Η Gen Z οδηγεί την επανάσταση στην Τεχνητή νοημοσύνη: Ευκαιρία ή απειλή για το μέλλον της εκπαίδευσης;

Η τεχνητή νοημοσύνη κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στην εκπαίδευση, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές αναζητούν πληροφορίες, μελετούν και αποκτούν νέες γνώσεις. Από τους εξατομικευμένους ψηφιακούς καθηγητές που προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε μαθητή έως τις εικονικές και επαυξημένες τάξεις που υπόσχονται πιο διαδραστικές μαθησιακές εμπειρίες, οι νέες τεχνολογίες διαμορφώνουν σταδιακά την τάξη του μέλλοντος. Στην πρώτη γραμμή αυτής της αλλαγής βρίσκεται η Gen Z, η οποία εμφανίζεται ιδιαίτερα εξοικειωμένη με τις καινοτόμες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και πιο δεκτική στην αξιοποίησή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Σύμφωνα με νέα έρευνα του κέντρου έρευνας αγοράς της Kaspersky, το 18% των συμμετεχόντων της Gen Z θεωρεί τους εξατομικευμένους AI tutors μία από τις πλέον υποσχόμενες τεχνολογίες για το μέλλον, ενώ το 14% βλέπει θετικά τις εικονικές και επαυξημένες τάξεις με τη βοήθεια AI assistants. Τα ποσοστά αυτά είναι υψηλότερα από εκείνα που καταγράφονται στο σύνολο των ερωτηθέντων, επιβεβαιώνοντας το αυξημένο ενδιαφέρον των νεότερων γενεών για την ψηφιακή μάθηση.

Στροφή προς την ψηφιακή μάθηση

Το ενδιαφέρον αυτό εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνολογία ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στην εκπαίδευση. Περισσότεροι από δύο στους τρεις συμμετέχοντες της Gen Z (68%) δηλώνουν ότι έχουν δει την τεχνολογία να αξιοποιείται περισσότερο στην εκπαιδευτική διαδικασία την τελευταία πενταετία, έναντι 55% στο σύνολο των ερωτηθέντων. Αυτή η ευρύτερη στροφή προς την ψηφιακή μάθηση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για το επόμενο στάδιο του εκπαιδευτικού μετασχηματισμού, στο οποίο η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να διαδραματίσει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο, προσφέροντας πιο εξατομικευμένη υποστήριξη και διαδραστικές μαθησιακές εμπειρίες.

Οι AI tutors θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους μαθητές να εξερευνούν σύνθετα θέματα με τον δικό τους ρυθμό, να λαμβάνουν εξατομικευμένες επεξηγήσεις και να εξασκούν τις δεξιότητές τους με βάση τις ατομικές τους ανάγκες, ενώ τεχνολογίες όπως η Εικονική και η Επαυξημένη Πραγματικότητα (VR και AR) μπορούν να κάνουν τη μαθησιακή διαδικασία πιο διαδραστική. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στο OECD Digital Education Outlook και στις κατευθυντήριες οδηγίες της UNESCO για τη γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη στην εκπαίδευση και την έρευνα, η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση απαιτεί ανθρώπινη εποπτεία, υπεύθυνη και δεοντολογική χρήση, προστασία των δεδομένων, καθώς και συνεχή ανάπτυξη των ανθρώπινων δεξιοτήτων παράλληλα με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά όλο και μεγαλύτερη παρουσία στις σχολικές αίθουσες και το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον εάν οι μαθητές θα χρησιμοποιούν αυτές τις τεχνολογίες, αλλά κατά πόσο θα διαθέτουν τις κατάλληλες δεξιότητες για να τις αξιοποιούν αποτελεσματικά και υπεύθυνα. Η εξοικείωση με την AI εξελίσσεται σε βασικό στοιχείο της σύγχρονης εκπαίδευσης, βοηθώντας μαθητές και εκπαιδευτικούς να κατανοήσουν τόσο τις δυνατότητες όσο και τους περιορισμούς των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Όσοι χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, θα πρέπει να έχουν στο μυαλό τους τις παρακάτω τρεις αρχές:

• Να επαληθεύουν τις πληροφορίες που παρέχει: Οι απαντήσεις που δίνει το AI μπορεί να περιέχουν ανακρίβειες, παρωχημένες πληροφορίες ή να απουσιάζουν από αυτές σημαντικά συμφραζόμενα. Οι μαθητές θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τις απαντήσεις της τεχνητής νοημοσύνης ως μια βάση για να ξεκινήσουν τη δουλειά τους και στη συνέχεια να διασταυρώνουν τα στοιχεία που είναι σημαντικά με αξιόπιστες πηγές.
• Να εμπιστεύονται την ανθρώπινη κρίση: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργεί υποστηρικτικά στην εκπαιδευτική διαδικασία, παρέχοντας επεξηγήσεις και ανατροφοδότηση. Ωστόσο, η κριτική σκέψη, η προσωπική κρίση και η καθοδήγηση από τους εκπαιδευτικούς παραμένουν απαραίτητες.
• Να προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα: Οι μαθητές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί με τις πληροφορίες που μοιράζονται με τις πλατφόρμες AI, καθώς και να αντιλαμβάνονται τους τρόπους με τους οποίους είναι πιθανόν να χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα τους. Ακόμη, θα πρέπει να εφαρμόζουν τις διαθέσιμες ρυθμίσεις απορρήτου.

Εξίσου σημαντική είναι η ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων κυβερνοασφάλειας. Το πρόγραμμα «Cyberhygiene» του Kaspersky Academy βοηθά τους χρήστες να κατανοήσουν τους συνήθεις ψηφιακούς κινδύνους και να υιοθετήσουν πρακτικές συνήθειες για την προστασία των λογαριασμών, των συσκευών και των προσωπικών τους πληροφοριών. Παράλληλα, για να υποστηρίξει εκπαιδευτικούς και γονείς να ανταποκριθούν στον διευρυμένο ρόλο που αποκτά η τεχνητή νοημοσύνη στη μαθησιακή διαδικασία, η Kaspersky έχει δημιουργήσει μια σειρά διαδικτυακών εκπαιδεύσεων με επίκεντρο την υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, καθώς και τον οδηγό «Digital Schoolbag», ο οποίος συγκεντρώνει βασικές συστάσεις για γονείς και παιδιά σχετικά με την ασφαλή και υπεύθυνη αξιοποίησή της. Οι συγκεκριμένες δεξιότητες αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία, καθώς τα εργαλεία AI ενσωματώνονται στη μελέτη, στις εργασίες και στην καθημερινή επικοινωνία.

«Η Gen Z έχει μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου οι ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν ήδη μέρος της καθημερινής εμπειρίας των μαθητών. Οι προσδοκίες της δείχνουν ότι το επόμενο στάδιο της εκπαίδευσης θα αφορά τη δημιουργία πιο εξατομικευμένων και διαδραστικών μαθησιακών εμπειριών με τη βοήθεια της AI. Ωστόσο, αυτή η μετάβαση δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη μαθησιακή διαδικασία, καθώς η υπερβολική εξάρτηση από αλγορίθμους μπορεί να επηρεάσει την κριτική σκέψη και την ικανότητα αυτόνομης επίλυσης προβλημάτων», δήλωσε η Evgeniya Russkikh, Head of Academic Affairs στην Kaspersky. «Παράλληλα, η επιτυχημένη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί περισσότερα από την ίδια την τεχνολογία. Μαθητές και εκπαιδευτικοί χρειάζονται τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να διασταυρώνουν τις πληροφορίες, να κατανοούν τους περιορισμούς των συστημάτων AI και να χρησιμοποιούν τα εργαλεία αυτά με υπευθυνότητα».

*Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το κέντρο έρευνας αγοράς της Kaspersky τον Μάρτιο του 2026. Έλαβαν μέρος 7.200 συμμετέχοντες από 18 χώρες (Βραζιλία, Κίνα, Κολομβία, Αίγυπτος, Γαλλία, Γερμανία, Ινδία, Ινδονησία, Ιταλία, Μαλαισία, Μεξικό, Ρωσία, Σαουδική Αραβία, Ισπανία, Νότια Αφρική, Ταϊλάνδη, Τουρκία και Βιετνάμ).