Γονική άδεια εκπαιδευτικών: Καταγγελίες για άνιση εφαρμογή και διοικητική αυθαιρεσία

Την άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Παιδείας, ώστε η τετράμηνη γονική άδεια άνευ αποδοχών να χορηγείται με ενιαίο τρόπο σε όλους τους εκπαιδευτικούς, ζητά ο Σύλλογος Αναπληρωτών Φιλολόγων (ΣΑΦ).

Με επιστολή του προς την υπουργό Παιδείας, ο Σύλλογος εκφράζει έντονη ανησυχία και διαμαρτυρία για τις διαφορετικές πρακτικές που, όπως αναφέρει, ακολουθούν οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, με αποτέλεσμα το ίδιο νομοθετικά κατοχυρωμένο δικαίωμα να εφαρμόζεται διαφορετικά από περιοχή σε περιοχή.

Ο ΣΑΦ καταγγέλλει ότι σε ορισμένες Διευθύνσεις η άδεια εγκρίνεται κανονικά, ενώ σε άλλες οι αιτήσεις απορρίπτονται ή οι εκπαιδευτικοί αποθαρρύνονται προφορικά να τις υποβάλουν, με επίκληση λειτουργικών κενών και δυσκολιών αναπλήρωσης. Παράλληλα, αναδεικνύει το ζήτημα της μη μοριοδότησης των αναπληρωτών για το διάστημα της άδειας και ζητά σαφή ερμηνευτική εγκύκλιο, έγγραφες και αιτιολογημένες απαντήσεις από τις υπηρεσίες και κατάργηση της πρακτικής που συνδέει υποχρεωτικά τη λήξη της άδειας με την 31η Αυγούστου.

Τι ισχύει με τι γονική άδεια: Ποιοί γονείς θα λάβουν επίδομα

Ανομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας

Στην επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, ο Σύλλογος Αναπληρωτών Φιλολόγων επισημαίνει ότι η τετράμηνη γονική άδεια άνευ αποδοχών δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο για όλους τους μόνιμους και αναπληρωτές εκπαιδευτικούς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους αναπληρωτές, οι οποίοι, όπως τονίζει ο ΣΑΦ, δεν λαμβάνουν καθόλου μοριοδότηση για τους μήνες κατά τους οποίους κάνουν χρήση της συγκεκριμένης άδειας.

Ο Σύλλογος υπενθυμίζει ότι η γονική άδεια αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα, κατοχυρωμένο από τον ν. 4808/2021, μέσω του οποίου ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη η ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/1158 για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής γονέων και φροντιστών.

Σκοπός της άδειας, όπως επισημαίνεται, είναι να μπορούν οι γονείς να ανταποκρίνονται στις αυξημένες ανάγκες ανατροφής και φροντίδας των παιδιών τους, χωρίς να αντιμετωπίζουν διοικητικά εμπόδια πέραν όσων προβλέπει η νομοθεσία.

Απορρίψεις και προφορική αποθάρρυνση αιτήσεων

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει ο ΣΑΦ, στην πράξη έχει δημιουργηθεί μια ιδιαίτερα προβληματική κατάσταση. Σε αρκετές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης η τετράμηνη άδεια χορηγείται κανονικά, ενώ σε άλλες οι αιτήσεις απορρίπτονται ή οι ενδιαφερόμενοι αποθαρρύνονται προφορικά να προχωρήσουν στη διαδικασία.

Ως αιτιολογία, όπως αναφέρει ο Σύλλογος, προβάλλονται λειτουργικά κενά, αδυναμία εύρεσης αντικαταστάτη ή άλλες υπηρεσιακές ανάγκες, παρότι οι συγκεκριμένοι λόγοι δεν προβλέπονται από τη νομοθεσία ως προϋποθέσεις για τον περιορισμό ή την άρνηση της γονικής άδειας.

Ακόμη σοβαρότερο χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι αρκετές υπηρεσίες αποφεύγουν να εκδίδουν έγγραφες και πλήρως αιτιολογημένες αποφάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τον ΣΑΦ, οι εκπαιδευτικοί στερούνται τη δυνατότητα να ασκήσουν αποτελεσματικά τα νόμιμα δικαιώματά τους ή να προσφύγουν κατά μιας απορριπτικής απόφασης.

Η πρακτική της υποχρεωτικής λήξης στις 31 Αυγούστου

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με την επιστολή, η πρακτική Διευθύνσεων Εκπαίδευσης να εγκρίνουν την τετράμηνη γονική άδεια μόνο με την προϋπόθεση ότι αυτή θα ολοκληρώνεται υποχρεωτικά στις 31 Αυγούστου.

Η προϋπόθεση αυτή επιβάλλεται, όπως καταγγέλλεται, ανεξάρτητα από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης και τις πραγματικές ανάγκες του γονέα. Ως αποτέλεσμα, εκπαιδευτικοί αναγκάζονται είτε να λάβουν μικρότερη άδεια από τους τέσσερις μήνες που προβλέπει ο νόμος είτε να μην μπορέσουν να ασκήσουν καθόλου το δικαίωμά τους.

Ο ΣΑΦ υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη πρακτική αλλοιώνει τον ίδιο τον σκοπό της γονικής άδειας. Ένας εκπαιδευτικός που αποκτά παιδί ή χρειάζεται να το φροντίσει κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους δεν μπορεί, όπως τονίζει, να χάνει μέρος του δικαιώματός του επειδή η Διοίκηση συνδέει αυθαίρετα τη διάρκεια της άδειας με τη λήξη του σχολικού έτους.

Η γονική άδεια αφορά την προστασία της οικογένειας και του παιδιού και, σύμφωνα με τον Σύλλογο, δεν μπορεί να εξαρτάται από διοικητικές πρακτικές που δεν προβλέπονται από τον νόμο.

Ζήτημα ισότητας μεταξύ των εκπαιδευτικών

Ο Σύλλογος Αναπληρωτών Φιλολόγων τονίζει ότι η διαφορετική αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών ανάλογα με τη Διεύθυνση στην οποία υπηρετούν εγείρει σοβαρά ζητήματα παραβίασης της ισότητας, της ίσης μεταχείρισης και της χρηστής διοίκησης.

Όπως αναφέρει, δεν είναι αποδεκτό το ίδιο ακριβώς δικαίωμα να χορηγείται πλήρως σε ορισμένες περιοχές και να περιορίζεται ή να απορρίπτεται σε άλλες.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων και η κάλυψη των κενών αποτελούν ευθύνη της Πολιτείας και δεν μπορούν να μεταφέρονται στους γονείς εκπαιδευτικούς. Οι ελλείψεις προσωπικού ή οι δυσκολίες αναπλήρωσης, σύμφωνα με τον ΣΑΦ, δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται ως λόγοι περιορισμού ενός κατοχυρωμένου δικαιώματος.

Τα αιτήματα του ΣΑΦ προς το Υπουργείο Παιδείας

Με βάση τα παραπάνω, ο Σύλλογος ζητά από το Υπουργείο Παιδείας την άμεση έκδοση σαφούς ερμηνευτικής εγκυκλίου προς όλες τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, ώστε η νομοθεσία για την τετράμηνη γονική άδεια άνευ αποδοχών να εφαρμόζεται με ενιαίο τρόπο.

Παράλληλα, ζητά να διευκρινιστεί ρητά ότι η χορήγηση της άδειας δεν μπορεί να εξαρτάται από την ύπαρξη λειτουργικών κενών, τις δυσκολίες αναπλήρωσης ή άλλες υπηρεσιακές αιτιολογίες που δεν προβλέπονται από τη νομοθεσία.

Ο ΣΑΦ ζητά ακόμη να καταστεί σαφές ότι η γονική άδεια χορηγείται για τέσσερις συνεχόμενους μήνες από την ημερομηνία έναρξης που αιτείται ο εκπαιδευτικός, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, χωρίς αυθαίρετο περιορισμό και υποχρεωτική λήξη στις 31 Αυγούστου.

Τέλος, ζητά να υποχρεωθούν όλες οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης να απαντούν εγγράφως και με πλήρη αιτιολόγηση σε κάθε σχετική αίτηση, ώστε να διασφαλίζονται η διαφάνεια και η δυνατότητα των εκπαιδευτικών να ασκήσουν τα δικαιώματά τους.

«Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν προνόμια»

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι η προστασία της οικογένειας, της γονεϊκότητας και του παιδιού αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας και δεν μπορεί να εφαρμόζεται αποσπασματικά ή κατά περίπτωση.

Όπως σημειώνει, οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν ευνοϊκή μεταχείριση ή ειδικά προνόμια, αλλά την ισότιμη και ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας, όπως αυτή ισχύει για όλους τους εργαζομένους.

Κλείνοντας, ο ΣΑΦ καλεί το Υπουργείο Παιδείας να προχωρήσει άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες, ώστε να αποκατασταθεί η ενιαία εφαρμογή του νόμου, να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των εκπαιδευτικών και να τερματιστούν οι διαφορετικές διοικητικές πρακτικές.

Ο Σύλλογος δηλώνει, παράλληλα, ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να βρίσκεται σε επικοινωνία με το Υπουργείο, διεκδικώντας λύσεις που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες εκπαιδευτικών και μαθητών.