Μουσικά Σχολεία: Σε κίνδυνο με τις επικείμενες αλλαγές του νομοσχεδίου

ΠΑΙΔΕΙΑ 🕔21/11/2018 - 20:49 | Author: Ρούσσου Ασημίνα

Την Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 2018 το ΥΠ.Π.Ε.Θ. εξέδωσε ανακοίνωση που απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τους γονείς των μαθητών των και Καλλιτεχνικών σχολείων της χώρας.

Μουσικό Σχολείο Πειραιά

Με τη συγκεκριμένη ανακοίνωση το υπουργείο επιχειρεί να καταλαγιάσει την ανησυχία της μαθητικής και της εκπαιδευτικής κοινότητας η οποία, σύμφωνα με το Υπουργείο, δημιουργήθηκε από «φήμες που διοχετεύονται από συγκεκριμένους κύκλους, δημιουργώντας πανικό σε μαθητές και γονείς».  Αν δούμε ξανά το ιστορικό της υπόθεσης θα διαπιστώσουμε τα εξής:

  • στις 28/09/2018 αναρτήθηκε προς δημόσια διαβούλευση στο opengov.gr το Προσχέδιο Νόμου με τον τίτλο «Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Παλλημνιακό Ταμείο και άλλες διατάξεις». Στο εν λόγω Προσχέδιο δε γίνεται καμία αναφορά που να σχετίζεται με τα Μουσικά ή τα Καλλιτεχνικά Σχολεία.
  • στις 08/10/2018 ολοκληρώνεται η δημόσια διαβούλευση και προφανώς αρχίζει η επανεπεξεργασία του Σχεδίου Νόμου, μια διαδικασία που υποτίθεται ότι λαμβάνει υπόψη της τις ήδη κατατεθειμένες στο opengov.gr παρατηρήσεις.
  • στις 05/11/2018 το Υπουργείο ανακοινώνει ότι έχει έτοιμο το Σχέδιο Νόμου προς κατάθεση στην Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή. Την ίδια μέρα το Σχέδιο Νόμου δίνεται και στη δημοσιότητα μαζί με τη σχετική αιτιολογική έκθεση. Ο αρχικός τίτλος έχει αλλάξει και έχει γίνει: «Συνέργειες Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με τα ΤΕΙ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, Παλλημνιακό Ταμείο και άλλες διατάξεις». 

Ανησυχητικά ενδιαφέρον είναι ότι στο παρόν Σχέδιο Νόμου έχουν προστεθεί διατάξεις που αφορούν στα Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία, διατάξεις που δεν υπήρχαν στο προς διαβούλευση Προσχέδιο Νόμου. Πέρα από τυχόν άλλες διαφοροποιήσεις  επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας στο άρθρο 40 το οποίο υπό τον τίτλο «Διατάξεις για την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση» θέτει μεταξύ των άλλων ζητήματα που αφορούν στα Μουσικά Σχολεία. Πιο συγκεκριμένα, το εδάφιο γ της παραγράφου 5 του άρθρου 40 επιφέρει αλλαγές στον θεμελιώδη νόμο1824/1988 (Α’ 296) που αφορά στη λειτουργία των Μουσικών Σχολείων. Παραθέτουμε, εν συντομία, τέσσερις (4) βασικές διαφοροποιήσεις:

  Ισχύων Ν. 1824/1988, αρ. 16 Ι’ «Ίδρυση και λειτουργία μουσικών σχολείων» (ΦΕΚ 296/τ. Α΄/30-12-1988)

– κύρωση της υπ΄ αρ. 3345/2.9.1988 Υπουργικής Απόφασης «Ίδρυση και λειτουργία μουσικών σχολείων»

Προτεινόμενες διατάξεις αντικατάστασης του στο άρθρο 40, παρ. 5γ του Σχέδιο Νόμου «Συνέργειες Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ……. και άλλες διατάξεις»
1η Διαφοροποίηση 1. «Σκοπός των μουσικών σχολείων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (γυμνασίων και λυκείων) είναι η προετοιμασία και η κατάρτιση των νέων που επιθυμούν να ακολουθήσουν την επαγγελματική κατεύθυνση της μουσικής χωρίς να υστερούν σε γενική παιδεία, αν τελικά επιλέξουν άλλο τομέα επιστημονικής ή επαγγελματικής έκφρασης.» 1. Σκοπός των μουσικών σχολείων της δευτεροβάθμιας είναι η προετοιμασία και η ενθάρρυνση και στήριξη του ενδιαφέροντος των μαθητών για τη μουσική και η καλλιέργεια των δεξιοτήτων και κλίσεων που διαθέτουν, χωρίς να υστερούν σε γενική παιδεία.
2η Διαφοροποίηση 4. «Με απόφαση του υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων συγκροτείται πενταμελής καλλιτεχνική επιτροπή (…) ο τρόπος λειτουργίας της, η διάρκεια της θητείας του προέδρου και των μελών της, καθώς και ο τρόπος διοικητικής στήριξης του έργου της.» Κατάργηση της ισχύουσας παραγράφου 4.
3η Διαφοροποίηση 5. «Το διδακτικό προσωπικό των μουσικών σχολείων διακρίνεται σε καθηγητές των γενικών μαθημάτων και σε καθηγητές μουσικής, απόλυτα εξειδικευμένους στους τομείς της μουσικής.» (Νέο) 3. Το διδακτικό προσωπικό των μουσικών σχολείων διακρίνεται σε καθηγητές γενικών μαθημάτων και σε καθηγητές μουσικής, με ειδίκευση στα διδασκόμενα μουσικά αντικείμενα.
4η Διαφοροποίηση 10. «Ο τεχνικός εξοπλισμός του Μουσικού Γυμνασίου της προηγούμενης παραγράφου σε συμβατικά ευρωπαϊκά και ελληνικά παραδοσιακά μουσικά όργανα και τεχνικά μέσα, η συγκρότηση των εργαστηρίων σύγχρονης τεχνολογίας και η εκπόνηση σχεδίων ειδικών προγραμμάτων στους τομείς μουσικής, ανατίθεται στο Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας, το οποίο επιχορηγείται με τα αναγκαία χρηματικά ποσά από τον προϋπολογισμό εξόδων του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας» Κατάργηση της ισχύουσας παραγράφου 10.

Ιδιαίτερα βαρύνουσα θεωρούμε την προτεινόμενη τροποποίηση του ίδιου του σκοπού των Μουσικών Σχολείων – που αποτελεί, κατά την κρίση μας, μεγάλη έκπτωση αυτού (στον πίνακα: 1η Διαφοροποίηση). Η αναφερόμενη στον ιδρυτικό Νόμο 1824/1988 «προετοιμασία και κατάρτιση των νέων που επιθυμούν να ακολουθήσουν την επαγγελματική κατεύθυνση στον τομέα της μουσικής» αντικαθίσταται από τη φράση «προετοιμασία και ενθάρρυνση και στήριξη του ενδιαφέροντος των μαθητών για τη μουσική και καλλιέργεια των δεξιοτήτων και κλίσεων που διαθέτουν». Στον Νόμο 1824/1998 οι όροι «προετοιμασία» και «κατάρτιση» διασφαλίζουν τη δυνατότητα των μαθητών να ακολουθήσουν επαγγελματική κατεύθυνση στη μουσική που είναι ο βασικός λόγος δημιουργίας των Μουσικών Σχολείων. Στο νέο Σχέδιο Νόμου οι όροι «ενθάρρυνση» και «στήριξη» υποβαθμίζουν τον πρωταρχικό σκοπό των Μουσικών Σχολείων, καθώς «ενθάρρυνση» και «στήριξη» μουσικών, καλλιτεχνικών και λοιπών δεξιοτήτων μπορεί και πρέπει να παρέχει οποιοδήποτε σχολείο Γενικής Παιδείας. Η αντικατάσταση των συγκεκριμένων όρων δίνει τη δυνατότητα σε οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση να προχωρήσει, σε δεύτερο χρόνο, σε τροποποίηση του αναλυτικού και ωρολογίου προγράμματος μειώνοντας τις ώρες των μουσικών μαθημάτων αλλά και τις απαιτήσεις σε ειδικότητες καθηγητών σε αυτά τα μαθήματα. Ιδιαίτερα, επισημαίνουμε τα εξής:

 

  1. Τα Μουσικά Σχολεία αξιοποιούν ένα εξειδικευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό, με μουσικούς υψηλών προσόντων και ιδιαίτερα διακεκριμένους στον τομέα τους. Βάσει των αναλυτικών προγραμμάτων τους, λειτουργούν οργανικά και φωνητικά Μουσικά Σύνολα υψηλού επιπέδου, όπως Συμφωνικές Ορχήστρες, Χορωδίες, Μπάντες Πνευστών, Σύνολα Παραδοσιακής μουσικής με τοπικές εξειδικεύσεις κ.ά., το επίπεδο των οποίων δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί χωρίς το σοβαρό υπόβαθρο της επαγγελματικής κατάρτισης με προδιαγραφές υψηλού επιπέδου στα μουσικά όργανα. 
  2. Τα Μουσικά Λύκεια είναι τα μόνα κρατικά εκπαιδευτικά ιδρύματα που προσφέρουν τη δυνατότητα δωρεάν προετοιμασίας των μαθητών για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις στα ειδικά μαθήματα που αφορούν την εισαγωγή στα Πανεπιστημιακά Τμήματα Μουσικών Σπουδών.  Ασφαλώς, η προετοιμασία αυτή δεν εμπίπτει στα πλαίσια μιας «ενθάρρυνσης», αλλά απαιτεί σοβαρή επαγγελματική προσέγγιση. Επισημαίνουμε, επίσης, ότι οι απόφοιτοι των σχολείων μας παρουσιάζουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις επιδόσεις στα μαθήματα Γενικής Παιδείας των οποίων ο μέσος όρος υπερβαίνει τους Πανελλαδικούς μέσους όρους και αυτό αποδεικνύεται από συγκριτικές στατιστικές μελέτες που έχουμε κάνει όπως για παράδειγμα στο Μουσικό Σχολείο Πειραιά.
  3. Τέλος τονίζουμε ότι ένα μεγάλο μέρος των οικογενειών στις οποίες απευθύνονται τα Μουσικά Σχολεία ανήκουν σε αδύναμα κοινωνικά στρώματα. Μέχρι σήμερα και με την ισχύουσα νομοθεσία τα Μουσικά Σχολεία δίνουν στους μαθητές τους τη δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης στην επαγγελματικού επιπέδου μουσική κατάρτιση από μια πληθώρα καθηγητών μουσικής με διαφορετικές εξειδικεύσεις. Με αυτό το Σχέδιο Νόμου παροπλίζεται ένα προσωπικό που έχει αποδείξει τόσο την ικανότητα όσο και την θέληση να προσφέρει μουσική παιδεία υψηλού επιπέδου. Πού και με ποια μέσα θα αναζητήσουν οι μαθητές και οι μαθήτριές μας την επαγγελματική μουσική κατάρτισή τους, έχοντας ως μοναδικό τους εφόδιο την απλή «ενθάρρυνση του ενδιαφέροντός τους για την μουσική» και τίποτα παραπάνω; 

Με την αντικατάσταση της αρχικής διατύπωσης «…καθηγητές μουσικής, απόλυτα εξειδικευμένους στους τομείς της μουσικής» με την διατύπωση «…καθηγητές μουσικής, με ειδίκευση στα διδασκόμενα μουσικά αντικείμενα» (στον πίνακα: 3η Διαφοροποίηση) επιχειρείται η «χαλάρωση» της απαίτησης συνάφειας της ειδίκευσης, δηλαδή προωθείται η δυνατότητα τοποθέτησης προσωπικού με παρεμφερείς ειδικεύσεις, όχι όμως με απόλυτη εξειδίκευση (και μάλιστα χωρίς καν την ύπαρξη μίας εξειδικευμένης Καλλιτεχνικής Επιτροπής, η οποία καταργείται στο παρόν Σχέδιο Νόμου και η οποία μπορεί να κρίνει τη συνάφεια). Η “χαλάρωση” των απαιτήσεων σχετικά με την εξειδίκευση αποτελεί απειλή για το επίπεδο της παρεχόμενης μουσικής παιδείας και υπηρετεί την έκπτωση του σκοπού, όπως σχολιάστηκε παραπάνω.

Κατάπληξη προκαλεί η πραγματικά πρωτοφανής περίπτωση της πλήρους κατάργησης της παρ. 10 (στον πίνακα: 4η Διαφοροποίηση), στην οποία γινόταν αναφορά στην παροχή προς τα Μουσικά Σχολεία του αναγκαίου τεχνικού εξοπλισμού σε μουσικά όργανα και τεχνικά μέσα. Πρόκειται για την απαλλαγή της Πολιτείας από την υποχρέωση της παροχής του αναγκαίου τεχνικού εξοπλισμού στα Μουσικά Σχολεία; Η παράγραφος οφείλει να επικαιροποιηθεί διότι περιέχει ορισμένες αναχρονιστικές αναφορές, αλλά ασφαλώς η αναφορά στην παροχή του τεχνικού εξοπλισμού δεν είναι δυνατόν να καταργηθεί.

Η προτεινόμενη κατάργηση της Καλλιτεχνικής Επιτροπής (στον πίνακα: 2η Διαφοροποίηση) θεωρούμε ότι αφήνει ένα δυσμενέστατο κενό στην εποπτεία του θεσμού των Μουσικών Σχολείων. Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντικατασταθεί  από μεμονωμένα στελέχη ή συμβούλους του ΥΠ.Π.Ε.Θ. ή του Ι.Ε.Π. ή από ομάδες μικτών κλάδων ή από εκπαιδευτικούς μουσικής που δεν έχουν ούτε την εργασιακή εμπειρία σε Μουσικά Σχολεία ούτε την τεχνογνωσία που απαιτείται για την εποπτεία του πολύ μεγάλου εύρους μουσικών ειδικεύσεων που υπάρχουν στα Μουσικά Σχολεία. Ζητούμε την προστασία του ειδικού χαρακτήρα των Μουσικών Σχολείων διαμέσου της διατήρησης ή και αναβάθμισης του θεσμού της Καλλιτεχνικής Επιτροπής (όπως συμβαίνει και με άλλου τύπου ειδικά σχολεία: Πρότυπα & Πειραματικά, ΕΠΑ.Λ. ) και επιπλέον αυτού ζητούμε να ιδρυθεί Γραφείο Μουσικών Σχολείων μέσα στο ΥΠ.Π.Ε.Θ., καθώς τα Μουσικά Σχολεία έχουν φτάσει πλέον σε ένα μεγάλο αριθμό (48), επιτελούν σημαντικό και αναγνωρισμένο έργο, είναι δε σχολεία υψηλής ζήτησης και εγνωσμένης αξίας προβεβλημένα στις τοπικές κοινωνίες, και όχι μόνο σε αυτές.

Υπογραμμίζουμε το γεγονός ότι καμία από αυτές τις διατάξεις δεν περιλαμβανόταν στο αρχικό προσχέδιο του Νόμου που δόθηκε σε διαβούλευση. Είναι προφανές ότι μια τέτοια ενέργεια προκαλεί εύλογη ανησυχία σε γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικούς. Η ανακοίνωση του Υπουργείου της 15ης Νοεμβρίου επιβεβαιώνει ότι όχι μόνο δεν πρόκειται να συγχωνευθούν ή να κλείσουν Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία, αλλά υποστηρίζει ότι με την πολιτική της ίδρυσης νέων Μουσικών και Καλλιτεχνικών Σχολείων τα τελευταία χρόνια έχει αποδείξει έμπρακτα την στήριξη και την ενίσχυση του θεσμού. Αυτό το επιχείρημα ευσταθεί μεν αλλά μόνο ως προς το σκέλος τη δημιουργίας νέων σχολικών μονάδων αυτού του τύπου, άρα και νέων θέσεων εργασίας.

Όμως, αν λάβουμε υπόψη: 

α) τη σύντομη ανάλυση που παραθέσαμε πιο πάνω,
β) το γεγονός της πρόσφατης κατάργησης της βάσης του 10 σε καθένα από τα μουσικά μαθήματα των Μουσικών Γυμνασίων ως ελάχιστης απαίτησης για την προαγωγή των μαθητών στην επόμενη τάξη,
γ) τη δυνατότητα που δίνεται σε επιτυχόντες στις εισαγωγικές εξετάσεις ενός Μουσικού Σχολείου να μετεγγράφονται αμέσως σε άλλο Μουσικό Σχολείο, ανεξάρτητα από τη διαμόρφωση της βάσης εισαγωγής στο δεύτερο,
δ) την επιβαλλόμενη σιωπηρή ανοχή της παρουσίας πέραν του ενός μαθητή στη διεξαγωγή των ατομικών Μουσικών Μαθημάτων,
ε) την καθυστερημένη κάλυψη κενών στα ατομικά Μουσικά Μαθήματα (φθάνοντας ορισμένες φορές και στη ματαίωση της κάλυψης),

τότε θα διαπιστώσουμε πως είναι βάσιμες οι ανησυχίες μας για αναπόφευκτη επικείμενη υποβάθμιση της ποιότητας της παρεχόμενης μουσικής παιδείας στο θεσμικό επίπεδο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Καλούμε το Υπουργείο και την Κυβέρνηση αφενός να ανακαλέσουν το Άρθρο 40 του προτεινόμενου Σχεδίου Νόμου και αφετέρου να προβούν στις κατάλληλες ενέργειες ώστε να αποτραπεί από τη μία πλευρά  η διαφαινόμενη υποβάθμιση και  να αναβαθμιστεί από την άλλη το επίπεδο της παρεχόμενης Μουσικής Παιδείας στα Μουσικά Σχολεία της χώρας μας.

Loading...
  • europalso

    ideascentral