Ασφυκτική πίεση στα σχολεία – Διευθυντές σχολείων: «Η κατάσταση αγγίζει τα όρια εργασιακής κακοποίησης»

Στα όρια της εργασιακής εξουθένωσης δηλώνουν ότι βρίσκονται οι διευθυντές και οι διευθύντριες των σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς οι αρμοδιότητες και οι διοικητικές υποχρεώσεις τους αυξάνονται διαρκώς, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση σε προσωπικό, χρόνο και υποστήριξη. Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Π.Ε. απευθύνεται στην υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και στον Γενικό Γραμματέα Ιωάννη Παπαδομαρκάκη, ζητώντας άμεσες παρεμβάσεις και προειδοποιώντας ότι η κατάσταση «αγγίζει πλέον τα όρια της εργασιακής κακοποίησης».

Όπως επισημαίνει η Ένωση, τα τελευταία χρόνια οι διευθυντές των σχολείων βρίσκονται αντιμέτωποι με μια συνεχή διεύρυνση των αρμοδιοτήτων τους. Νέες εγκύκλιοι, ηλεκτρονικές πλατφόρμες, καταχωρίσεις, αναφορές, προθεσμίες και διαδικασίες λογοδοσίας προστίθενται σε ένα ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένο πλαίσιο καθηκόντων.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την Ένωση, δεν αυξάνονται αντίστοιχα ο διαθέσιμος χρόνος, το προσωπικό, η γραμματειακή υποστήριξη και τα μέσα που απαιτούνται για την άσκηση αυτών των αρμοδιοτήτων.

Αποτέλεσμα, όπως υποστηρίζει, είναι να αλλοιώνεται σταδιακά ο ίδιος ο ρόλος του διευθυντή. Από παιδαγωγικός ηγέτης της σχολικής μονάδας μετατρέπεται σε «διαχειριστή εγγράφων, πλατφορμών και προθεσμιών», αφιερώνοντας μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς του στη γραφειοκρατία αντί στον συντονισμό του εκπαιδευτικού έργου και στην υποστήριξη μαθητών και εκπαιδευτικών.

Περισσότερες ευθύνες χωρίς περισσότερη υποστήριξη

Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών επισημαίνει ότι η πίεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν οι διευθυντές καλούνται να αντιμετωπίσουν προβλήματα τα οποία ούτε δημιούργησαν ούτε έχουν τη δυνατότητα να επιλύσουν.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνει τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, τα προβλήματα στις σχολικές υποδομές, τις καθυστερήσεις υπηρεσιών, ζητήματα καθαριότητας και συντήρησης, αλλά και τις αυξημένες απαιτήσεις που προκύπτουν καθημερινά από τη λειτουργία μιας σχολικής μονάδας.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, η πραγματικότητα στα σχολεία συνοψίζεται σε «περισσότερες ευθύνες, περισσότερες υποχρεώσεις, περισσότερη λογοδοσία», χωρίς όμως να παρέχονται περισσότερος χρόνος, προσωπικό και υποστήριξη.

Η Ένωση υποστηρίζει ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογική για ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα και προειδοποιεί ότι οδηγεί τους διευθυντές σε εργασιακή εξουθένωση, φτάνοντας, όπως αναφέρει, «στα όρια της εργασιακής κακοποίησης».

«Το δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με προσωπικό κόστος»

Οι διευθυντές ξεκαθαρίζουν ότι δεν επιδιώκουν να απαλλαγούν από τις ευθύνες τους. Αντιθέτως, όπως σημειώνουν, καθημερινά καταβάλλουν μεγάλη προσωπική προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλίσουν την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων.

Τονίζουν, ωστόσο, ότι αυτή η προσπάθεια δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την Πολιτεία. Όπως επισημαίνουν, το δημόσιο σχολείο δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται στο γεγονός ότι εργαζόμενοι δουλεύουν ατελείωτες ώρες, ξεπερνούν τα όρια των αντοχών τους και καλύπτουν με προσωπικό κόστος τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος.

Τι ζητούν από το Υπουργείο Παιδείας

Η Ένωση ζητά από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει σε ουσιαστικό επανασχεδιασμό του ρόλου των διευθυντών και των διευθυντριών των σχολικών μονάδων.

Μεταξύ των βασικών αιτημάτων της βρίσκονται η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας, η κατάρτιση σύγχρονου και σαφούς Καθηκοντολογίου, η ουσιαστική μείωση του διδακτικού ωραρίου και η εξασφάλιση σταθερής γραμματειακής υποστήριξης.

Παράλληλα, ζητείται η ενίσχυση των σχολείων με βοηθητικό προσωπικό, η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και ευθυνών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, καθώς και η ουσιαστική θεσμική και νομική προστασία των διευθυντών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

«Δεν ζητούμε προνόμια. Ζητούμε στοιχειώδεις προϋποθέσεις για να μπορούμε να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας», υπογραμμίζει η Ένωση, σημειώνοντας ότι το αίτημα δεν είναι για λιγότερες ευθύνες, αλλά για τα απαραίτητα μέσα και τον χρόνο ώστε οι διευθυντές να μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτές.

Κεντρικό αίτημα αποτελεί και η αποκατάσταση του παιδαγωγικού χαρακτήρα της θέσης του διευθυντή. Σύμφωνα με την Ένωση, ένα σχολείο δεν χρειάζεται έναν διευθυντή εξαντλημένο από τη γραφειοκρατία, αλλά έναν άνθρωπο παρόντα στη σχολική καθημερινότητα, δημιουργικό, παιδαγωγικά ενεργό και διαθέσιμο για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

«Οι Διευθυντές/ντριες δεν είναι αναλώσιμοι. Δεν είναι διοικητικοί υπάλληλοι χωρίς ωράριο. Δεν είναι ο μηχανισμός που θα καλύπτει κάθε αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος», τονίζεται στην παρέμβαση.

Η Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση καλεί, τέλος, την Πολιτεία να στηρίξει έμπρακτα τα στελέχη που έχουν την καθημερινή ευθύνη λειτουργίας των σχολείων, υπογραμμίζοντας ότι «η εργασιακή εξουθένωση των Διευθυντών/ντριών πρέπει επιτέλους να σταματήσει».