Προσχολική αγωγή με «εκπτώσεις»: Στο «ψαλίδι» οι χώροι ύπνου και παιχνιδιού στους παιδικούς σταθμούς – Θύελλα αντιδράσεων

Την έντονη αντίδραση των παιδαγωγών προκαλούν οι νέες προδιαγραφές λειτουργίας των βρεφικών, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, καθώς, σύμφωνα με καταγγελία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Παιδαγωγών Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας (ΠΑΣΥΠΠΠΗ), οι αλλαγές επιτρέπουν τη φιλοξενία περισσότερων παιδιών με μικρότερες απαιτήσεις σε χώρους και υποδομές.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Κοινή Υπουργική Απόφαση 21882/2026 (ΦΕΚ Β΄ 6093/07.10.2026), την οποία συνυπογράφουν τα υπουργεία Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι οι νέες ρυθμίσεις εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των παιδιών, την ποιότητα της καθημερινής φροντίδας και την επιστημονική τεκμηρίωση των αποφάσεων.

Με ανακοίνωση-καταγγελία που απευθύνεται στις αρμόδιες υπουργούς, ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ ζητά να επανεξεταστούν οι επίμαχες διατάξεις, επισημαίνοντας ότι η ανάγκη δημιουργίας περισσότερων θέσεων φιλοξενίας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με περιορισμό των ελάχιστων προδιαγραφών.

Περισσότερα παιδιά, μικρότεροι χώροι – Τι αλλάζει στους παιδικούς σταθμούς

Σύμφωνα με τη σύγκριση που παρουσιάζει ο Σύνδεσμος ανάμεσα στο προηγούμενο και το νέο πλαίσιο, οι αλλαγές αφορούν βασικές παραμέτρους της καθημερινής λειτουργίας των δομών, από τον αριθμό των φιλοξενούμενων παιδιών μέχρι τις αίθουσες ύπνου και τους υπαίθριους χώρους.

Ειδικότερα, ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ επισημαίνει ότι:

Η δυνατότητα υπέρβασης της δυναμικότητας αυξάνεται από 10% σε 15% για την Αττική και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.

Οι αίθουσες ύπνου βρεφών προβλέπεται να σχεδιάζονται για 12 έως 14 βρέφη, αντί για 10 έως 12.

Η πρόβλεψη των 2,50 τετραγωνικών μέτρων μεταβάλλεται από επιφάνεια ανά βρέφος σε επιφάνεια ανά θέση ύπνου, με μία θέση ύπνου ανά δύο βρέφη.

Η ελάχιστη επιφάνεια αίθουσας ύπνου μειώνεται από 15 σε 12 τετραγωνικά μέτρα.

Οι θέσεις αλλαγής βρεφών περιορίζονται από μία ανά έξι βρέφη σε μία ανά εννέα βρέφη.

Ο απαιτούμενος υπαίθριος χώρος μειώνεται από 4,50 σε 3,50 τετραγωνικά μέτρα ανά παιδί, με ειδική πρόβλεψη για 3 τετραγωνικά μέτρα στην Αττική και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.

Το ελάχιστο ύψος προστατευτικών κιγκλιδωμάτων και στηθαίων μειώνεται από 1,50 σε 1,20 μέτρα.

Το ηλικιακό όριο μετάβασης από τα βρεφικά στα παιδικά τμήματα μειώνεται από τα δυόμισι στα δύο έτη.

Για τον Σύνδεσμο, οι συγκεκριμένες αλλαγές δεν αποτελούν απλές τεχνικές προσαρμογές, αλλά επηρεάζουν άμεσα το περιβάλλον στο οποίο τα παιδιά κοιμούνται, παίζουν, κινούνται και δέχονται καθημερινή φροντίδα.

«Τα παιδιά δεν είναι αριθμοί» – Οι ενστάσεις για την ασφάλεια

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η αύξηση της χωρητικότητας, όταν αυτή συνοδεύεται από μείωση των απαιτούμενων χώρων.

Ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ υποστηρίζει ότι η φιλοξενία περισσότερων παιδιών μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα ουσιαστικής αλληλεπίδρασης με τους παιδαγωγούς, ενώ η συρρίκνωση των διαθέσιμων χώρων επηρεάζει τις ευκαιρίες για κίνηση, παιχνίδι και εξερεύνηση.

Αντίστοιχα, εκφράζει προβληματισμό για τις νέες προβλέψεις που αφορούν τον ύπνο και την ατομική υγιεινή των βρεφών, τονίζοντας ότι οι ανάγκες κάθε παιδιού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά με αριθμητικά κριτήρια.

«Τα παιδιά δεν είναι αριθμοί σε πίνακες δυναμικότητας ούτε μονάδες που μπορούν να προστίθενται σε έναν χώρο επειδή τροποποιήθηκε μια κανονιστική διάταξη», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

Ο Σύνδεσμος ζητά να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία βάσει των οποίων αξιολογήθηκαν οι αλλαγές, καθώς και να διευκρινιστεί με ποιον τρόπο διασφαλίζεται ότι οι νέες προδιαγραφές δεν δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους.

Παιδιά δύο ετών στα παιδικά τμήματα – Γιατί αντιδρούν οι παιδαγωγοί

Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί αντιδράσεις είναι η μείωση του ηλικιακού ορίου μετάβασης από τα βρεφικά στα παιδικά τμήματα, από τους 30 στους 24 μήνες.

Σύμφωνα με τον ΠΑΣΥΠΠΠΗ, το διάστημα των έξι μηνών έχει ιδιαίτερη σημασία στην πρώιμη παιδική ηλικία, καθώς συνδέεται με σημαντικές αλλαγές στη γλωσσική, κινητική, γνωστική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη.

Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι ένα παιδί δύο ετών δεν έχει απαραίτητα τις ίδιες δυνατότητες αυτοεξυπηρέτησης και τις ίδιες ανάγκες φροντίδας με ένα παιδί δυόμισι ετών.

Για τον λόγο αυτό, ζητά να διευκρινιστεί εάν η μεταβολή του ηλικιακού ορίου συνοδεύτηκε από αξιολόγηση της καταλληλότητας των χώρων, της στελέχωσης και των αναλογιών προσωπικού.

Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν μεταβάλλεται επειδή αλλάζει μια υπουργική απόφαση, ενώ οι διαφορετικοί αναπτυξιακοί ρυθμοί πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την οργάνωση των τμημάτων.

Στο μικροσκόπιο και η στελέχωση των παιδικών σταθμών

Οι ενστάσεις επεκτείνονται και στις προβλέψεις για το προσωπικό των δομών.

Ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ αναφέρει ότι η νέα ΚΥΑ προβλέπει έναν βρεφονηπιοκόμο για μονάδα δυναμικότητας έως οκτώ βρεφών, με διαφορετικές απαιτήσεις για μεγαλύτερη δυναμικότητα. Για τα νηπιακά τμήματα προβλέπεται ένας νηπιαγωγός για δυναμικότητα έως 25 νηπίων.

Παράλληλα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δίνεται η δυνατότητα στον διευθυντή ή στον διευθυντή παιδαγωγικού προγράμματος να εργάζεται σε τμήμα και να προσμετράται στη στελέχωση.

Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι η τυπική κάλυψη των απαιτούμενων θέσεων δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι εξασφαλίζεται επαρκής παιδαγωγική παρουσία σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Για να αναδείξει τη σημασία των αναλογιών προσωπικού και παιδιών, επικαλείται στοιχεία από ευρωπαϊκά συστήματα προσχολικής αγωγής. Ενδεικτικά, αναφέρει αναλογία ενός εργαζομένου ανά τρία παιδιά κάτω των τριών ετών στη Νορβηγία και ενός ανά τέσσερα στη Φινλανδία. Για την Αγγλία παραθέτει αναλογία ενός εργαζομένου ανά τρία παιδιά κάτω των δύο ετών και ενός ανά πέντε παιδιά ηλικίας δύο ετών.

Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι τα στοιχεία αυτά δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα με τον ελληνικό πίνακα δυναμικότητας, καθώς διαφέρουν τα ηλικιακά όρια και οι τρόποι υπολογισμού.

Ερωτήματα για τους επαγγελματικούς τίτλους και την επιστημονική τεκμηρίωση

Πέρα από τις αλλαγές στους χώρους και στη στελέχωση, ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ θέτει ζήτημα και για την επαγγελματική ορολογία που χρησιμοποιείται στη νέα απόφαση.

Ειδικότερα, ζητά διευκρινίσεις για τη χρήση του τίτλου «νηπιαγωγός» στον πίνακα στελέχωσης των παιδικών τμημάτων, ενώ επισημαίνει την απουσία του επαγγελματικού τίτλου «Παιδαγωγός Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας».

Όπως εξηγεί, δεν αμφισβητεί τα επαγγελματικά δικαιώματα άλλων κλάδων, αλλά θεωρεί αναγκαίο να αποτυπώνονται με σαφήνεια οι διαφορετικοί επιστημονικοί ρόλοι και τα αντίστοιχα προσόντα.

Ταυτόχρονα, ζητά από τα συναρμόδια υπουργεία να γνωστοποιήσουν ποιοι επιστημονικοί φορείς συμμετείχαν στη διαμόρφωση της απόφασης, ποιες μελέτες αξιοποιήθηκαν και εάν ζητήθηκε η γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Αγωγής και Φροντίδας στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία.

Σύμφωνα με την καταγγελία, στο δημοσιευμένο κείμενο της ΚΥΑ δεν παρατίθενται συγκεκριμένες επιστημονικές μελέτες ή γνωμοδοτήσεις που να τεκμηριώνουν τις επίμαχες αλλαγές.

Τι ζητούν οι παιδαγωγοί από τα υπουργεία

Με την ανακοίνωσή του, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Παιδαγωγών Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας ζητά την ουσιαστική επανεξέταση των νέων διατάξεων, τη δημοσιοποίηση των επιστημονικών στοιχείων που αξιοποιήθηκαν και την αξιολόγηση των επιπτώσεων στην ασφάλεια και στην καθημερινή φροντίδα των παιδιών.

Παράλληλα, διεκδικεί τη συμμετοχή επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων στη διαδικασία επανεξέτασης του πλαισίου.

Ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ αναγνωρίζει ότι υπάρχει ανάγκη για περισσότερες θέσεις στους βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, επιμένει όμως ότι η λύση πρέπει να αναζητηθεί στη δημιουργία κατάλληλων υποδομών, στην επαρκή στελέχωση και στην ενίσχυση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

«Η Πρώιμη Παιδική Αγωγή και Φροντίδα δεν είναι άσκηση χωρητικότητας», υπογραμμίζει ο Σύνδεσμος, καταλήγοντας ότι οι προδιαγραφές των δομών πρέπει να προσαρμόζονται στις ανάγκες των παιδιών και όχι το αντίστροφο.