέσματα έχουν προκύψει;
7.Θα καταρτιστεί ειδικό Εθνικό Σχέδιο Ανάκτησης Βασικών Δεξιοτήτων για Μαθηματικά, Κατανόηση Κειμένου και Φυσικές Επιστήμες, με ετήσιους δείκτες επίδοσης και δημόσια αξιολόγηση της προόδου;
8.Ποιο είναι το σχέδιο του Υπουργείου για τα σχολεία που εμφανίζουν ταυτόχρονα χαμηλές επιδόσεις, ελλείψεις προσωπικού και σοβαρές κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες, ώστε οι παρεμβάσεις να μην είναι οριζόντιες αλλά στοχευμένες εκεί όπου η υστέρηση είναι μεγαλύτερη;

Και αιτούμαστε την κατάθεση των παρακάτω εγγράφων:
1.Την πλήρη εθνική έκθεση, παρουσίαση και επεξεργασία των αποτελεσμάτων PISA 2025 που διαθέτει το Υπουργείο Παιδείας και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
2.Τα συγκεντρωτικά στοιχεία του ελληνικού δείγματος ανά Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, τύπο σχολείου και δημόσιο/ιδιωτικό χαρακτήρα, κατά το μέρος που είναι στατιστικά έγκυρα και δεν επιτρέπουν ταυτοποίηση σχολικών μονάδων ή μαθητών.
3.Αναλυτικό πίνακα ανά Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης με τα λειτουργικά κενά εκπαιδευτικών και υποστηρικτικού προσωπικού κατά την έναρξη και κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2025-2026.
4.Κάθε μελέτη ή εσωτερική αξιολόγηση του Υπουργείου και του ΙΕΠ σχετικά με τα αίτια της επιδείνωσης των ελληνικών επιδόσεων από το 2015 έως το 2025 στα τρία βασικά γνωστικά πεδία.
5.Το συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο, εφόσον υπάρχει, με τους στόχους, τις δράσεις, τα χρονοδιαγράμματα και τους δείκτες μέτρησης για τη βελτίωση των επιδόσεων των μαθητών μέχρι τον επόμενο κύκλο PISA.