Φωτιά: Οδηγίες προστασίας από την έκθεση στον καπνό και τα αιωρούμενα σωματίδια

Πυρκαγιές: Οι οδηγίες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για προστασία από τον καπνό

Ο καπνός από τις πυρκαγιές και τα αιωρούμενα σωματίδια μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά την υγεία, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται κοντά στα πύρινα μέτωπα ή εκτίθενται για μεγάλο χρονικό διάστημα στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Για τον λόγο αυτό, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία εξέδωσε αναλυτικές οδηγίες προστασίας για κατοίκους, εργαζόμενους και πολίτες που επηρεάζονται από τις πυρκαγιές.

Στις συστάσεις της επισημαίνονται τα βασικά μέτρα περιορισμού της έκθεσης στον καπνό, οι ομάδες που χρειάζονται αυξημένη προσοχή, αλλά και τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν μετά από εισπνοή καπνού.

Τα βασικά μέτρα προστασίας

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συνιστά, όπου είναι δυνατόν, την άμεση απομάκρυνση από την περιοχή της πυρκαγιάς.

Παράλληλα, προτείνεται οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι έγκυες και τα άτομα με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα να αποφεύγουν κάθε περιττή μετακίνηση κατά τη διάρκεια έντονης επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παραμονή σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα και πόρτες. Η χρήση κλιματιστικού ενθαρρύνεται όταν ο χώρος μπορεί να παραμείνει προστατευμένος από τον εξωτερικό αέρα, ενώ σε διαφορετική περίπτωση προτείνεται η δημιουργία ενός προστατευμένου και κλιματιζόμενου δωματίου μέσα στην κατοικία.

Τι πρέπει να αποφεύγεται

Σύμφωνα με τις οδηγίες, θα πρέπει να αποφεύγονται δραστηριότητες που επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η χρήση κεριών, το μαγείρεμα σε ανοιχτή εστία, τα προϊόντα αεροζόλ και η χρήση ηλεκτρικής σκούπας.

Επιπλέον, συστήνεται η αποφυγή της άθλησης και κάθε έντονης σωματικής δραστηριότητας όσο διαρκεί η αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση.

Πότε χρειάζεται μάσκα

Εάν η μετακίνηση είναι αναγκαία, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συστήνει τη χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας FFP2 ή FFP3, με σωστή εφαρμογή.

Αντίθετα, διευκρινίζεται ότι οι χειρουργικές και οι υφασμάτινες μάσκες δεν προστατεύουν από την εισπνοή καπνού ή στάχτης.

Οι μετακινήσεις, όταν δεν μπορούν να αποφευχθούν, καλό είναι να πραγματοποιούνται σε ώρες με χαμηλότερο θερμικό φορτίο, όπως τις βραδινές ώρες.

Τι ισχύει για ασθενείς με χρόνια νοσήματα

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τα άτομα με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα, τα οποία δεν θα πρέπει να μετακινούνται, ιδιαίτερα όταν δεν είναι εφικτή η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας.

Για τους ασθενείς με άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η Εταιρεία υπογραμμίζει την ανάγκη αυστηρής τήρησης της φαρμακευτικής αγωγής και άμεσης επικοινωνίας με τον θεράποντα πνευμονολόγο σε περίπτωση επιδείνωσης των συμπτωμάτων.

Παράλληλα, οι πολίτες καλούνται να ενημερώνονται από τις ανακοινώσεις των επίσημων φορέων για την ποιότητα του αέρα και να μη βασίζονται αποκλειστικά στην οσμή ή την ορατότητα, ενώ μπορούν να αξιοποιούν και τους διαθέσιμους δυναμικούς χάρτες ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν

Η βραχυχρόνια έκθεση στον καπνό μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα από το ανώτερο αναπνευστικό, όπως ρινική συμφόρηση, καταρροή και αίσθημα ξηρότητας στον φάρυγγα.

Είναι επίσης πιθανό να εμφανιστούν ξηρός και ερεθιστικός βήχας, δύσπνοια, ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστό υποκείμενο νόσημα, ενώ η ένταση των συμπτωμάτων είναι συνήθως μεγαλύτερη σε όσους πάσχουν από αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά προβλήματα.

Συστηματικά συμπτώματα, όπως ζάλη, ναυτία, καταβολή και κεφαλαλγία, ενδέχεται να υποδηλώνουν πιθανή τοξικότητα από μονοξείδιο του άνθρακα και απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Οι πιθανές επιπτώσεις της εισπνοής καπνού

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία επισημαίνει ότι η εισπνοή προϊόντων καύσης μπορεί να προκαλέσει τόσο θερμική όσο και χημική βλάβη στο αναπνευστικό σύστημα.

Κοντά στην εστία της φωτιάς υπάρχει κίνδυνος θερμικής βλάβης των ανώτερων αεραγωγών από την εισπνοή θερμού αέρα, ενώ η εισπνοή μικροσωματιδίων και χημικών ουσιών μπορεί να επηρεάσει τους αεραγωγούς και το πνευμονικό παρέγχυμα.

Η Εταιρεία υπογραμμίζει ακόμη ότι η άμεση αιτία θανάτου σε περίπτωση πυρκαγιάς είναι συχνά η ασφυξία λόγω κατανάλωσης του διαθέσιμου οξυγόνου σε συνδυασμό με την εισπνοή μεγάλης ποσότητας καπνού, ενώ η εισπνοή προϊόντων ατελούς καύσης, όπως το μονοξείδιο του άνθρακα ή το υδροκυάνιο, μπορεί να προκαλέσει χημική ασφυξία.

Σε μεγαλύτερη απόσταση από τη φωτιά, η έκθεση σε μικροσωματίδια και τοξικά αέρια μπορεί να προκαλέσει βλάβες τόσο στο αναπνευστικό όσο και στο καρδιαγγειακό σύστημα, με τη βαρύτητα των επιπτώσεων να εξαρτάται από τη διάρκεια της έκθεσης, τα χαρακτηριστικά των σωματιδίων και την ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων.