• Ο Άγιος Φανούριος και η φανουρόπιτα.

    ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ 🕔27/08/2014 - 19:14 | Author: Newsroom

    Σήμερα 27 Αυγούστου, του Αγίου Φανουρίου και πρέπει να φτιάξουμε μία φανουρόπιτα.

    Πώς έγινε όμως αυτή η σύνδεση του Αγίου με τα χαμένα αντικείμενα;


    Η πίτα του Αγίου Φανουρίου είναι μια νηστίσιμη πίτα που φτιάχνεται στην μνήμη του Αγίου (27/08) και προσφέρεται στους πιστούς ως ευλογία.

    Συνήθως η Φανουρόπιτα παρασκευάζεται με επτά ή εννιά υλικά! Η επιλογή των αριθμών αυτών δεν είναι καθόλου τυχαία, μια και είναι γνωστός ο ρόλος των αριθμών στις μαντικές και μαγικές πρακτικές. Τα επτά ή εννιά υλικά φαίνεται να ενισχύουν ακόμα περισσότερο τη δύναμη της πίτας!

    Σίγουρα είναι ένα έθιμο που ξεκίνησε από μια ευλαβική χειρονομία των πιστών (κυρίως από το γυναικείο φύλλο και το όνομα του έχει συνδεθεί με την εύρεση απολεσθέντων αντικειμένων αλλά και προσώπων) και δεν νομίζουμε ότι υποκρύπτει κάτι το αντικανονικό ή το άσχημο. Άλλωστε αν επρόκειτο για κάτι το οποίο αλλοίωνε την λατρευτική τάξη και ήταν αντίθετο με την εκκλησιαστική μας παράδοση, η εκκλησία είχε τον χρόνο και τον τρόπο να το διορθώσει και να το αποτρέψει.

    “Ο νεοφανής Άγιος Φανούριος είναι, στη λαϊκή μας παράδοση, μέγας ευρετής απωλεσθέντων αντικειμένων. Αυτή ακριβώς η ιδιότητα δημιoύργησε το ιδιότυπο λατρευτικό υπόβαθρο της προσφοράς κατά την ημέρα της εορτής του (27 Αυγούστου) εθιμικών άρτων και γλυκισμάτων, τα οποία, αφού ευλογηθούν από τον ιερέα, μοιράζονται στους παρευρισκομένους.

    Η σύνδεση του Αγίου με τα χαμένα αντικείμενα είναι παρετυμολογική: Ο Φανούριος φανερώνει! Η λατρεία του Αγίου Φανουρίου φαίνεται ότι ξεκινά από τη Ρόδο, όπου κατά την παράδοση βρέθηκε η εικόνα του, όταν έσκαβαν σε ερείπια παλαιού ναού έξω από τα τείχη της πόλης. Η αμφίεσή του παρέπεμπε σε στρατιωτικό Άγιο. Σε ειδικά εικονίδια πάνω στην ίδια εικόνα υπήρχαν σκηνές από το μαρτύριο του Αγίου. Ο Μητροπολίτης Ρόδου Νείλος (1355-1369) διάβασε την επιγραφή “Άγιος Φανούριος”. Από τη Ρόδο η λατρεία του εξαπλώθηκε στα κοντινά νησιά και κυρίως στην Κρήτη, όπου υπάρχουν σήμερα τρία σπουδαία μοναστήρια στα οποία τιμάται και δεκάδες ναοί.

    Στην προσφορά άρτων και γλυκισμάτων προς τον Άγιο Φανούριο ανιχνεύονται απηχήσεις των νεοελληνικών νεκρικών εθίμων, αφού το τάμα προς τον Άγιο σχετίζεται με τη μεταθανάτια τύχη των συγγενικών του προσώπων! Πιο συγκεκριμένα, η πίτα παρασκευάζεται “για να συγχωρέσει ο Θεός τση μάνας του Αγίου” ή “για συγχώριο της μάνας και της αδελφής του”, ενώ συχνά προστίθεται στην ομάδα των γυναικών και η αρραβωνιαστικιά του! Ο μελετητής της ελληνικής λαογραφίας Γιώργος Αικατερινίδης κατέγραψε μια ενδιαφέρουσα παράδοση για τη μητέρα του Αγίου στις βρύσες Μεραμπέλλου:
    “Η μάνα του Αγίου δεν ηκαμε καλό ποτέ τζη. Μόνο ένα κρομμυδύφυλλο ήδωσε μια βολά σ’ένα διακονιάρη. Σαν απόθανε ήβραζε σ’ένα καζάνι με πίσσα και ο Άγιος αρώτησε: α-Γιάντα η μάνα μου είναι εκειά μέσα;
    Ο Μιχαήλ Αρχάγγελος τ’απηλοήθηκε: -Γιατί δεν ήκαμε ποτέ καλό. Να ρίξομε το κρομμυδόφυλλο που ήδωσε κι ανέ τηνέ σηκώσει να βγει επάνω, να σωθεί…
    Ερίξανε το κρομμυδόφυλλο και η μάνα ντου βγήκε στα χείλια του καζανιού μαζί με τρεις άλλες γυναίκες που πιαστήκανε κι αυτές από το κρομμύδι. Μα η μάνα ντου τώσε δίνει μια σπρωξιά και πέφτουνε πάλι μέσα. Τοτεσάς λέει ο Αρχάγγελος: Θωρείς πως κι επαέ είναι ακόμη κακή.
    Τοτεσάς ο Άγιος Φανούριος ζήτησε μια χάρη: Να μην πηγαίνουνε πράμα γι’αυτόν, μόνο για τη μάνα ντου για να λένε να τση συγχωρέσει ο Θεός…”
    Οι παραλλαγές της παράδοσης για την αμαρτωλή μητέρα του Αγίου Φανουρίου που ακούγονται σ’όλη την Ελλάδα είναι δεκάδες. Ακόμη και ως ειδωλολάτρης που δεν ασπάστηκε το Χριστιανισμό αναφέρεται. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης σημειώνει στο διήγημα του “Γουτού Γουπατού” – χωρίς να αναφέρει τίποτα περισσότερο : “Όσοι επικαλούνται τον Άγιο Φανούριον οφείλουν να λέγουν: Θεός σχωρέσ’ τη μητέρα του Αγίου Φανουρίου. Θεός σχωρέσ’ την.” (Νίκος & Μαρία Ψιλάκη, “Το ψωμί των Ελλήνων και τα γλυκίσματα της λαϊκής μας παράδοσης”)
    “Τον Άγιο Φανούριο έκανε αρκετά δημοφιλή η παρήχηση του ονόματός του προς το φαίνω, φανερώνω. Είναι ο Άγιος που φανερώνει τα χαμένα ζώα ή πράγματα και την τύχη. Γι’αυτό στις εικόνες παριστάνεται να κρατά στο χέρι αναμμένο κερί και στην πίστη του λαού έχει θέση μάντη. Εννοείται ότι το αίτημα συνοδεύεται και με ορισμένα τάματα. Π.χ. οι γυναίκες της Παρνασσίδας, όταν έχουν πράγμα χαμένο τάζουν:
    Άγιε μου Φανούριε, φανέρωσε μου το… και θα σου κάνω μια κουλούρα για την ψυχή της μάνα σου! (Η μάνα του Αγίου έχει πολλές αμαρτίες). Ύστερα ονειρεύονται αυτό που έχασαν και το βρίσκουν. Τότε κάνουν μια κουλούρα και τη μοιράζουν στα μικρά παιδιά λέγοντας: “Πάρτε να σ’χωρέστε” (δηλαδή τη μάνα του Αγίου). (Αράχωβα).
    Πίτα κάνουν και οι ανύπαντρες για να τους βρει γαμπρό. (Κρήτη)” (Γ.Α.Μέγας, “Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας”)
    “Για τον Άγιο Φανούριο ο λαός μας λέει πολλά. “Είναι ο Άγιος”, λένε οι ξώμαχοί μας, “που φανερώνει τα κλεμμένα ζα και τα χαμένα πράγματα”. Καμιά φορά πιστεύουν πως φέρνει και την καλή τύχη στον άνθρωπο. Του φανερώνει το δρόμο τον καλό. “Του φέγγει”, λέει ο λαός για κάποιον που τον πάει καλά η τύχη του. “Του φέγγει ο Άγιος Φανούριος”. Γι’αυτό στις εικόνες παριστάνεται να κρατάει στο χέρι κερί αναμμένο και να φωτίζει. ” (Βασίλη Λαμνάτου, “Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας”)
    “Στην Κύπρο, στην Κρήτη και σε άλλες περιοχές, ο Άγιος μπορεί να φανερώσει στην κάθε ανύπαντρη κοπέλα το μέλλοντα σύζυγό της! “Οι ανύπαντρες κοπέλες που θέλουν να παντρευτούν ετοιμάζουν φανουρόπιτα για να φανερωθεί ο υποψήφιος γαμπρός”. Στη Σκιάθο “πίτα στον Άγιο τάζουν και οι γυναίκες που τον παρακάλεσαν να τους φανερώσει το γαμπρό που θα κάμουν στην κόρη τους”. Στη Φλώρινα, η φανουρόπιτα (που την πάνε οι ελεύθερες κοπέλες στην εκκλησιά) χρησιμοποιείται ως ονειρομαντικό μέσον με ένα κομμάτι που βάζουν κάτω απ’το προσκέφαλο (ο Άγιος θα φανερώσει το μέλλοντα σύζυγο). […]
    ΠΗΓΗ http://www.madata.gr/

    Σας δίνουμε μία συνταγή για Φανουρόπιτα που την βρήκαμε στο πολύ αγαπημένο μας blog to hamomilaki:

    alt

    Οι παραλλαγές της πίτας στηρίζονται στις αναλογίες των υλικών. Περισσότερα υγρά, περισσότερο μοιάζει με κέικ (φουσκωτή και μαλακή). Λιγότερα υγρά, περισσότερο μοιάζει με μπισκότο (πιο χαμηλή και πιο τριφτή). Η συνταγή που σας δίνω ανήκει στη δεύτερη ομάδα.


    Το μυστικό, όμως, για να κάνετε φανουρόπιτα που δεν θα σας κάτσει βαριά στο στομάχι, βρίσκεται στην εκτέλεση και όχι στα υλικά. Χτυπήστε καλά στο μίξερ το λάδι, τη ζάχαρη και το χυμό πορτοκαλιού μα σταματήστε εκεί το χτύπημα. Το αλεύρι πρέπει να το προσθέσετε στο τέλος ανακατεύοντας ελάχιστα με μια ξύλινη κουτάλα όσο χρειάζεται να ενωθεί το μείγμα.

    Αν συνεχίσετε το χτύπημα στο μίξερ, τα υγρά υλικά και το χτύπημα αναπτύσσουν στο αλεύρι τους δεσμούς της γλουτένης και μέσα στο μείγμα δημιουργούνται “λαστιχένιες” ενώσεις, εξαιρετικά δύσπεπτες. Το ανακάλυψα όταν, φτιάχνοντας φανουρόπιτα για μια φίλη, χτύπησα το μείγμα στο “σούπερ” μίξερ μου για να γίνει μια “σούπερ” πίτα. Πολύ ευγενικά μου είπε ότι της έπεσε βαριά στο στομάχι και μετά έψαξα και βρήκα το λάθος.

    Η πίτα που έφτιαξα ήταν τριφτή, τραγανή και πολύ ελαφριά στην πέψη. Αν την αφήσετε ξεσκέπαστη να στεγνώσει κάνει καταπληκτικά νηστίσιμα παξιμάδια.

    Υλικά:
    2/3 κούπας ελαιόλαδο
    2/3 κούπας ζάχαρη
    Ξύσμα 1 πορτοκαλιού
    1 κούπα χυμό πορτοκαλιού (ενισχυμένο με λίγο κονιάκ ή ρούμι)
    1 κουτάλι γλυκού σόδα
    1 κουταλιά σούπας κανέλα
    1 κούπα σταφίδες (ξανθές /ή μαύρες)
    1 κούπα καρύδια χοντροκομμένα (ή αμύγδαλα ή cashews)
    2 κούπες αλεύρι μαλακό
    2 κουταλιές γλυκού μπέκιν πάουντερ
    Εκτέλεση:
    * Χτυπάμε καλά στο μίξερ το λάδι και τη ζάχαρη.
    * Διαλύουμε τη σόδα στο χυμό πορτοκαλιού και προσθέτουμε στο μείγμα, μαζί με το ξύσμα του πορτοκαλιού.
    * Σταματάμε το χτύπημα στο μίξερ και ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα.
    * Προσθέτουμε κανέλα, σταφίδες, καρύδια και το αλεύρι -κοσκινισμένο με το μπέκιν, ανακατεύοντας ελάχιστα όσο να ενωθούν τα υλικά.
    * Αλείφουμε με λάδι ένα ταψάκι διαμέτρου 26 εκ, πασπαλίζουμε με αλεύρι, τινάζουμε καλά και ρίχνουμε μέσα το μείγμα.
    * Ψήνουμε στους 175 βαθμούς Κελσίου για 45 λεπτά περίπου. * Ελέγχουμε αν ψήθηκε βυθίζοντας μια οδοντογλυφίδα. Αν βγει καθαρή είναι έτοιμο.
    * Βγάζουμε από το φούρνο, αφήνουμε να σταθεί για λίγα λεπτά και αναποδογυρίζουμε την πίτα σε σχάρα (στρωμένη με λαδόκολλα για να μην μείνουν τα αποτυπώματά της πάνω στο γλυκό).
    * Όταν κρυώσει εντελώς την αναποδογυρίζουμε ξανά σε πιατέλα σερβιρίσματος.
    * Πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχνη.
    πηγή
    ΠΗΓΗ http://hamomilaki.blogspot.gr/

    Loading...
  • Δίκτυο ανεξάρτητων διαφημίσεων
    loading...