Κατακαλοκαιρινά μεζεδάκια

🕔25/08/2016 04:18

Αν η περίοδος από τις 15 Ιουλίου έως τις 15 Αυγούστου είναι η καρδιά του καλοκαιριού, τούτο εδώ το σαββατοκύριακο που πέφτει σχεδόν ακριβώς στο μέσο της θα είναι η καρδιά του κατακαλόκαιρου -γι’ αυτό και διάλεξα τούτον τον τίτλο.

Κι αν έχει πια αμφισβητηθεί από τα πράγματα η αλήθεια της… έκειας ρήσης (πώς θα την πούμε τη ρήση του Ουμπέρτο Έκο; ) ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις, δεν παύει να ισχύει ότι το κατακαλόκαιρο υπάρχουν μεν μεζεδάκια αλλά είναι λιγότερα -ίσως επειδή τόσο εγώ που τα μαζεύω όσο κι εσείς που τα στέλνετε έχουμε άλλες ασχολίες, όσοι τουλάχιστον έχουν τη δυνατότητα κι έχουν φύγει για διακοπές. Μια άλλη εκδοχή μπορεί να είναι ότι κυνηγάμε όλοι Πόκεμον και όχι μεζεδάκια

* Η κωμική πλευρά της θλιβερής είδησης του φονικού στη Στουτγάρδη ήρθε χάρη στην ευγενική φροντίδα ενός δημοσιογράφου που φρόντισε να μας πληροφορήσει ότι υπήρξαν «μία νεκρή και δυο τραυματίες από επίθεση με μανσέτα κοντά στη Στουτγάρδη».

Mακάρι να είχε επιτεθεί με μανσέτα -θα ήταν πολύ δύσκολο να έχουμε θύματα. Αν και ποτέ δεν ξέρει κανείς, οι καημένες οι μανσέτες, δαντελένιες όπως συνήθως είναι, δεν φαίνονται και τόσο επίφοβες -τι να σου κάνει ένα μανικέτι;

Όμως ματσέτα χρησιμοποίησε ο δράστης στο Ρόιτλινγκεν, machete, το μακρύ κοφτερό λατινοαμερικάνικο μαχαίρι που το χρησιμοποιούν, αν δεν κάνω λάθος, για να κόβουν τροπικά φυτά, αλλά και για φονικό όπλο.

* Στο Βήμα της περασμένης Κυριακής, ο μεταφραστής και επιμελητής Ανδρέας Παππάς δημοσίευσε ένα άρθρο για τα ογδόντα χρόνια από την έναρξη του ισπανικού εμφυλίου. Μιλώντας για τη γέννηση της έκφρασης «πέμπτη φάλαγγα» (τα έχουμε πει κι εδώ σε παλιότερο άρθρο), ο Παππάς γράφει για τους τέσσερις στρατηγούς που κινούνταν κατά της Μαδρίτης, και σημειώνει «εξ ου και το γνωστό αντιφασιστικό τραγούδι Quatre géneraux felons … nous les pendérons» (το άρθρο δεν υπάρχει ονλάιν γι’ αυτό και δεν βάζω λίκνο).

Απορώ για ποιο λόγο ο Παππάς αναφέρει τη γαλλική βερσιόν του πασίγνωστου αντιφασιστικού τραγουδιού, και όχι την αρχική ισπανική του μορφή, που είναι άλλωστε πολύ γνωστή τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς. Βέβαια, καθώς ο ισπανικός αγώνας είχε από την αρχή έντονο διεθνή χαρακτήρα, το τραγούδι για τους τέσσερις προδότες στρατηγούς μεταφράστηκε πολύ γρήγορα σε πολλές γλώσσες -αλλά δεν παύει να αναφέρεται πάντοτε με τον ισπανικό τίτλο Los cuatro generales.

Να ακούσουμε ακριβώς μια από αυτές τις εκτελέσεις, με ανάμικτους στίχους ισπανικούς και γερμανικούς, από τον Ερνστ Μπους, τον Γερμανό κομμουνιστή καλλιτέχνη.

* Τίτλος ειδησαρίου σε διάφορους ιστότοπους (παράδειγμα):

Αυτοκίνητο χτυπάει κοριτσάκι, περνά από πάνω του, αλλά δεν παθαίνει τίποτα!

Θα ήταν γερή η λαμαρίνα, αλλά δεν είναι δα και τόσο αξιοπρόσεκτο να μην πάθει τίποτα κοτζάμ αυτοκίνητο. Το περίεργο -και ευχάριστο- θα ήταν να μην πάθει τίποτα το κοριτσάκι.

Αλλά, αν διαβάσετε την είδηση θα δείτε ότι αυτό ακριβώς συνέβη: το κοριτσάκι βγήκε σώο και αβλαβές, που λέει το κλισέ. Απλώς ο υλατζής ήταν απρόσεχτος και μπουρδούκλωσε την ετεροπροσωπία.

Σε άλλους ιστότοπους το πρόσεξαν και το διόρθωσαν: αλλά η μικρή δεν παθαίνει τίποτα!

* Αντιγράφω από τη Λεξιλογία ένα σχόλιο του φίλου Νίκου Λίγγρη, επειδή εκφράζει απόλυτα και τα δικά μου αισθήματα. Aφορμή δόθηκε από το σουπεράκι τηλεοπτικού σταθμού όπου η λέξη στριπτίζ θεωρήθηκε απαραίτητο να γραφτεί στα αγγλικά, παρά τις δεκαετίες ευδόκιμης σταδιοδρομίας ως ελληνόγραπτη -και, επειδή έστι Δίκης οφθαλμός, γράφτηκε λάθος, strip-teaz!

strip-teazΛέει ο Λίγγρης: Μια από τις πιο εκνευριστικές περιπτώσεις γλωσσικού λάθος σε δύο επίπεδα («διγλωσσικού λάθους» αν θέλετε) είναι η απροθυμία να χρησιμοποιήσει κάποιος την καθιερωμένη ελληνική μεταγραφή ενός καθιερωμένου όρου (στριπτίζ, στριπτιζέζ, στριπτιζάδικο) και αποφασίζει να μας κάνει φιγούρα αναγράφοντας τον ξένο όρο. Και γίνεται ρεζίλι επιδεικνύοντας την παντελή άγνοιά του της ξένης γλώσσας. Ξεγύμνωμα.

* Διαβάζω στη χτεσινή Εφημερίδα των Συντακτών, στα αθλητικά, ότι «Για τον δεξιό μπακ δεν ενδιαφέρεται ουδείς στη Γερμανία».

Όμως, αν η διπλή άρνηση είναι υποχρεωτική στα νέα ελληνικά (π.χ. «κανείς δεν ξέρει»), δεν είναι ανεκτή στην καθαρεύουσα, όπου θα πούμε «ουδείς γνωρίζει».

Όσο λάθος θα ήταν το «για τον δεξιό μπακ κανείς ενδιαφέρεται», που το κάνουν κι αυτό μερικοί ευπρεπισμένοι, άλλο τόσο είναι «ουδείς δεν ενδιαφέρεται».

malarkey* Ο απερχόμενος αντιπρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε a bunch of malarkey τις απόψεις του Ντόναλντ Τραμπ. Πρόκειται για μια λέξη μάλλον σπάνια -ο φίλος που μου την έστειλε και που ζει στην Αμερική κάμποσες δεκαετίες δεν την είχε συναντήσει.

Malarkey είναι οι ανοησίες, οι σαχλαμάρες. Το ενδιαφέρον όμως για τη λέξη αυτή είναι πως η ετυμολογία της δεν είναι γνωστή -και έχει προταθεί η σύνδεσή της με το νεοελληνικό μαλακία.

Αν αυτό ισχύει, αποδεικνύεται και πάλι ότι διδάξαμε πολιτισμό!

* Ο φίλος μας ο Γιάννης (Δημόσιος Χώρος) επισήμανε, σε ένα γλωσσικό φόρουμ του Φέισμπουκ, το εξής απόσπασμα, απεχθές παράδειγμα γραφειοκρατικού λόγου, που μάλιστα εντοπίζεται στο Σύνταγμα της χώρας, στο άρθρο 10:

Σε περίπτωση παρόδου άπρακτης της προθεσμίας αυτής ή παράνομης άρνησης, πέραν των άλλων τυχόν κυρώσεων και έννομων συνεπειών, καταβάλλεται και ειδική χρηματική ικανοποίηση στον αιτούντα, όπως νόμος ορίζει.

Τόσες αραδιαστές γενικές φέρνουν πονοκέφαλο -μια δόση ρηματικής σύνταξης («εάν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αυτή») θα διόρθωνε τα πράγματα.

Προσωπικά δεν με ικανοποιεί και η επιλογή της λέξης «πάροδος», παρόλο που λέμε για την πάροδο του χρόνου. Εγώ θα έβαζα «παρέλευση».

* Άλλος άτσαλος τίτλος :

Ηράκλειο: Ανησυχία για το μάτι της μικρούλας που επιτέθηκε το ροτβάιλερ

Εδώ το «που» κάνει τον αναγνώστη να σκοντάφτει, αφού αρχικά, όπως διαβάζουμε, δεχόμαστε τη μικρούλα για υποκείμενο του ρήματος που ακολουθεί.

Η αντωνυμία «ο οποίος» λύνει την αμφισημία αλλά δεν είναι οικονομική: της μικρούλας, στην οποία επιτέθηκε το ροτβάιλερ.

Μια άλλη λύση είναι να αλλάξουμε τη σύνταξη σε παθητική: της μικρούλας που δέχτηκε επίθεση από το ροτβάιλερ.

Και βέβαια, η επανάληψη της αντωνυμίας μετά το «που» λύνει επίσης την αμφισημία: της μικρούλας, που της επιτέθηκε το ροτβάιλερ.

topotami* Ορθογραφικό λάθος σε επίσημη ανακοίνωση κόμματος, που μάλιστα διαμαρτύρεται για τη δωρεάν μετακίνηση των ανέργων -είναι αυτό που λέμε διπλό λάθος.

Ελλείμματα, κυρ Σταύρο μας, μην επιφέρεις ελλείμματα στην ορθογραφία!

* Ο κύριος Τάκης ξαναχτύπησε -και εννοώ τον Τάκη Θεοδωρόπουλο της Καθημερινής. Αφού θρήνησε τον θάνατο της ελληνικής γλώσσας, τώρα μοιρολογεί τη γαλλική. Σε πρόσφατη επιφυλλίδα του γράφει:

Ασχετο σχετικό. Οι καθηγητές της γαλλικής γλώσσας ανά τον κόσμο συνεδρίασαν στη Λιέγη και κατέληξαν ότι η γραμματική πρέπει να απλουστευθεί για να διευκολυνθεί η διδασκαλία της στα παιδιά των μεταναστών. Exeunt υπερσυντέλικος, δευτερεύουσες και τα παρελκόμενα. Η Ευρώπη είναι ο πολιτισμός της είπατε;

Αυτό το exeunt είναι λατινικό, πληθυντικός του exit -και το βάζουμε για να δείξουμε ότι ξέρουμε πολλλά λατινικά. Αλλά το θέμα είναι ότι ο κύριος Τάκης εδώ παρεξήγησε αυτό που διάβασε, ή κινδυνολογεί σκόπιμα.

Όπως αποκάλυψε η φίλη γλωσσολόγος Ελένη Αγαθοπούλου, που κάθισε να το ψάξει και το ανακοίνωσε σε μια ομάδα γλωσσολογίας του Φέισμπουκ, στη συνάντηση της Λιέγης, στο παγκόσμιο συνέδριο καθηγητών γαλλικής, συζητήθηκαν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν όσοι διδάσκουν τη γαλλική ως ξένη γλώσσα, όχι σε παιδιά μεταναστών όπως το διαβάζει ο επαγγελματίας ξενόφοβος κύριος Τάκης, αλλά σε παιδιά που απλώς δεν είναι φυσικοί ομιλητές της γαλλικής -π.χ. σε κινεζάκια. Και πρότειναν οι καθηγητές γαλλικής όχι να απλοποιηθεί η γραμματική, αλλά να απλοποιηθεί η ορολογία της γραμματικής, να παρουσιάζονται με απλούστερους όρους τα γραμματικά φαινόμενα.

Δηλαδή ο κύριος Τάκης διαστρέβλωσε εντελώς την είδηση, χωρίς μάλιστα να δίνει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να ελέγξει την ακρίβεια των όσων γράφει.

Βλέπετε, είναι γνωστό το φόβητρο ότι η απλοποίηση φθείρει τη γλώσσα. Ε, όταν αυτό γίνει για χατίρι των (λαθρο θα είναι, αλλά δεν το λέμε) μεταναστών, το γλυκό δένει!

malaka* Και κλείνω με μια φωτογραφία που ψάρεψα στο Φέισμπουκ και που δείχνει την αξία του τονισμού. Κι άλλη φορά έχουμε δει τίτλους με ΜΑΛΑΚΑ προϊόντα, αλλά εδώ μου αρέσει και το σχόλιο της λεζάντας περί επιθετικού μάρκετινγκ.

alt
Διαφημίσεις (Ανεξάρτητο Δίκτυο)
Όλα τα μεταπτυχιακά σε ένα site !