Ομάδες γονέων στο διαδίκτυο: Πότε η ενημέρωση μετατρέπεται σε παρέμβαση στο σχολείο

Τον προβληματισμό του για τον ρόλο που έχουν αποκτήσει οι διαδικτυακές ομάδες γονέων στη σχολική καθημερινότητα καταθέτει ο Τηλέμαχος Κουντούρης, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Διευθυντών και Διευθυντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, επισημαίνοντας ότι ένα εργαλείο που δημιουργήθηκε για την ενημέρωση και την επικοινωνία μπορεί, όταν ξεπερνά τα όριά του, να μετατραπεί σε μηχανισμό πίεσης και παρέμβασης στη λειτουργία του σχολείου.

Στο άρθρο του εστιάζει ιδιαίτερα στις περιπτώσεις κατά τις οποίες περιστατικά μέσα στην τάξη, παιδαγωγικές αποφάσεις ή ακόμη και παρεξηγήσεις μεταφέρονται άμεσα σε ομάδες δεκάδων ή εκατοντάδων γονέων, χωρίς να είναι πάντοτε γνωστά όλα τα δεδομένα. Όπως υποστηρίζει, με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργηθεί ένα «άτυπο διαδικτυακό δικαστήριο», όπου εκπαιδευτικοί και αποφάσεις του σχολείου τίθενται σε δημόσια κρίση, έξω από τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες.

Ο Τηλέμαχος Κουντούρης ξεκαθαρίζει, πάντως, ότι το ζητούμενο δεν είναι ο αποκλεισμός των γονέων από τη σχολική ζωή, αλλά η διατήρηση σαφών ορίων ανάμεσα στη συνεργασία και την παρέμβαση. Υπογραμμίζει την ανάγκη για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ οικογένειας, εκπαιδευτικών και διεύθυνσης του σχολείου, τονίζοντας ότι οι διαδικτυακές ομάδες μπορούν να λειτουργούν ως μέσο ενημέρωσης, όχι όμως ως χώρος άτυπης αξιολόγησης των εκπαιδευτικών ή ως εργαλείο άσκησης πίεσης στη διοίκηση και στις παιδαγωγικές αποφάσεις.

Αναλυτικά όλα όσα αναφέρει ο Τηλέμαχος Κουντούρης-Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Δ/ντών-Δ/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης:

Οι διαδικτυακές ομάδες γονέων δημιουργήθηκαν για να διευκολύνουν την ενημέρωση και την επικοινωνία. Και πράγματι, όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και υπευθυνότητα, μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εργαλείο. Όταν όμως μετατρέπονται σε χώρο δημόσιας κριτικής, πίεσης και αμφισβήτησης του εκπαιδευτικού έργου, μπορούν να εξελιχθούν σε μια σοβαρή πληγή για το δημόσιο σχολείο.

Το πρόβλημα δεν είναι η επικοινωνία των γονέων μεταξύ τους. Είναι όταν η διαδικτυακή επικοινωνία μετατρέπεται σε μηχανισμό παρέμβασης στη λειτουργία της σχολικής μονάδας.

Ένα περιστατικό στην τάξη, μια παιδαγωγική απόφαση, μια παρατήρηση εκπαιδευτικού ή ακόμη και μια παρεξήγηση μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να γίνει αντικείμενο συζήτησης σε μια ομάδα δεκάδων ή εκατοντάδων γονέων. Συχνά χωρίς να είναι γνωστά όλα τα πραγματικά περιστατικά και χωρίς να έχουν ακουστεί όλες οι πλευρές. Η προσωπική εκτίμηση παρουσιάζεται ως γεγονός, η φήμη αποκτά χαρακτήρα «πληροφορίας» και η αμφισβήτηση ενός εκπαιδευτικού μπορεί να πάρει διαστάσεις χιονοστιβάδας.

Έτσι δημιουργείται ένα άτυπο διαδικτυακό δικαστήριο, στο οποίο εκπαιδευτικοί και σχολικές αποφάσεις κρίνονται δημόσια, χωρίς παιδαγωγικό πλαίσιο, χωρίς θεσμική διαδικασία και χωρίς την απαραίτητη γνώση όλων των δεδομένων.

Η κατάσταση αυτή δεν πλήττει μόνο τους εκπαιδευτικούς. Πλήττει και τους ίδιους τους μαθητές. Ο εκπαιδευτικός που αισθάνεται ότι κάθε παιδαγωγική του επιλογή μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δημόσιας κριτικής, είναι φυσικό να λειτουργεί πιο επιφυλακτικά. Όμως η παιδαγωγική πράξη χρειάζεται ελευθερία, ευθύνη και εμπιστοσύνη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να μένουν έξω από τη σχολική ζωή. Το αντίθετο. Η συνεργασία οικογένειας και σχολείου είναι αναγκαία και αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο των παιδιών. Όμως συνεργασία δεν σημαίνει παρέμβαση, ούτε η γονεϊκή συμμετοχή μπορεί να μετατρέπεται σε άτυπη αξιολόγηση εκπαιδευτικών ή σε πίεση για τη λήψη αποφάσεων.

Όταν υπάρχει πρόβλημα, υπάρχει ο δρόμος του διαλόγου: ο εκπαιδευτικός, η διεύθυνση του σχολείου και, όπου απαιτείται, τα αρμόδια θεσμικά όργανα. Η λύση δεν μπορεί να είναι η δημόσια καταγγελία σε μια διαδικτυακή ομάδα.

Το δημόσιο σχολείο χρειάζεται γονείς συνεργάτες, όχι γονείς-ελεγκτές· διάλογο, όχι διαδικτυακά δικαστήρια· εμπιστοσύνη, όχι διαρκή καχυποψία.

Οι διαδικτυακές ομάδες μπορούν να είναι εργαλείο ενημέρωσης. Δεν μπορούν, όμως, να αποτελούν εργαλείο διοίκησης του σχολείου.

Γιατί η σχολική ζωή δεν είναι διαδικτυακή ψηφοφορία. Είναι παιδαγωγική ευθύνη. Και η παιδαγωγική ευθύνη χρειάζεται κανόνες, όρια και εμπιστοσύνη.