Σχολεία 2026-2027: Δείτε τα προϊόντα που «κόβονται» από τα κυλικεία – Αναλυτικά η λίστα

Η απόφαση Δ1γ/Γ.Π/30514 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 3943/30.06.2026 και αφορά, πέρα από τα σχολεία και τα κυλικεία τους, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, κέντρα ημερήσιας φροντίδας ηλικιωμένων, βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, καθώς και γενικότερα υγειονομικούς ελέγχους για τη Δημόσια Υγεία.

Στόχος είναι οι έλεγχοι να πραγματοποιούνται με ομοιόμορφο και αντικειμενικό τρόπο, ανεξάρτητα από το ιδιοκτησιακό καθεστώς της εκάστοτε δομής. Για τα σχολικά κυλικεία προβλέπεται ξεχωριστό φύλλο ελέγχου, όπως και για τις ίδιες τις σχολικές μονάδες.

Υποχρεωτική χρήση του νέου φύλλου ελέγχου

Τα νέα φύλλα υγειονομικής επιθεώρησης είναι ψηφιοποιημένα και βαθμονομημένα και ο έλεγχος πρέπει υποχρεωτικά να πραγματοποιείται με τη χρήση τους.

Μέσω αυτών εξετάζονται αναλυτικά τα στοιχεία, τα υλικά, οι πρακτικές και τα συστήματα διαχείρισης που συνδέονται με πιθανούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Σκοπός είναι να αποτυπώνεται με συγκεκριμένα κριτήρια ο βαθμός συμμόρφωσης της ελεγχόμενης δραστηριότητας.

Ακόμη και αν οι επιθεωρητές εντοπίσουν παράβαση ή μη συμμόρφωση που δεν περιλαμβάνεται ρητά στο συγκεκριμένο φύλλο, μπορούν να την καταγράψουν στην έκθεση ελέγχου, εφόσον εμπίπτει στις αρμοδιότητές τους, και να δοθούν έγγραφες συστάσεις με συγκεκριμένη προθεσμία συμμόρφωσης.

Τι θα ελέγχεται στα σχολικά κυλικεία

Ιδιαίτερα αναλυτικό είναι το Παράρτημα Ι της απόφασης, το οποίο αφορά αποκλειστικά τα κυλικεία σχολικών μονάδων.

Μεταξύ των σημείων που εξετάζονται είναι η ασφαλής αποθήκευση των τροφίμων, ώστε να μην έρχονται σε επαφή με το δάπεδο, τους τοίχους ή την οροφή, αλλά και η ύπαρξη κατάλληλων ετικετών στα προϊόντα που διατηρούνται σε ψυγεία και καταψύκτες, με πληροφορίες για το είδος και την ημερομηνία.

Ελέγχεται επίσης αν υπάρχουν μη ασφαλή τρόφιμα, αν τα πρόσθετα τροφίμων αποθηκεύονται και επισημαίνονται σωστά, καθώς και αν χημικές ή τοξικές ουσίες φυλάσσονται με τρόπο που αποκλείει την επαφή τους με τρόφιμα ή με αντικείμενα που χρησιμοποιούνται για τη διαχείρισή τους.

Αυστηρά όρια στις θερμοκρασίες

Ξεχωριστό μέρος του ελέγχου αφορά τις θερμοκρασίες διατήρησης των τροφίμων.

Σύμφωνα με το φύλλο ελέγχου, τα τρόφιμα που χρειάζονται ψύξη πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασία κάτω των 5 βαθμών Κελσίου, ενώ τα κατεψυγμένα προϊόντα στους -18 βαθμούς Κελσίου ή χαμηλότερα. Για τα ζεστά τρόφιμα προβλέπεται θερμοκρασία άνω των 60 βαθμών Κελσίου.

Οι επιθεωρητές εξετάζουν ακόμη εάν υπάρχουν κατάλληλα θερμόμετρα σε ψυγεία, καταψύκτες και θερμοθαλάμους, αλλά και εάν η απόψυξη των τροφίμων πραγματοποιείται με υγιεινό τρόπο.

Διαχωρισμός ωμών και έτοιμων τροφίμων

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην αποφυγή της διασταυρούμενης επιμόλυνσης. Τα τρόφιμα πρέπει να αποθηκεύονται ανά είδος και κατηγορία, ενώ προβλέπεται διαφορετικός χειρισμός για τα ημιεπεξεργασμένα, τα έτοιμα προς κατανάλωση και τα ωμά τρόφιμα.

Στο ίδιο πλαίσιο ελέγχεται εάν υπάρχουν σαφώς διαχωρισμένοι νεροχύτες για το πλύσιμο ωμών τροφίμων, πιάτων και χεριών, καθώς και διαφορετική διαχείριση των ωμών φρούτων και λαχανικών.

Οι πάγκοι, τα σκεύη και ο εξοπλισμός πρέπει να βρίσκονται σε καλή κατάσταση και να καθαρίζονται τακτικά, ενώ η προετοιμασία και το σερβίρισμα των τροφίμων πρέπει να γίνεται με τρόπο που περιορίζει τον κίνδυνο επιμόλυνσης.

Τι θα ελέγχεται στις ίδιες τις σχολικές μονάδες

Ξεχωριστό φύλλο ελέγχου προβλέπεται και για τις σχολικές μονάδες, είτε πρόκειται για Νηπιαγωγεία, Δημοτικά, Γυμνάσια ή Λύκεια.

Μεταξύ άλλων, εξετάζεται αν το κτίριο βρίσκεται σε καλή κατάσταση και δεν παρουσιάζει εμφανείς φθορές ή υγρασίες, καθώς και εάν είναι συνδεδεμένο με τις απαραίτητες υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπως πόσιμο νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και αποκομιδή απορριμμάτων.

Προβλέπεται ακόμη έλεγχος για την ύπαρξη αρχείων απεντόμωσης και μυοκτονίας, πιστοποιητικών υγείας των εργαζομένων και εγκεκριμένων καθαριστικών και απολυμαντικών.

Τουαλέτες, υγρασία και καθαριότητα

Στα σημεία που εξετάζονται περιλαμβάνονται και οι συνθήκες στις τουαλέτες των σχολείων.

Τα αποχωρητήρια πρέπει να διαθέτουν νιπτήρες με ζεστό και κρύο νερό, υγρό σαπούνι και χαρτομάντιλα, ενώ προβλέπεται η ύπαρξη διαφορετικών χώρων για αγόρια και κορίτσια και ξεχωριστών αποχωρητηρίων για τους εργαζόμενους.

Ελέγχεται επίσης αν οι τουαλέτες είναι καθαρές και αερίζονται επαρκώς, αν οι συσκευές θέρμανσης και ψύξης είναι καθαρές και χωρίς φθορές, αλλά και η κατάσταση των δαπέδων, των τοίχων και της οροφής.

Ειδικά για τους τοίχους και τις οροφές, το φύλλο προβλέπει έλεγχο για φθορές, μούχλα, υγρασία και συσσώρευση σκόνης, ενώ εξετάζεται και εάν ο φωτισμός των χώρων είναι επαρκής.

Προγράμματα καθαρισμού και απολύμανσης

Οι σχολικές μονάδες πρέπει ακόμη να διαθέτουν οργανωμένο πρόγραμμα καθαρισμού και απολύμανσης, το οποίο μπορεί να είναι ημερήσιο, εβδομαδιαίο ή μηνιαίο.

Στο πλαίσιο των ελέγχων εξετάζεται εάν υπάρχουν σαφείς οδηγίες για τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται, τον τρόπο εφαρμογής τους και το πρόσωπο που έχει την ευθύνη για τον καθαρισμό. Οι επιθεωρητές ελέγχουν επίσης κατά πόσο το πρόγραμμα εφαρμόζεται στην πράξη και αν οι επιφάνειες είναι πράγματι καθαρές.

Τρεις βαθμίδες συμμόρφωσης

Μετά την ολοκλήρωση του υγειονομικού ελέγχου, κάθε δραστηριότητα κατατάσσεται, με βάση το αποτέλεσμα του φύλλου ελέγχου, σε μία από τρεις κατηγορίες: χαμηλής, μεσαίας ή υψηλής συμμόρφωσης.

Στα ίδια τα φύλλα προβλέπεται βαθμολόγηση ανά κεφάλαιο. Υψηλή συμμόρφωση αντιστοιχεί σε ποσοστό από 0% έως 39,9% της σχετικής βαθμολογίας, μεσαία συμμόρφωση από 40% έως 69,9% και χαμηλή συμμόρφωση σε 70% ή περισσότερο.

Σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων, η βεβαίωσή τους και η εισήγηση για ενδεχόμενες διοικητικές ή ποινικές κυρώσεις ακολουθούν την έκθεση ελέγχου που υπογράφεται από τους αρμόδιους υγειονομικούς υπαλλήλους.

Μέχρι να ολοκληρωθεί η λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Ελέγχων και η ψηφιοποίηση της διαδικασίας, τα φύλλα μπορούν να χρησιμοποιούνται σε έντυπη μορφή, σε δύο αντίγραφα, παρουσία του εκπροσώπου της ελεγχόμενης δραστηριότητας. Η απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Τι θα μπορούν να αγοράζουν οι μαθητές από τα σχολικά κυλικεία

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται από το σχολικό έτος 2026-2027 και ως προς τα προϊόντα που θα μπορούν να διατίθενται στα σχολικά κυλικεία, με το βάρος να πέφτει σε επιλογές χαμηλότερες σε ζάχαρη, αλάτι και λιπαρά και σε τρόφιμα με μεγαλύτερη διατροφική αξία.

Στις επιτρεπόμενες επιλογές περιλαμβάνονται φρέσκα φρούτα εποχής και λαχανικά σε ατομικές μερίδες, καθώς και φρουτοσαλάτες, αποξηραμένα φρούτα και κομπόστες, υπό την προϋπόθεση ότι δεν περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη.

Σημαντική θέση στο νέο πλαίσιο έχουν και τα γαλακτοκομικά. Οι μαθητές θα μπορούν να προμηθεύονται φρέσκο παστεριωμένο γάλα, κεφίρ και γιαούρτι χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, αλλά και ροφήματα γάλακτος με κακάο χαμηλών λιπαρών. Θα επιτρέπονται επίσης γαλακτοκομικά επιδόρπια, εφόσον βρίσκονται εντός των προβλεπόμενων ορίων για λιπαρά και σάκχαρα.

Ολικής άλεσης αρτοσκευάσματα και πιο «ελεγχόμενα» σνακ

Στα ράφια των κυλικείων θα μπορούν να βρίσκονται κουλούρια, κριτσίνια και φρυγανιές ολικής άλεσης, καθώς και μπισκότα που ανταποκρίνονται στις προβλεπόμενες διατροφικές προδιαγραφές. Επιτρέπονται ακόμη το σταφιδόψωμο και τα μουστοκούλουρα, στις ποσότητες που ορίζει το σχετικό πλαίσιο.

Στις επιλογές των μαθητών προστίθενται ρυζογκοφρέτες, καλαμποκογκοφρέτες, παστέλι και φυτικά επιδόρπια. Οι ανάλατοι και χωρίς πρόσθετη ζάχαρη ξηροί καρποί θα μπορούν να πωλούνται μόνο στις σχολικές μονάδες Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Όσον αφορά τα ποτά, επιτρέπονται το νερό, οι φυσικοί χυμοί χωρίς πρόσθετη ζάχαρη και τα φυτικά ροφήματα. Στα Γυμνάσια και τα Λύκεια θα μπορούν να διατίθενται και αφεψήματα χωρίς ζάχαρη, όπως χαμομήλι, φασκόμηλο και τσάι του βουνού.

Πώς αλλάζουν τα σάντουιτς και τα τοστ

Νέοι περιορισμοί μπαίνουν και στην παρασκευή των ιδιαίτερα δημοφιλών σάντουιτς και τοστ. Είτε παρασκευάζονται μέσα στο κυλικείο είτε διατίθενται τυποποιημένα, θα πρέπει να περιλαμβάνουν αποκλειστικά εγκεκριμένα συστατικά.

Στις επιτρεπόμενες επιλογές περιλαμβάνονται ψωμί ολικής άλεσης, τυριά, βραστό κοτόπουλο ή γαλοπούλα, τόνος, αυγό, λαχανικά και ελιές χωρίς κουκούτσι. Μπορούν ακόμη να χρησιμοποιούνται ταχίνι, φυστικοβούτυρο και μέλι.

Από την άλλη πλευρά, τα αλλαντικά βγαίνουν από τα σχολικά σάντουιτς, καθώς δεν επιτρέπεται η χρήση τους ως συστατικών.

Τυρόπιτα και πίτα λαχανικών παραμένουν – Όχι πίτσα με αλλαντικά

Στα προϊόντα που μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται περιλαμβάνονται η τυρόπιτα, η πίτα λαχανικών και το τυροκούλουρο, ενώ επιτρέπεται και η πίτσα, αρκεί να μην περιέχει αλλαντικά.

Αντίθετα, πίτες και πίτσες με ζαμπόν, μπέικον, σαλάμι ή άλλα αλλαντικά δεν θα μπορούν να πωλούνται στα κυλικεία των σχολικών μονάδων.

Ποια προϊόντα μένουν εκτός σχολικών κυλικείων

Από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η απομάκρυνση προϊόντων που συνδέονται κυρίως με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι ή λιπαρά.

Έτσι, δεν θα διατίθενται αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά, πατατάκια, γαριδάκια και άλλα αλμυρά σνακ, σοκολάτες γάλακτος ή υγείας, προϊόντα παγωτού, τσίχλες και καραμέλες. Εκτός μένουν επίσης κέικ, τσουρέκια, ντόνατς και άλλα γλυκά αρτοσκευάσματα που δεν πληρούν τις προβλεπόμενες διατροφικές προδιαγραφές.

Τέλος στα αλλαντικά και στις βαριές σάλτσες

Ιδιαίτερα αυστηρό είναι το πλαίσιο για τα επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος. Ζαμπόν, μπέικον, λουκάνικα, μορταδέλα, πάριζα, σαλάμι και γενικότερα αλλαντικά δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται ή να πωλούνται μέσω των σχολικών κυλικείων.

Το ίδιο ισχύει για γύρο, σουβλάκι και άλλα παρασκευάσματα κρέατος, αλλά και για κέτσαπ, μαγιονέζα και αντίστοιχες βαριές σάλτσες. Από τις διαθέσιμες επιλογές απομακρύνονται επίσης τα αλείμματα σοκολάτας.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το κλασικό τοστ ή σάντουιτς με αλλαντικά, όπως και μία πίτσα με ζαμπόν ή άλλα αντίστοιχα συστατικά, δεν θα μπορεί να διατίθεται στους μαθητές.

Πρόσθετοι περιορισμοί στα Δημοτικά για λόγους ασφάλειας

Ειδικότερες προβλέψεις υπάρχουν για τις σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με στόχο την προστασία των μικρότερων παιδιών από τον κίνδυνο πνιγμονής.

Για τον λόγο αυτό στα κυλικεία των Δημοτικών σχολείων δεν επιτρέπεται η διάθεση μικρών στρογγυλών φρούτων, όπως σταφύλια και κεράσια, καθώς και ξηρών καρπών. Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί συνδέονται με την ηλικία των μαθητών και την ανάγκη περιορισμού τροφών που μπορούν ευκολότερα να προκαλέσουν πνιγμονή.

Δείτε το ΦΕΚ