Η μεγάλη αλλαγή που έρχεται στα σχολεία – Δείτε τι αλλάζει για μαθητές και εκπαιδευτικούς

Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε περισσότερα εγκεκριμένα βιβλία για το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, με στόχο –όπως υποστήριζε το υπουργείο– την απομάκρυνση από την αποστήθιση και την ενίσχυση της κριτικής σκέψης των μαθητών.

Η πορεία του εγχειρήματος, ωστόσο, έχει προκαλέσει και πολιτική αντιπαράθεση. Τον Απρίλιο του 2026, ο βουλευτής Κιλκίς και υπεύθυνος ΚΤΕ Παιδείας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Στέφανος Παραστατίδης, κατέθεσε ερώτηση προς την υπουργό Παιδείας, ασκώντας έντονη κριτική στον τρόπο με τον οποίο προχώρησε η διαδικασία. Στην παρέμβασή του έκανε λόγο για πολυετείς καθυστερήσεις και έθεσε ζητήματα σχετικά με τη διοικητική διαχείριση, τη διαφάνεια και τους κανόνες ανταγωνισμού κατά την υλοποίηση του πολλαπλού βιβλίου.

Από τις αρχικές εγκρίσεις στα 230 διδακτικά πακέτα

Η διαδρομή μέχρι τη σημερινή φάση δεν ήταν γραμμική. Στις αρχές του 2026 είχαν καταγραφεί 181 εγκεκριμένα διδακτικά πακέτα για 146 γνωστικά αντικείμενα, ενώ σε ορισμένα μαθήματα δεν υπήρχε κανένα βιβλίο ή υπήρχε μόνο μία επιλογή. Τότε είχε επισημανθεί και η περιορισμένη συμμετοχή συγγραφέων στη διαδικασία.

Τον Απρίλιο ακολούθησε νέα υπουργική απόφαση, με την οποία εντάχθηκαν 230 διδακτικά πακέτα στο Μητρώο και στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων, περνώντας έτσι το εγχείρημα στην επόμενη φάση.

Τα 230 πακέτα που διατέθηκαν τελικά στα σχολεία αναπτύχθηκαν από 28 εκδότες-συγγραφείς και αντιστοιχούν σε 100 μαθήματα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, του Γυμνασίου και της Α΄ Γενικού Λυκείου. Η επιλογή πραγματοποιήθηκε από τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν το αντίστοιχο μάθημα, ενώ για κάθε τάξη της ίδιας σχολικής μονάδας προβλέπεται η χρήση του ίδιου επιλεγμένου διδακτικού πακέτου.

Οι ενστάσεις από την εκπαιδευτική κοινότητα

Επιφυλάξεις έχουν διατυπωθεί και από εκπαιδευτικούς φορείς. Χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση της ΕΛΜΕ Κέρκυρας, η οποία συμφωνεί με την ανάγκη αντικατάστασης των σημερινών, σε αρκετές περιπτώσεις παρωχημένων σχολικών βιβλίων, αλλά αντιμετωπίζει κριτικά τη φιλοσοφία του πολλαπλού βιβλίου.

Η ΕΛΜΕ υποστηρίζει ότι τα νέα βιβλία θα πρέπει να εξασφαλίζουν ουσιαστική και πολύπλευρη γνώση για όλους τους μαθητές με ενιαίο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα, ανεξάρτητα από το κοινωνικό και οικονομικό υπόβαθρο της οικογένειας ή την περιοχή στην οποία βρίσκεται το σχολείο.

Αυτή η πλευρά της συζήτησης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μία από τις βασικές επιδιώξεις της μεταρρύθμισης είναι ακριβώς η μεγαλύτερη αυτονομία του εκπαιδευτικού. Από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας, η δυνατότητα επιλογής μεταξύ εγκεκριμένων βιβλίων παρουσιάζεται ως εργαλείο που επιτρέπει στον εκπαιδευτικό να προσαρμόζει καλύτερα τη διδασκαλία στις ανάγκες της τάξης.

Το ζήτημα του «πόσο πολλαπλό» είναι τελικά το βιβλίο

Ένα ακόμη θέμα που έχει απασχολήσει τη δημόσια συζήτηση είναι κατά πόσο υπάρχει πραγματική δυνατότητα πολλαπλής επιλογής σε όλα τα μαθήματα.

Σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας, τα διαθέσιμα στοιχεία έδειχναν ότι οι εκπαιδευτικοί θα είχαν από δύο έως πέντε εγκεκριμένες επιλογές περίπου στο 50% των μαθημάτων Δημοτικού και Γυμνασίου και στο 70% των μαθημάτων της Α΄ Λυκείου.

Το γεγονός ότι για ορισμένα γνωστικά αντικείμενα δεν υπήρξαν αρκετές προτάσεις είναι και ο λόγος για τον οποίο η διαδικασία συνεχίζεται. Όπως προκύπτει και από τον σημερινό σχεδιασμό, θα απαιτηθούν νέες προσκλήσεις για συγκεκριμένα μαθήματα, μεταξύ των οποίων οι ξένες γλώσσες, τα Καλλιτεχνικά, η Μουσική και η Φυσική Αγωγή.

Πολλαπλό βιβλίο: Στα σχολεία από τον Σεπτέμβριο του 2027 τα νέα βιβλία – Τι αλλάζει για μαθητές και εκπαιδευτικούς

Στην τελική ευθεία περνά η εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου στα ελληνικά σχολεία, μετά την ολοκλήρωση, τον περασμένο Ιούνιο, της διαδικασίας επιλογής των διδακτικών πακέτων από τους εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Αντιδράσεις για το νέο βιβλίο της Γ΄ Γυμνασίου: Το ΠΑΣΟΚ ζητά την απόσυρσή του

Η μεγάλη αλλαγή αναμένεται να γίνει ορατή στις σχολικές αίθουσες τον Σεπτέμβριο του 2027, όταν οι μαθητές από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου θα παραλάβουν τα νέα σχολικά βιβλία. Συνολικά έχουν εγκριθεί μέχρι στιγμής 230 διδακτικά πακέτα, τα οποία αντιστοιχούν σε 440 βιβλία, ενώ παράλληλα προχωρά η διαδικασία για τις υπόλοιπες τάξεις και τα γνωστικά αντικείμενα όπου δεν υπάρχει ακόμη επαρκής αριθμός επιλογών.

Όλα τα διδακτικά πακέτα οδηγούνται στο τυπογραφείο

Σύμφωνα με πηγές από το ΙΤΥΕ-«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», μέσω του συστήματος του οποίου έγινε η επιλογή από τα σχολεία, κανένα από τα διαθέσιμα διδακτικά πακέτα δεν είχε μηδενική ζήτηση.

Αυτό σημαίνει ότι όλα τα πακέτα που τέθηκαν προς επιλογή θα προχωρήσουν προς εκτύπωση, με στόχο να βρίσκονται στα χέρια των μαθητών τον Σεπτέμβριο του 2027.

Στη διαδικασία, σύμφωνα με το ΙΕΠ, συμμετείχε το σύνολο των σχολείων της επικράτειας. Ειδικότερα, τα στοιχεία του ΙΤΥΕ-«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» δείχνουν συμμετοχή:

«Πολλαπλό βιβλίο» ή πολλαπλός κίνδυνος; Τα ερωτήματα και ο προβληματισμός

4.319 Δημοτικών
1.828 Γυμνασίων
1.304 Λυκείων
729 Μονάδων Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης Εξωτερικού

230 διδακτικά πακέτα και 440 βιβλία

Αυτή τη στιγμή έχουν εγκριθεί συνολικά 230 διδακτικά πακέτα, τα οποία αντιστοιχούν σε 440 βιβλία για τα μαθήματα των τάξεων από την Α’ Δημοτικού μέχρι και την Α’ Λυκείου.

Κάθε διδακτικό πακέτο μπορεί να περιλαμβάνει από ένα έως πέντε βιβλία, όπως βιβλία ή τεύχη μαθητή και τετράδια εργασιών.

Ο Παναγιώτης Πήλιουρας, μέλος του ΔΣ του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, εξήγησε ότι βασική φιλοσοφία του πολλαπλού βιβλίου είναι η παροχή σύγχρονου εκπαιδευτικού υλικού σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, αλλά και η ενίσχυση της αυτονομίας των εκπαιδευτικών, ώστε να μπορούν να διαμορφώνουν περισσότερο εξατομικευμένες μαθησιακές διαδρομές.

Πότε έρχονται τα νέα βιβλία σε Β’ και Γ’ Λυκείου

Διαφορετικό είναι το χρονοδιάγραμμα για τις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου.

Για τη Β’ Λυκείου βρίσκεται σε εξέλιξη η συγγραφή και υποβολή των νέων διδακτικών πακέτων, με την προθεσμία να αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του φθινοπώρου.

Για τη Γ’ Λυκείου, η αντίστοιχη προθεσμία προβλέπεται να ολοκληρωθεί στις αρχές της άνοιξης του 2027.

Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, τα νέα βιβλία αναμένεται να είναι διαθέσιμα σε έντυπη μορφή:

Σεπτέμβριος 2027: Α’ Δημοτικού έως Α’ Λυκείου
Σεπτέμβριος 2028: Β’ Λυκείου
Σεπτέμβριος 2029: Γ’ Λυκείου