«Φρένο» στα social media για τους ανήλικους: Τι ισχύει για την Ελλάδα

Νέο πλαίσιο για τη χρήση των social media από παιδιά και εφήβους προωθείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την πρόταση να προβλέπει διαφορετικούς περιορισμούς ανά ηλικιακή ομάδα και αυξημένες υποχρεώσεις για τις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες. Το σχέδιο, πάντως, βρίσκεται ακόμη στη νομοθετική διαδικασία και οι τελικές διατάξεις μπορεί να αλλάξουν πριν από την έγκρισή του.

Οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, όπου έχει ήδη ανακοινωθεί ξεχωριστό σχέδιο περιορισμού της πρόσβασης σε Instagram, Facebook, TikTok και Snapchat για ανηλίκους κάτω των 15 ετών, με το Kids Wallet να έχει παρουσιαστεί ως πιθανό εργαλείο επαλήθευσης της ηλικίας.

Το ευρωπαϊκό σχέδιο

Η ευρωπαϊκή πρόταση δεν αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο όλες τις ηλικίες. Για τα παιδιά κάτω των 13 ετών προβλέπεται αποκλεισμός από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ για τις ηλικίες 13 έως 15 ετών προβλέπεται δυνατότητα χρήσης έως και μία ώρα ημερησίως.

Για τη δεύτερη κατηγορία σχεδιάζονται ειδικοί «mini accounts», οι οποίοι θα συνδέονται με τον λογαριασμό γονέα ή κηδεμόνα. Από την ηλικία των 15 ετών και μετά, οι ανήλικοι θα μπορούν, σύμφωνα με την πρόταση, να δημιουργούν οι ίδιοι λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Νέες υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες

Το σχέδιο δεν περιορίζεται στα ηλικιακά όρια. Μέσω του προτεινόμενου EU Kids Act, οι εταιρείες τεχνολογίας θα καλούνται να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες και τα προϊόντα τους έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα την προστασία των παιδιών.

Εφόσον η νομοθεσία εγκριθεί, οι πλατφόρμες θα πρέπει να παρουσιάζουν συγκεκριμένα σχέδια προστασίας των ανηλίκων. Για τους χρήστες κάτω των 18 ετών προβλέπεται η εφαρμογή της αρχής της ασφάλειας ήδη από τον σχεδιασμό, με στόχο, μεταξύ άλλων, τον περιορισμό χαρακτηριστικών που μπορεί να είναι εθιστικά ή επιβαρυντικά για τους νεότερους χρήστες. Η επαλήθευση της ηλικίας προβλέπεται να γίνεται μέσω ευρωπαϊκής εφαρμογής.

Τι έχει ανακοινωθεί για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα έχει παρουσιαστεί διαφορετικό σχέδιο, το οποίο αφορά ανηλίκους κάτω των 15 ετών και πλατφόρμες όπως Instagram, Facebook, TikTok και Snapchat. Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις που περιλαμβάνονται στο δεύτερο κείμενο, ο σχεδιασμός προέβλεπε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου, ενώ η ρύθμιση δεν θα αφορούσε τις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων.

Ως εργαλείο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τις πλατφόρμες για την εξακρίβωση της ηλικίας έχει αναφερθεί το Kids Wallet. Παράλληλα, στο ελληνικό σχέδιο έχουν αναφερθεί κυρώσεις και πρόστιμα για τις ψηφιακές πλατφόρμες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Το μοντέλο της Αυστραλίας και οι κινήσεις στην Ευρώπη

Κατά την επεξεργασία της ευρωπαϊκής πρότασης εξετάστηκε και το μοντέλο της Αυστραλίας, όπου εφαρμόζεται απαγόρευση πρόσβασης στα social media για άτομα κάτω των 16 ετών. Ωστόσο, σύμφωνα με το κείμενο, έχουν καταγραφεί δυσκολίες στην εφαρμογή του μέτρου, καθώς ανήλικοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες.

Παράλληλα, κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, έχουν κινηθεί προς δικές τους ρυθμίσεις. Το ακριβές εύρος των πλατφορμών που θα καλύψει η ευρωπαϊκή πρόταση δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς η νομοθετική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη.