Στεγαστική ανάσα σε… δόσεις: Πότε θα είναι έτοιμες οι νέες φοιτητικές εστίες

Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο άνω του 5% από πέρσι, ενώ οι μέχρι πρότινος οικονομικές περιοχές που επιλέγονταν από φοιτητές, βρίσκονται πλέον στην κορυφή των αυξήσεων, με 20% άνοδο στα ενοίκια μέσα σε ένα χρόνο. Οι αιτήσεις για φοιτητικές εστίες πληθαίνουν, οι σχολές στα περιφερειακά Ιδρύματα συνεχίζουν να έχουν χαμηλή ζήτηση λόγω υψηλού κόστους ζωής, ενώ ένα ποσοστό των επιτυχόντων δεν εγγράφεται στις σχολές που εισήχθη για οικονομικούς λόγους.

Στον αντίποδα, η Πολιτεία προβάλλει τον σχεδιασμό των νέων φοιτητικών εστιών, προϋπολογισμού 733 εκατ. ευρώ ως μία ικανοποιητική λύση στην ασφυξία των φοιτητών: μόνο που οι πολυπόθητες κλίνες δεν πρόκειται να παραδοθούν όλες μαζί, αλλά σταδιακά, με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα και εκκρεμότητες ανά έργο, προσδοκώντας να λύσουν ένα θέμα που χρήζει άμεσης λύσης.

Με τους φοιτητές να καλούνται να πληρώνουν ολοένα και πιο δυσβάσταχτα ενοίκια, η στεγαστική «ανάσα» που θα παραδίδεται με δόσεις τα επόμενα χρόνια υπογραμμίζει το ερώτημα: πότε και σε ποιον βαθμό θα μπορέσουν οι νέες φοιτητικές εστίες να δώσουν ουσιαστική λύση σε ένα πρόβλημα που πιέζει ήδη χιλιάδες νοικοκυριά;

Ο σχεδιασμός

Σε 11 πόλεις της χώρας κατανέμονται τα βασικά έργα νέων φοιτητικών εστιών που περιλαμβάνονται στον κυβερνητικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος των φοιτητών. Από το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο μέχρι την Κομοτηνή, την Αλεξανδρούπολη και τη Δυτική Μακεδονία, προβλέπονται νέα συγκροτήματα με χιλιάδες θέσεις διαμονής.

Το σχέδιο, στο οποίο αναφέρθηκε εκ νέου η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη μιλώντας στον ΣΚΑΪ, προβλέπει την ανάπτυξη περίπου 8.500 φοιτητικών κλινών σε ορίζοντα τριών έως τεσσάρων ετών, ανάλογα με την εξέλιξη των έργων.

Η παράδοση των νέων φοιτητικών εστιών αναμένεται να γίνει σταδιακά, με τα χρονοδιαγράμματα να εκτείνονται σε βάθος ετών. Στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, η ολοκλήρωση των έργων τοποθετείται στο 2028, ενώ για τις νέες εστίες στην Κομοτηνή έχει αναφερθεί ως εκτιμώμενη ημερομηνία ο Δεκέμβριος του 2028. Στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, παλαιότερος σχεδιασμός προέβλεπε παράδοση τον Ιούνιο του 2028, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα από νεότερα στοιχεία.

Την ίδια ώρα, για το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, η υπογραφή της σύμβασης αναμένεται στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027, με την έναρξη των κατασκευών να ακολουθεί.

Πού θα δημιουργηθούν οι νέες φοιτητικές εστίες

Το μεγαλύτερο μέρος των νέων θέσεων συγκεντρώνεται στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, όπου προβλέπονται δύο συγκροτήματα δυναμικότητας 4.846 φοιτητών συνολικά. Από αυτές, 2.710 θέσεις σχεδιάζονται στο Ρέθυμνο και 2.136 στο Ηράκλειο.

Στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας προβλέπονται δύο νέα συγκροτήματα, στον Βόλο και στη Λαμία, συνολικής δυναμικότητας 763 θέσεων. Συγκεκριμένα, 640 θέσεις αντιστοιχούν στον Βόλο και 123 στη Λαμία.

Για το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σχεδιάζονται 700 νέες θέσεις, κατανεμημένες ισόποσα μεταξύ Αλεξανδρούπολης και Κομοτηνής.

Στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας προβλέπονται τέσσερα συγκροτήματα, με 350 θέσεις στην Κοζάνη, 150 στη Φλώρινα, 150 στην Καστοριά και 100 στην Πτολεμαΐδα.

Παράλληλα, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής προωθείται έργο δυναμικότητας 1.100 φοιτητών. Για τη συγκεκριμένη παρέμβαση, το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε τον Απρίλιο του 2026 την υποβολή έξι φακέλων εκδήλωσης ενδιαφέροντος στην πρώτη φάση του διαγωνισμού.

Στον ευρύτερο σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η ανακαίνιση της φοιτητικής εστίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η οποία αφορά 450 φοιτητές.

Ποια έργα αφορούν νέες κατασκευές και ποια ανακαινίσεις

Η διάκριση ανάμεσα στις νέες κατασκευές και στην αναβάθμιση υφιστάμενων εστιών έχει ιδιαίτερη σημασία.

Οι αναλυτικά καταγεγραμμένες νέες θέσεις στα έργα του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ανέρχονται συνολικά σε 8.109.

Στις κυβερνητικές παρουσιάσεις του ευρύτερου προγράμματος συμπεριλαμβάνεται και η παρέμβαση στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ενώ το υπουργείο Παιδείας έχει ανακοινώσει συνολική δυναμικότητα 8.609 θέσεων μέσω ΣΔΙΤ.

Η ανακαίνιση υφιστάμενης εστίας, ωστόσο, δεν πρέπει να ταυτίζεται αυτομάτως με τη δημιουργία ισάριθμων πρόσθετων θέσεων.

Ποιες άλλες παρεμβάσεις προχωρούν

Πέρα από τα μεγάλα έργα ΣΔΙΤ, το υπουργείο Παιδείας προωθεί και άλλες παρεμβάσεις για τη φοιτητική στέγαση.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η δημιουργία φοιτητικής εστίας για το Πάντειο Πανεπιστήμιο σε κτίριο που ανακατασκευάζεται στον Νέο Κόσμο, με στόχο να λειτουργήσει το 2027.

Παράλληλα, προβλέπονται εργασίες αναβάθμισης υφιστάμενων φοιτητικών εστιών, ενώ έχει ανακοινωθεί και πρόγραμμα ενεργειακής και λειτουργικής αναβάθμισης με χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.