Εθνικό Απολυτήριο: Τι μπορεί να αλλάξει σε Λύκειο, αξιολόγηση και Πανελλαδικές – Ξεκινά η συζήτηση

Στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 ανοίγει επίσημα η συζήτηση για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, με το Υπουργείο Παιδείας να παρουσιάζει τους βασικούς άξονες μιας αλλαγής που φιλοδοξεί να επηρεάσει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές μαθαίνουν, αξιολογούνται και προετοιμάζονται για τις σπουδές, την εργασία και την κοινωνική τους ζωή.

Η έναρξη του Εθνικού Διαλόγου θα πραγματοποιηθεί στο Ωδείο Αθηνών, με κεντρικό μήνυμα «Από τον μαθητή του σήμερα στον πολίτη του αύριο». Στο επίκεντρο μπαίνουν ο ρόλος του Λυκείου, η αξία του απολυτηρίου, η σχέση του σχολείου με τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, οι νέες δεξιότητες και η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά και η ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Πανελλήνιες: Προβληματισμοί για τη βαθμολόγηση, το 10% και το Εθνικό Απολυτήριο

Το κρίσιμο, ωστόσο, για μαθητές και γονείς είναι ότι δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί το τελικό μοντέλο εφαρμογής του Εθνικού Απολυτηρίου. Ερωτήματα όπως ποιοι βαθμοί θα προσμετρώνται, πώς θα γίνεται η αξιολόγηση, ποια θα είναι η σχέση του νέου απολυτηρίου με την εισαγωγή στα πανεπιστήμια και ποιοι μαθητές θα είναι οι πρώτοι που θα επηρεαστούν παραμένουν προς συζήτηση.

Η 2α Σεπτεμβρίου δεν σηματοδοτεί την άμεση εφαρμογή ενός νέου συστήματος εξετάσεων, αλλά την έναρξη του Εθνικού Διαλόγου για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο. Το τελικό μοντέλο, ο τρόπος αξιολόγησης και η σύνδεσή του με την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Λύκειο με ρόλο πέρα από τις Πανελλαδικές

Βασικός άξονας της συζήτησης είναι η επιδίωξη το Λύκειο να μην λειτουργεί αποκλειστικά ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Ιδιαίτερα στη Γ΄ Λυκείου, σημαντικό μέρος της σχολικής καθημερινότητας είναι σήμερα προσανατολισμένο στην προετοιμασία για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Το νέο μοντέλο επιχειρεί να εξετάσει έναν διαφορετικό και ευρύτερο ρόλο για το σχολείο, με μεγαλύτερη έμφαση τόσο στις γνώσεις όσο και στις δεξιότητες.

Από καθηγητής Πανεπιστημίου ξανά φοιτητής – Έδωσε πανελλήνιες και πέρασε στην πρώτη του επιλογή

Το ερώτημα που τίθεται, επομένως, δεν είναι μόνο «τι έμαθε ο μαθητής;», αλλά και «τι μπορεί να κάνει με όσα έμαθε;».

Τεχνητή Νοημοσύνη, ψηφιακές δεξιότητες και κριτική σκέψη

Σημαντική θέση στον σχεδιασμό για το σχολείο του μέλλοντος καταλαμβάνει και η Τεχνητή Νοημοσύνη, μαζί με την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων και την υπεύθυνη χρήση των νέων τεχνολογιών.

Στους άξονες της συζήτησης περιλαμβάνονται επίσης η κριτική σκέψη, η δημιουργικότητα, η συνεργασία και η ενεργός συμμετοχή των μαθητών, με στόχο η εκπαιδευτική διαδικασία να μην περιορίζεται στην απομνημόνευση της διδακτέας ύλης.

Εθνικό Απολυτήριο: Τα κρίσιμα ερωτήματα

Το Εθνικό Απολυτήριο βρίσκεται στον πυρήνα της συζήτησης και αποτελεί το θέμα που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον μαθητών και οικογενειών.

Μεταξύ των ερωτημάτων που παραμένουν ανοιχτά είναι:

πώς θα υπολογίζεται ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου,
ποιοι βαθμοί θα λαμβάνονται υπόψη,
πώς θα διαμορφωθεί ο τρόπος αξιολόγησης,
πώς θα συνδέεται με την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση,
εάν και με ποιον τρόπο θα επηρεαστούν οι Πανελλαδικές Εξετάσεις,
πότε θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα και ποιους μαθητές θα αφορά πρώτα.

Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί το τελικό μοντέλο εφαρμογής, συνεπώς δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη κάποια άμεση αλλαγή στον τρόπο διεξαγωγής των Πανελλαδικών.

Ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης

Στον σχεδιασμό εντάσσεται και η προσπάθεια ενίσχυσης των εναλλακτικών εκπαιδευτικών και επαγγελματικών διαδρομών για τους μαθητές.

Η επαγγελματική εκπαίδευση επιχειρείται να αντιμετωπιστεί ως ισότιμη επιλογή και όχι ως λύση ανάγκης, ενώ στη συζήτηση μπαίνει και η καλύτερη σύνδεση των σπουδών και των δεξιοτήτων με την αγορά εργασίας.

Υποδομές, STEM, ρομποτική και ψυχική ευημερία

Οι αλλαγές που τίθενται προς συζήτηση δεν περιορίζονται στον τρόπο εξέτασης και αξιολόγησης των μαθητών.

Στους άξονες που παρουσιάζονται περιλαμβάνονται αναβαθμισμένες σχολικές υποδομές, εργαστήρια, STEM, ρομποτική, ψηφιακά εργαλεία και χώροι δημιουργικών δραστηριοτήτων.

Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ψυχική ευημερία των μαθητών, στη στήριξη των εκπαιδευτικών και στη διαμόρφωση ενός σχολείου που θα μπορεί να ανταποκρίνεται στις διαφορετικές ανάγκες των παιδιών.

Ποιοι συμμετέχουν στον διάλογο

Η συζήτηση δεν πρόκειται να περιοριστεί στο Υπουργείο Παιδείας. Στην εκδήλωση αναμένεται να συμμετάσχουν εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών, ειδικοί στην εκπαίδευση και ακαδημαϊκοί.

Στη συνέχεια, στόχος είναι ο διάλογος να διευρυνθεί στην εκπαιδευτική κοινότητα, δίνοντας τη δυνατότητα σε μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς, πανεπιστημιακούς και κοινωνικούς φορείς να καταθέσουν απόψεις και προτάσεις.

Τι πρέπει να περιμένουν μαθητές και γονείς

Η 2α Σεπτεμβρίου αποτελεί την αφετηρία και όχι το τέλος της διαδικασίας. Μετά την έναρξη του Εθνικού Διαλόγου αναμένεται να αρχίσουν να αποσαφηνίζονται οι προτάσεις για τον τρόπο αξιολόγησης, το Εθνικό Απολυτήριο, τη σχέση του με τις Πανελλαδικές και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των αλλαγών.

Για μαθητές και γονείς, το βασικό ζητούμενο είναι πλέον να διευκρινιστεί ποιο ακριβώς μοντέλο θα επιλεγεί και από ποια σχολική χρονιά θα τεθεί σε εφαρμογή.

Το μεγάλο στοίχημα του σχεδιασμού είναι η μετάβαση σε ένα Λύκειο λιγότερο προσανατολισμένο αποκλειστικά στις εξετάσεις και περισσότερο επικεντρωμένο στη γνώση, στις δεξιότητες και στις ανάγκες του μαθητή.