Ιδιωτικά πανεπιστήμια: «Δεν μπορούν να λειτουργήσουν τον Σεπτέμβριο» – Η εκτίμηση Λαζαράτου

Νέα διάσταση στις εξελίξεις γύρω από τη λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα δίνει ο καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Παναγιώτης Λαζαράτος, ο οποίος είχε προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της αδειοδότησης τριών ιδρυμάτων και έχει πλέον κινηθεί δικαστικά και κατά ακόμη επτά.

Σε συνέντευξή του στην «ΑΥΓΗ της Κυριακής», υποστηρίζει ότι οι πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ δεν περιορίζονται σε επιμέρους διαδικαστικά ζητήματα, αλλά δημιουργούν, κατά την ερμηνεία του, πολύ σοβαρότερο πρόβλημα για το πλαίσιο αδειοδότησης και πιστοποίησης.

Ο καθηγητής ξεκαθαρίζει ότι το ζήτημα της συνταγματικότητας του νόμου έχει ήδη κριθεί από την Ολομέλεια του ΣτΕ και, ως προς αυτό, συμφωνεί με την κυβερνητική θέση. Διαφωνεί, ωστόσο, με την εκτίμηση ότι οι τελευταίες ακυρωτικές αποφάσεις αφορούν μόνο τυπικά ή διαδικαστικά προβλήματα. Όπως υποστηρίζει, οι αποφάσεις αγγίζουν τον πυρήνα του κανονιστικού πλαισίου βάσει του οποίου η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης αξιολογεί τα προγράμματα σπουδών.

Μη κρατικά πανεπιστήμια: Αγώνας δρόμου μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ- Πότε κλείνουν οι εκκρεμότητες για τις άδειες

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που είχε θεσπίσει η ΕΘΑΑΕ για την αξιολόγηση των προγραμμάτων σπουδών ακυρώθηκαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Ο Παναγιώτης Λαζαράτος εκτιμά, ως εκ τούτου, ότι απαιτείται ουσιαστικά επαναδιαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου, προτού μπορέσουν να προχωρήσουν εκ νέου οι διαδικασίες ελέγχου και πιστοποίησης.

«Τα τρία πανεπιστήμια έχασαν και την άδειά τους»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η θέση που διατυπώνει για τα τρία ιδρύματα τα οποία αφορούν άμεσα οι αποφάσεις του ΣτΕ. Όπως δηλώνει χαρακτηριστικά, «τα τρία πανεπιστήμια χάσανε και την άδειά τους», ενώ υποστηρίζει ότι ακυρώθηκαν και τα προγράμματα σπουδών τους.

Κατά την εκτίμησή του, για να επανεκκινήσει η διαδικασία θα πρέπει πρώτα να διαμορφωθεί εκ νέου το κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας της ΕΘΑΑΕ, να θεσπιστούν τα απαιτούμενα κριτήρια, να συγκροτηθούν οι αρμόδιες επιτροπές και να πραγματοποιηθούν νέοι έλεγχοι τόσο για τα κτιριολογικά δεδομένα όσο και για τα προγράμματα σπουδών.

Ο ίδιος εκτιμά ότι, με βάση αυτή τη διαδικασία, τα συγκεκριμένα τρία ιδρύματα δεν μπορούν να λειτουργήσουν στις αρχές Σεπτεμβρίου, όπως προβλέπει ο κυβερνητικός σχεδιασμός, και τοποθετεί χρονικά μια πιθανή νέα αδειοδότηση αργότερα, αφού προηγηθεί η ολοκλήρωση όλων των απαιτούμενων σταδίων.

Τι υποστηρίζει για τα επτά νέα πανεπιστήμια

Το ζήτημα, σύμφωνα με τον Παναγιώτη Λαζαράτο, δεν περιορίζεται στα τρία πανεπιστήμια. Ο καθηγητής εκτιμά ότι πρόβλημα υπάρχει και με τις άδειες των επτά νέων ιδρυμάτων, καθώς οι φάκελοι και τα προγράμματά τους καταρτίστηκαν με βάση κριτήρια του κανονιστικού πλαισίου της ΕΘΑΑΕ που, όπως αναφέρει, έχει ακυρωθεί.

Κατά την άποψή του, τα συγκεκριμένα ιδρύματα θα πρέπει να περιμένουν τη διαμόρφωση του νέου κανονιστικού πλαισίου, να υποβάλουν νέα προγράμματα σπουδών και αυτά να περάσουν από τον προβλεπόμενο έλεγχο των αρμόδιων επιτροπών.

Διαφορετική περίπτωση αποτελεί, όπως εξηγεί, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, καθώς ο ίδιος παραιτήθηκε από την αίτηση ακύρωσης όταν διαπίστωσε ότι τα προγράμματα σπουδών του είχαν επικυρωθεί και από την αντίστοιχη κυπριακή Αρχή. Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί ότι μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ χρειάζεται να εξεταστεί και η συγκεκριμένη περίπτωση από την Πολιτεία.

Οι καταγγελίες για προγράμματα σπουδών και κτίρια

Στη συνέντευξή του ο καθηγητής προχωρά και σε σοβαρές καταγγελίες σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την αξιολόγηση προγραμμάτων και εγκαταστάσεων.

Αναφερόμενος ειδικότερα σε πρόγραμμα Νομικής, υποστηρίζει ότι εντοπίστηκαν σημαντικές ελλείψεις στο πρόγραμμα σπουδών, ενώ κάνει αναφορά και σε ζητήματα που αφορούσαν τις κτιριακές εγκαταστάσεις, τις αίθουσες και τις βιβλιοθήκες.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει, στα προγράμματα θα έπρεπε να υπάρχουν, μεταξύ άλλων, στοιχεία στρατηγικής, δεδομένα για την αγορά εργασίας και τις προοπτικές απασχόλησης των αποφοίτων, καθώς και σαφής πρόβλεψη για τις ακαδημαϊκές μονάδες ECTS και τον φόρτο εργασίας των φοιτητών. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι υπήρχαν σοβαρές ελλείψεις σε αυτά τα πεδία.

Τι λέει για τους φοιτητές και τα δίδακτρα

Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα αφορά τους φοιτητές και τις οικογένειες που έχουν ήδη προχωρήσει σε εγγραφές και καταβολή διδάκτρων.

Ο Παναγιώτης Λαζαράτος αναγνωρίζει ότι η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί είναι ιδιαίτερα δυσάρεστη για τους ενδιαφερόμενους, επιμένει όμως ότι το ζήτημα της νομιμότητας δεν μπορεί να εξαρτάται από αυτό.

Υποστηρίζει, μάλιστα, ότι σε περίπτωση που οι φοιτητές χάσουν χρόνο σπουδών, τα ιδρύματα θα πρέπει να επιστρέψουν τα δίδακτρα, ενώ σημειώνει ότι και τα ίδια τα πανεπιστήμια, εφόσον θεωρήσουν ότι έχουν υποστεί ζημία, θα μπορούσαν να στραφούν κατά του κράτους και της ΕΘΑΑΕ.

«Είμαι υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων, αν γίνει σωστά»

Παρά τις προσφυγές του, ο καθηγητής δηλώνει ότι επί της αρχής είναι υπέρ της λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει σωστό και αυστηρό πλαίσιο ελέγχου.

Όπως αναφέρει, ένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο που λειτουργεί με τις κατάλληλες προδιαγραφές και έχει ελεγχθεί με σαφή κριτήρια μπορεί να λειτουργήσει θετικά ακόμη και για το δημόσιο πανεπιστήμιο, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό. Παράλληλα τάσσεται υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 16, ώστε το ίδιο το Σύνταγμα να καθορίζει και το πλαίσιο εποπτείας.