Δημογραφική συρρίκνωση στα σχολεία: 21.000 μαθητές λιγότεροι σε τρία χρόνια – Δεκάδες μονάδες κλείνουν

Η υπογεννητικότητα αλλάζει με ταχύ ρυθμό τον σχολικό χάρτη της Ελλάδας, με τις συνέπειες της δημογραφικής συρρίκνωσης να γίνονται πλέον ορατές μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας. Σε διάστημα μόλις τριών ετών, ο συνολικός μαθητικός πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά περίπου 21.000 παιδιά, με την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μεταβολής.

Τα στοιχεία που παρουσιάζει η «Καθημερινή» αποτυπώνουν μια τάση που δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένες περιοχές. Νηπιαγωγεία και δημοτικά χάνουν σταθερά μαθητές, ενώ η μείωση των εγγραφών έχει ήδη οδηγήσει σε καταργήσεις και συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων. Το φαινόμενο, μάλιστα, αρχίζει να ξεφεύγει από τα όρια των μικρών και απομακρυσμένων οικισμών και να γίνεται αισθητό ακόμη και σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα.

Αναπληρωτές, σχολεία, βιβλία, φοιτητική στέγη και ιδιωτικά πανεπιστήμια: Τα 9 «καρφιά» του ΠΑΣΟΚ για την Παιδεία

Περίπου 100 σχολεία έκλεισαν μέσα σε μία τριετία

Η πτώση του αριθμού των παιδιών που φοιτούν στις πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης έχει άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία του σχολικού δικτύου. Μέσα στην τελευταία τριετία, περίπου 100 νηπιαγωγεία και δημοτικά σταμάτησαν να λειτουργούν, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις ο αριθμός των μαθητών δεν ήταν πλέον αρκετός για να δικαιολογήσει τη συνέχιση της λειτουργίας τους.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική από τις αποφάσεις που αφορούν τη νέα σχολική χρονιά. Για το 2026-2027 καταργούνται συνολικά 75 σχολικές μονάδες, εκ των οποίων οι 43 είναι νηπιαγωγεία και οι 32 δημοτικά.

Σχολεία: Λιγότεροι μαθητές, λιγότερα τμήματα – Η μεγάλη μείωση που περνά πλέον στα Γυμνάσια

Γεωγραφικά, η Θεσσαλία εμφανίζει τις περισσότερες καταργήσεις σχολείων και ακολουθούν η Πελοπόννησος, η Στερεά Ελλάδα, η Κεντρική Μακεδονία και η Δυτική Μακεδονία.

Η υπογεννητικότητα δεν αφορά πλέον μόνο τα μικρά χωριά

Για πολλά χρόνια η μείωση του αριθμού των μαθητών συνδεόταν κυρίως με την ερήμωση της υπαίθρου και των απομακρυσμένων περιοχών. Τα νεότερα δεδομένα, ωστόσο, δείχνουν ότι το πρόβλημα αποκτά πλέον ευρύτερο και περισσότερο μόνιμο χαρακτήρα.

Η πτώση των μαθητικών πληθυσμών καταγράφεται πλέον και σε μεγαλύτερες πόλεις, στοιχείο που καταδεικνύει ότι δεν πρόκειται αποκλειστικά για συνέπεια της εσωτερικής μετανάστευσης ή της εγκατάλειψης μικρών οικισμών, αλλά για αποτέλεσμα της συνολικότερης δημογραφικής πορείας της χώρας.

Ενδεικτική της έκτασης του φαινομένου είναι η εκτίμηση στελεχών του υπουργείου Παιδείας, την οποία επικαλείται η «Καθημερινή», σύμφωνα με την οποία η ετήσια μείωση αντιστοιχεί πλέον περίπου στην απώλεια ενός ολόκληρου τμήματος μαθητών ανά σχολείο κάθε χρόνο.

Η μείωση περνά σταδιακά και σε Γυμνάσια και Λύκεια

Οι μεγαλύτερες συνέπειες έχουν μέχρι στιγμής καταγραφεί στα νηπιαγωγεία και στα δημοτικά, καθώς εκεί αποτυπώνεται νωρίτερα η πτώση των γεννήσεων. Ωστόσο, όσο οι μικρότερες ηλικιακές ομάδες προχωρούν στις επόμενες βαθμίδες, το ίδιο δημογραφικό κύμα αναμένεται να μεταφερθεί σταδιακά και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Προς το παρόν, οι καταργήσεις Γυμνασίων και Λυκείων παραμένουν σαφώς λιγότερες. Η συνεχής μείωση των μαθητών, όμως, δημιουργεί την προοπτική εντονότερων πιέσεων τα επόμενα χρόνια, καθώς οι μικρότερες γενιές θα περνούν από το δημοτικό στο Γυμνάσιο και στη συνέχεια στο Λύκειο.

Η εικόνα των 21.000 λιγότερων μαθητών μέσα σε μόλις μία τριετία αποτελεί έτσι μία από τις πιο άμεσες αποτυπώσεις του δημογραφικού προβλήματος στην καθημερινότητα της χώρας. Η υπογεννητικότητα δεν αφορά πλέον μόνο τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις για τον πληθυσμό, αλλά επηρεάζει ήδη τον αριθμό των σχολικών τμημάτων, τη λειτουργία των μονάδων και συνολικά τον σχεδιασμό της εκπαίδευσης για τα επόμενα χρόνια.