Τριτοσεπτεμβριανά μεζεδάκια και πάλι

🕔03/09/2016 09:42
Νίκος Σαραντάκος

Τριτοσεπτεμβριανά επειδή σήμερα είναι σημαδιακή ημερομηνία, λαέ του ιστολογίου, 3 του Σεπτέμβρη, επέτειος της επανάστασης του 1843 αλλά και της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ το 1974 -σύμπτωση βέβαια κάθε άλλο παρά τυχαία, αφού ο Ανδρέας Παπανδρέου την είχε διαλέξει την ημερομηνία για τον συμβολισμό της.

Και πάλι, επειδή και πριν από πέντε χρόνια είχα μεζεδάκια με αυτόν τον τίτλο -μόνο πέντε, αφού μεσολάβησαν και δύο δίσεκτα έτη.

Για τις 3 του Σεπτέμβρη 1843 δεν έχουμε γράψει στο ιστολόγιο, πριν από δυο χρόνια όμως, που είχαμε τα σαράντα (χρόνια) του ΠΑΣΟΚ είχα δημοσιεύσει εδώ ένα άρθρο.

Η επέτειος του 1843 δεν νομίζω να τιμάται επίσημα. Η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ θα γιορταστεί από το κόμμα, στην Πάτρα, τη γενέθλια γη των Παπανδρέου. Κάποιοι είπαν ότι θα ταίριαζε περισσότερο να γιορταστεί στην Κουμουνδούρου, αλλά ψηφοφόρους κυρίως έχει πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ από το κόμμα που ίδρυσε ο Ανδρέας Παπανδρέου, όχι στελέχη. Αλλά για να μπούμε στο κλίμα της ημέρας, ας ακούσουμε ένα εμβληματικό (νομίζω πως το κλισέ δικαιολογείται εδώ) τραγούδι για τις 3 του Σεπτέμβρη, που σύνδεσε, ας πούμε, τις δύο επετείους αφού γράφτηκε για την πρώτη αλλά χρησιμοποιήθηκε από τους θιασώτες της δεύτερης.

Αλλά να προχωρήσουμε στα μεζεδάκια.

* Μετεξεταστέοι στα μαθηματικά: Γράφει η iefimerida για τους στη Μυτιλήνη και βάζει τίτλο: Περισσότεροι οι εγκλωβισμένοι πρόσφυγες στο νησί από τους κατοίκους της Μυτιλήνης.

Περισσότεροι; Πόσες χιλιάδες δηλαδή. Ο υπέρτιτλος μάς πληροφορεί: Ανέρχονται στους 5.000.

Κάτι δεν πάει καλά εδώ. Ναι μεν η Μυτιλήνη έχει μπει σε αργή και σταθερή παρακμή από τότε που έχασε τη μικρασιατική ενδοχώρα της, σε συνδυασμό με το κυνηγητό των κυβερνήσεων επειδή οι κάτοικοι του νησιού δεν σκέπτονταν εθνικά, αλλά και κάτω από 5000;

Αλλά στη συνέχεια του άρθρου διαβάζουμε: Αριθμός που σε ποσοστό ξεπερνά το 15% των κατοίκων της πόλης της Μυτιλήνης. Αυτό ισχύει, κάπου 27.000 κατοίκους είχε (το 2001) η Μυτιλήνη. Αλλά ο τίτλος λέει κάτι εντελώς διαφορετικό -και κινδυνολογικό. Να έκαναν λάθος;

* Από τον ίδιον ιστότοπο, μια είδηση που θα επηρεάσει το εκπαιδευτικό γίγνεσθαι της χώρας:

Η Ελεωνόρα Μελέτη αλλάζει καριέρα. Γίνεται καθηγήτρια, που θα διδάσκει.

Δηλαδή; Τι άλλη καθηγήτρια θα μπορούσε να γίνει;

* Με ρωτάει ο φίλος Παντελής κάτι και δεν ξέρω την απάντηση, οπότε παραδίδω το ερώτημα σε σας.

Πρόκειται για κάτι που απ’ όσο έχω ψάξει δεν έχω βρει ονομασία αν και έχω την αίσθηση ότι υπάρχει αλλά δεν μπορώ να την θυμηθώ. Είναι λοιπόν η κίνηση που κάνουμε κυρίως όταν είμαστε στο κέφι, με τα δύο δάχτυλα (μέσος και αντίχειρας) για να παράγουμε ενα χαρακτηρίστικό «κλαπ». Θα μπορούσε να λέγεται «δαχτυλάκια» (απο το παλαμάκια) αλλά όχι, ή δακτυλοκρότημα αλλά δεν. Τέλος πάντων πώς λέγεται; Ευχαριστώ.

Είχα την εντύπωση ότι αυτό το δακτυλοκρότημα το λέμε «κάνω στράκες», αλλά το λεξικό διαφωνεί και λέει πως αυτός είναι ο ήχος που κάνουν οι αμαξάδες με το καμουτσίκι.

Θυμάμαι εντωμεταξύ (από ταινία που έχω δει, δεν είμαι τόσο παλιός) ότι οι αρχαίοι Αθηναίοι κροτάλιζαν τα δύο δάχτυλα όταν ήθελαν να επευφημήσουν, δεν χτυπούσαν παλαμάκια. Οπότε, θα υπάρχει σχετική λέξη -ή μήπως είναι «κροτάλισμα»; Περιμένω από τη συλλογική σας σοφία.

* Τηλεόραση δεν πολυβλέπω, αλλά έτυχε να διαβάσω μια σχετική είδηση στο in.gr: Τον επιτυχημένο δρόμο των ισπανικών σειρών φαίνεται πως ακολουθεί η ΕΡΤ, που μετά την ανταπόκριση που είχε από το κοινό η προηγούμενη σειρά «Η μοδίστρα» συνεχίζει να επιμένει ισπανόφωνα, με την ίδια πρωταγωνίστρια, Αντριάνα Ουγκάρτε και τη σειρά «La Seniora».

Σε ποιαν ακριβώς γλώσσα υπάρχει το «La Seniora»; Στα ισπανικά είναι señora, στα ιταλικά signora, στα πορτογαλικά senhora, στα καταλανικά senyora. Μόνο στα φραγκοχιώτικα είναι «la Seniora», αλλά αν είναι έτσι γράψτε το ελληνικά, «Λα Σενιόρα», δεν θα κολλήσετε ιό.

* Μου γράφει φίλος:

Τελικά, το επώνυμο «Ερντογάν» δεν αποτελεί εγγύηση προστασίας, αναφερόμενος στην είδηση ότι στην Τουρκία συνελήφθη η λογοτέχνισσα Ασλί Ερντογάν.

Του απάντησα ότι, στις μέρες μας, ούτε το επώνυμο Πούτιν προστατεύει πάντοτε, ακόμα ούτε και το ονοματεπώνυμο Βλαντιμίρ Πούτιν, μια και, όπως έγραψαν αγγλοσαξονικές εφημερίδες, ο Βλαντιμίρ Πούτιν συνελήφθη σε σουπερμάρκετ της Φλόριντας. Ο Πρόεδρος της Ρωσίας, πάντως, κυκλοφορεί ελεύθερος.

* Αυτό μου θυμίζει ένα ειδησάκι που είχα δει σε μιαν εφημερίδα του 1932, με τον τίτλο «Συνελήφθη για βιασμό ο Βενιζέλος». Όχι βέβαια ο Ελευθέριος, ούτε καν ο Σοφοκλής, αλλά ένας 19χρονος βοσκός στην Κρήτη, ονόματι Βενιζέλος Λαγουδάκης ή κάτι τέτοιο.

* Ένας φίλος μου στέλνει ένα απόσπασμα από τις δηλώσεις που έκανε ο Κ. Μητσοτάκης ύστερα από τη συνάντησή του με τον επίτροπο Δημ. Αβραμόπουλο και με ρωτάει αν έχουν γλωσσικό λάθος. Ο ίδιος βέβαια μάλλον πιστεύει ότι υπάρχει λάθος, αφού το μέιλ του έχει τίτλο «Ο κουλισμός της εβδομάδας».

Το επίμαχο απόσπασμα είναι: «….λυπάμαι να διαπιστώσω ότι πολλά από τα ζητήματα στα οποία φαινόταν ότι υπήρχε μια συμφωνία με την κυβέρνηση, δεν έχουμε δει τα απαιτούμενα βήματα προόδου»

Καταρχάς, ξεκινάει με τη διαπίστωση ότι τα «ζητηματα στα οποία φαινόταν» και ενώ θα περίμενε κανείς να συνεχίσει «τελικά βρίσκονται σε στασιμότητα» ή «δεν έχουν λυθεί», χάνει τον ειρμό και αλλάζει το υποκείμενο της πρότασης. Αλλά ας πούμε ότι είναι τσαπατσουλιά του προφορικού λόγου, που συχνά συμβαίνει σε χειριστές του λόγου που δεν έχουν μάθει να χρησιμοποιούν περίπλοκες φράσεις.

Έπειτα, δεν στέκει καλά το «λυπάμαι να διαπιστώσω». Μπορείς να πεις «λυπάμαι να κάνω κάτι» όταν αναφέρεσαι σε γενική συνήθεια («λυπάμαι να πετάω φαγητό») ή σε κάτι που δεν έχει ακόμα γίνει («λυπάμαι να πετάξω τόσο φαγητό»), αλλά για κάτι που έγινε ή γίνεται τώρα η σωστή σύνταξη του «λυπάμαι» είναι ή με το «που» όταν ακολουθεί ρήμα («λυπάμαι που η αντιπολίτευση έχει ακατάλληλο αρχηγό») ή με το «για» όταν ακολουθεί ουσιαστικό (π.χ. «λυπάμαι για την ακαταλληλότητα του αρχηγού της αντιπολίτευσης»).

Οπότε, θα έλεγα, επιεικώς, πως δεν είναι δείγμα καλών ελληνικών το απόσπασμα αυτό.

* Το μεγάλο γεγονός της εβδομάδας ήταν ασφαλώς ο διαγωνισμός για τις τηλεοπτικές άδειες, με τις πρωτόγνωρες συνθήκες υπό τις οποίες έγινε. Ένας πιταράς δημοσιογράφος στον Σκάι, κάτι σαν υπομπόγδανος, τις χαρακτήρισε «συνθήκες Μακρονήσου», κι όταν του υποδείχτηκε ότι υπερβάλλει, «διόρθωσε» λέγοντας «ναι, στην Μακρόνησο τουλάχιστον είχαν θάλασσα». Ευτυχώς ο Σκάι πήρε άδεια κι έτσι θα συνεχίσει να χύνει το μίσος και να σκυλεύει τη μνήμη αγωνιστών.

* Όσο για τις συνθήκες, ένας φίλος μού έστειλε ένα πινακάκι με τα «χτυπήματα» των οχτώ ανταγωνιστών για την κάθε άδεια, που το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον -αν και δεν ξέρω πού το βρήκε.

Skai Καλογρίτσας Alpha Μαρινάκης Σαββίδης ITV CP ANT1 STAR
1 43,6 40,0 30,5 20,5 20,0 15,5 13,5 8,0
2 52,6 41,5 46,2 38,5 18,0 36,5 8,0
3 46,0 63,8 52,0 18,0 75,9 10,0
4 61,0 73,9 61,5 18,0 13,5

Με κόκκινο ο πλειοδότης κάθε γύρου και με πράσινο ο δεύτερος. Βλέπουμε ότι η άγνοια του καθενός για τα χτυπήματα των άλλων αύξησε αρκετά το τελικό τίμημα. Βλεπουμε επίσης ότι η σωστή στρατηγική φαίνεται να είναι να χτυπήσεις γερά στον πρώτο κιόλας γύρο -αλλά ίσως κρίνω από το αποτέλεσμα.

* Δυο παρωνυχίδες, μία και μία, σε γραπτά κείμενα που υπογράφονται από πολιτικούς αρχηγούς.

Καταρχάς, σε ανάρτηση στον τοίχο του Αλέξη Τσίπρα στο FB γράφτηκε ότι το τμήμα της Ολυμπίας οδού παραδόθηκε «μετά από ενάμισι χρόνο» εντατικών προσπαθειών. Κάποιοι θα γκρινιάξουν για το «μετά από», που όμως πια είναι αναπόφευκτο σε κάποιες χρήσεις, αλλά πάντως το «ενάμισι χρόνο» δεν είναι σωστό. Ο ενάμισης, τον ενάμιση (αλλά: το ενάμισι) και η μιάμιση της μιάμισης. Όλα τα άλλα (το ενάμισι, οι δυόμισι, πεντέμισι, τριάμισι ή τρεισήμισι κτλ. γράφονται με γιώτα).

ΥΓ Ο Μπαμπινιώτης θεωρούσε ετυμολογικά ορθότερη τη γραφή «ενάμισυς» αλλά του πέρασε.

* Κι έπειτα, σε ανάρτηση του Κούλη Μητσοτάκη προς τα μέλη των Συμβουλίων Ιδρύματος:

Τους ζητώ να κάνουν λίγο υπομονή, να μη θεωρήσουν ότι η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη τον καθένα και την καθεμία τους εξ’ αιτίας της “σκοτεινής” περιόδου που διανύουμε. (…) Θέλω να γνωρίζουν επίσης, ότι η Ελλάδα, θα γίνει σύντομα μία κανονική χώρα, μία χώρα που θα έχει και την εκπαιδευτική πολιτική που χρειάζεται και τον Υπουργό Παιδείας που αξίζει …

Το «εξ» δεν θέλει ποτέ απόστροφο. Παλιότερα στη Φιλοσοφική σε κόβανε γι’ αυτό το λάθος. (Εντάξει, στο Χάρβαρντ κάνουνε τα στραβά μάτια, ιδίως αν είσαι πρώην πολιτικός κρατούμενος).

* Η ακλισιά της εβδομάδας από το in.gr: Καθησυχαστικός ο Σουλτς προς τους Τούρκους για το θέμα της βίζα.

Η βίζα (θεώρηση διαβατηρίου) πρέπει να κλίνεται οπωσδήποτε, διότι τη χρησιμοποιούμε και στον πληθυντικό (και για να διακρίνεται από την πιστωτική κάρτα με το ίδιο όνομα). Ομολογώ ότι δεν είχα δει ως τώρα άκλιτη τη βίζα, που τόσο αβίαστα έχει εναρμονιστεί με το τυπικό της ελληνικής. Το παρήγορο είναι ότι εκεί που η λέξη χρησιμοποιείται εντατικά, δηλαδή στις πρεσβείες, συνεχίζει να κλίνεται μια χαρά, όπως βλέπω στις ανακοινώσεις της αμερικανικής πρεσβείας για τα δικαιολογητικά για την «έκδοση βίζας» και για τις «μη μεταναστευτικές βίζες» (εντάξει, τη γενική του πληθυντικού μπορεί να την πούμε περιφραστικά).

* Και κλείνω με την εισαγωγικομανία της εβδομάδας, από άρθρο για τις τηλεοπτικές άδειες, που είχε αρχικά δημοσιευτεί στην Καθημερινή αλλά έχει στο μεταξύ επικαιροποιηθεί, διασώζεται όμως σε αναδημοσιεύσεις:

Όσο για το εξωτερικό του κτιρίου θυμίζει «αστακό» καθώς πλήθος αστυνομικών δυνάμεων έχουν αναλάβει την περιφρούρησή του

Αναρωτιόμασταν με έναν φίλο τι σόι περίεργο ζώο να είναι αυτός ο «αστακός» -δεν θα είναι εντελώς αστακός, αλλιώς δεν θα είχε εισαγωγικά, θα είναι κάτι σαν αστακός.

Ο φίλος μου υπέθεσε πως θα είναι ένα ζώο με κεφάλι αστακού και ουρά αστακού αλλά από άλλο αστακό. Αναρωτιέμαι αν θυμάστε την ατάκα, από ένα παλιό κόμικς.

* Και κλείνουμε με το άλλο αθάνατο τραγούδι της μέρας, που είχα την τύχη να το ακούσω ζωντανά, τότε.

alt
Διαφημίσεις (Ανεξάρτητο Δίκτυο)
Όλα τα μεταπτυχιακά σε ένα site !