«Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού σε βαθιά κρίση» – Τι αναφέρει ο Γ. Χριστόπουλος (ΟΙΕΛΕ) στο ipaideia

Στον απόηχο της παρουσίασης της έρευνας της ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ για το επάγγελμα του εκπαιδευτικού στη σύγχρονη Ελλάδα, ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ, κ. Γιώργος Χριστόπουλος, μιλάει στο ipaideia.gr για τα στοιχεία που καταγράφουν διαρκώς μειούμενο το ενδιαφέρον των νέων αλλά και των επαγγελματιών από την εκπαίδευση.

«Είδαμε φέτος 22.000 λιγότερες αιτήσεις εκπαιδευτικών στο ΑΣΕΠ σε σχέση με το 2023. Παράλληλα καταγράφεται ένα μαζικό κύμα αποχώρησης εκπαιδευτικών από τα ιδιωτικά σχολεία, ενώ μικρός, αλλά διαρκώς αυξανόμενος, είναι και ο αριθμός των εκπαιδευτικών που αποχωρούν από τη δημόσια εκπαίδευση. Είναι γεγονός ότι το εκπαιδευτικό επάγγελμα αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, τη μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία του», σημειώνει.

Χαμηλές αποδοχές και εργασιακή ανασφάλεια

Στην έρευνά της, η ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ αποτυπώνει τους όρους και τις συνθήκες εργασίας για τους εκπαιδευτικούς, εξάγοντας το συμπέρασμα ότι το εν λόγω επάγγελμα χάνει σταδιακά την ελκυστικότητά του.

Οι αποδοχές των Ελλήνων εκπαιδευτικών παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τους αντίστοιχους μέσους όρους της ΕΕ και του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με την έρευνα, με την υστέρηση να παρατηρείται και σε σύγκριση με εργαζόμενους αντίστοιχου μορφωτικού επιπέδου.

Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, οι αποδοχές των εκπαιδευτικών αντιστοιχούν στο 69,3% των αποδοχών άλλων εργαζομένων με πτυχίο, έναντι 82,3% στην ΕΕ-25 και 82,6% στον ΟΟΣΑ. Στην κατώτερη δευτεροβάθμια, δηλαδή στο Γυμνάσιο, το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι 72,2%, έναντι 84,9% στην ΕΕ-25 και 86,6% στον ΟΟΣΑ, ενώ στην ανώτερη δευτεροβάθμια, το Λύκειο, παραμένει στο 72,2%, έναντι 89,9% και 90,7% αντίστοιχα.

Ειδική αναφορά γίνεται και στην υπερωριακή εργασία, η οποία σε ποσοστό 80% δεν πληρώνεται στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού.

Συμπληρωματική εικόνα για τις συνθήκες άσκησης του επαγγέλματος προκύπτει και από έρευνα της ΔΟΕ σε 3.021 εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ο συνολικός δείκτης εργασιακής εξουθένωσης διαμορφώνεται σε 51,47/100, με το 85% να αναφέρει ότι καλύπτει υπερβολικό φόρτο εργασίας, ενώ το 64% θίγει το ζήτημα της έλλειψης σεβασμού προς την εργασία του.

Ένα ακόμα σημαντικό ζήτημα αποτελεί η εργασιακή ανασφάλεια, καθώς ένας μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών που καλύπτει πάγια κενά στα σχολεία προέρχεται από προσλήψεις αναπληρωτών. Στα νηπιαγωγεία οι αναπληρωτές αποτελούν το 33,1% του προσωπικού, στα δημοτικά το 25,6%, στην επαγγελματική εκπαίδευση το 24,2%, στα γυμνάσια το 21,2% και στα γενικά λύκεια το 14,3%.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι περιστασιακή, σύμφωνα με την έρευνα. Στα γυμνάσια, μεταξύ 2015 και 2024, οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί μειώθηκαν κατά 13% ενώ οι αναπληρωτές αυξήθηκαν κατά 403,3%.

Καμπανάκι για τη μελλοντική στελέχωση

Η σημερινή αποστροφή από το επάγγελμα φοβίζει τους μελετητές της Εκπαίδευσης για το μέλλον.

Ήδη ένας δείκτης αποστροφής των νέων που αναζητούν σπουδές είναι η χαμηλή ζήτηση των παιδαγωγικών σχολών. Τα φετινά αποτελέσματα των βάσεων ήταν αποκαλυπτικά για την κατάσταση στην Εκπαίδευση.

Στις φιλολογικές σχολές κατεγράφησαν πολλές κενές θέσεις εισακτέων, με μόλις το 44% των θέσεων να καλύπτεται, ενώ στις Μαθηματικές σχολές το ποσοστό ήταν 65%. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στα τμήματα της περιφέρειας, όπου η οικονομική κρίση αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για τις κενές θέσεις, αλλά ακόμα και σε μεγάλα Ιδρύματα της πρωτεύουσας.

Η ΟΙΕΛΕ απηύθυνε πρόσφατα επιστολή-πρόσκληση προς τον Πρωθυπουργό, τους αρχηγούς των κομμάτων και την Υπουργό Παιδείας με κεντρικό θέμα την έναρξη επείγοντος εθνικού διαλόγου για τον κίνδυνο κατάρρευσης του εκπαιδευτικού συστήματος (δημόσιου και ιδιωτικού).

«Σε μια πενταετία περίπου θα αρχίσουν να εμφανίζονται κενά σε ειδικότητες αιχμής τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική εκπαίδευση», εκτιμά ο κ. Χριστόπουλος, αναφέροντας ενδεικτικά τις ειδικότητες του δασκάλου και των καθηγητών Μαθηματικών, Φυσικών Επιστημών και Βιολογίας.

«Όπως στον τουρισμό και στην εστίαση, η εκπαίδευση θα αποτελέσει το επόμενο μεγάλο στοίχημα για στελέχωση. Όμως σε αυτή την περίπτωση, η κάλυψη δεν μπορεί να γίνει με “μπαλώματα”. Χρειάζονται άνθρωποι με εξειδίκευση και επιστημονικό υπόβαθρο, και για να γίνει αυτό θα πρέπει να δοθούν οικονομικά και εργασιακά κίνητρα», καταλήγει.