Η Παιδαγωγική διάσταση της Τέχνης στο σχολείο και τα προβλήματα που συναντά.

🕔28/08/2016 14:06

Άρθρο: Δήμητρα Λογγίνου

Τα μουσεία τέχνης, ως χώροι μέσα στους οποίους υλοποιούνται και οργανώνονται οι εικαστικές δραστηριότητες για , αναμφισβήτητα αποτελούν πολύτιμη πηγή πολιτισμικής γνώσης.

Για ποιο λόγο όμως είναι σημαντικό να λαμβάνουνε μέρος τα παιδιά σε εικαστικά προγράμματα τέχνης;


* Τα εικαστικά προγράμματα, μπορούν να εμπλουτίσουν τις σχολικές γνώσεις . Η επίσκεψη σε μια πινακοθήκη μπορεί να αποτελέσει αφορμή για να συλλέξουν οι μαθητές πληροφορίες σχετικά με τις καλλιτεχνικές τεχνοτροπίες μιας χρονικής περιόδου μέσα από την παρατήρηση πινάκων (Hooper 1995).

* Με τα εικαστικά προγράμματα, προωθείται η αλληλεπίδραση με τα αυθεντικά αντικείμενα που αποτελούν σημαντικό εργαλείο εκπαίδευσης. Η βιωματική και δια βίου μάθηση μέσω της χρήσης των αντικειμένων αποτελεί σύγχρονη εκπαιδευτική ανάγκη για να κατανοήσουν τα παιδιά τον πραγματικό κόσμο στον οποίο ζουν(Hooper 1995).

* Με τα εικαστικά προγράμματα, η γνώση μπορεί να προσεγγιστεί σαν ενιαίο σύνολο. Για παράδειγμα, μία συλλογή από ψηφιδωτά μπορεί να αξιοποιηθεί από τους εκπαιδευτικούς στο μάθημα των εικαστικών για να ανακαλύψουν οι εκπαιδευόμενοι την τεχνική της συγκεκριμένης κατασκευής (Χρυσουλάκη 1994).

* Τα εικαστικά προγράμματα, παρέχουν την δυνατότητα για έρευνα και γόνιμο έδαφος για να εφαρμοστούν ενεργητικές μέθοδοι μάθησης. Ταυτόχρονα, προωθούν τον προβληματισμό των μαθητών μέσα από την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και βοηθούν τα παιδιά να δώσουν τις δικές τους ερμηνείες στα εκθέματα (Νάκου 1998).

Τέλος, οι επισκέψεις σε χώρους που αφορούν την τέχνη, βοηθούν τους μαθητές να εξοικειωθούν με την έννοια της τέχνης από την παιδική τους ηλικία (Νάκου 1998).

Ομάδες μελετητών αναφέρουν ότι οι λόγοι για τους οποίους τα παιδιά δεν ασχολούνται με δραστηριότητες που αφορούν τις εικαστικές τέχνες είναι αρκετοί και διαφορετικοί μεταξύ τους. Τους χωρίζουν σε α) λόγους που αφορούν τον άνθρωπο β) λόγους που αφορούν την υλικοτεχνική υποδομή των χώρων που εφαρμόζονται οι

καλλιτεχνικές δραστηριότητες, δηλαδή τα μουσεία και γ) λόγους που αφορούν την προώθηση των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων τέχνης (Mundi 2000)

Ως προς την πρώτη κατηγορία, οι μαθητές παρακολουθούν εκπαιδευτικά- πολιτιστικά προγράμματα εικαστικών τεχνών διότι (Mundi 2000):

* δεν έχουν αρκετό ελεύθερο χρόνο για να παρακολουθήσουν τέτοιου είδους δραστηριότητες

* πιστεύουν ότι είναι για μορφωμένους και μεγάλους

* νομίζουν ότι είναι για εκείνους που έχουν έφεση στη μάθηση

* είχαν κατά το παρελθόν άσχημες εμπειρίες

* πιστεύουν ότι δεν είναι και τόσο σημαντικές

* τις θεωρούν βαρετές

* δεν κατανοούν το που μπορεί να τους χρησιμεύσουν

Ως προς τη δεύτερη κατηγορία, τα παιδιά δεν επισκέπτονται τα μουσεία διότι (Price 1993 ):

* η πρόσβαση σε αυτά δεν είναι εύκολη

* είναι απομακρυσμένα από το σπίτι τους

* δεν προσφέρουν ευέλικτα ωράρια λειτουργίας

* δεν παρέχουν βασικές υλικοτεχνικές υποδομές στους γονείς, όπως χώρους στάθμευσης ή ράμπες για άτομα με ειδικές ανάγκες.

Ως προς την τρίτη κατηγορία, οι μαθητές δεν λαμβάνουν μέρος σε δραστηριότητες εικαστικών τεχνών διότι (Price 1993):

* δεν έχουν ενημερωθεί για το περιεχόμενό τους από τον τύπο έντυπο ή ηλεκτρονικό

* υπάρχει ελλιπής ή ανύπαρκτη διαφήμιση των εικαστικών δραστηριοτήτων, η οποία θα μπορούσε να τους κεντρίσει το ενδιαφέρον των παιδιών ή των γονέων τους

* δεν έχουν αναπτύξει τα μουσεία εικαστικών τεχνών τον τομέα της εξυπηρέτησης πελατών σε ικανοποιητικό βαθμό, ώστε να λαμβάνει ο κάθε ενδιαφερόμενος γονέας ή εκπαιδευτικός τις απαραίτητες πληροφορίες για το είδος και το ύφος των προγραμμάτων που προσφέρουν.

Άλλοι ερευνητές τολμούν να ψάξουν ακόμη πιο βαθιά. Αναζητούν τους λόγους για το πρόβλημα της υποβάθμισης του ρόλου των εικαστικών τεχνών σε παράγοντες όπως είναι το φύλο του ατόμου ή η ηλικία του, το κοινωνικό και μορφωτικό επίπεδο των πολιτών μιας κοινωνίας το είδος των εικαστικών δραστηριοτήτων (Σκαλτσά 1990) .

Ως προς το φύλο παρατηρούν ότι τα αγόρια είναι πιο αρνητικά στο να λάβουν μέρος σε εικαστικές δραστηριότητες από ότι τα κορίτσια, διότι πιστεύουν ότι οι εικαστικές τέχνες αφορούν κατά κύριο λόγο την γυναικεία φύση. Ταυτόχρονα, προσδιορίζουν ότι η τάση του παιδιού για συμμετοχή σε τέτοιου είδους δραστηριότητες είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ηλικία του παιδιού. Όσο το παιδί μεγαλώνει ηλικιακά τόσο μεγαλώνει κι η επιθυμία του για επίσκεψη σε αντίστοιχους χώρους (Moffat. 1986).

Παράλληλα, διαπιστώνουν ότι η θέληση για παρακολούθηση των εκθεμάτων ενός μουσείου τέχνης εξαρτάται άμεσα από το μορφωτικό – κοινωνικό επίπεδο του ατόμου. Άτομα που έχουν λάβει ουσιαστική και κοινωνική μόρφωση επιδιώκουν να παρευρεθούν σε εικαστικούς χώρους πολύ περισσότερο από ότι άτομα με χαμηλό μορφωτικό και κοινωνικό επίπεδο. Με λίγα λόγια μαθητές που έχουν ασχοληθεί συστηματικά με τις εικαστικές τέχνες επιδιώκουν να συμμετάσχουν σε τέτοιου είδους δραστηριότητες από ότι μαθητές που δεν έχουν εργαστεί πάνω σε ζητήματα, τα οποία αφορούν τις συγκεκριμένες τέχνες (Moffat 1986).

Τέλος, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το είδος των εικαστικών δραστηριοτήτων μπορεί να καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την συμμετοχή των παιδιών σε αυτό. Για παράδειγμα, ένα πρόγραμμα τεχνολογίας το οποίο δίνει έμφαση στην ενεργό συμμετοχή του μαθητή σε ποικίλα πολιτιστικά δρώμενα είναι ικανό να προσεγγίσει μεγαλύτερο αριθμό παιδιών από ότι ένα πρόγραμμα τέχνης που βασίζεται σε πιο παραδοσιακές πρακτικές έκθεσης των αντικειμένων του (Χρυσουλάκη 1994).

Βιβλιογραφία

1. Χρυσουλάκη Στέλλα, Μουσείο- Σχολείο: Αναζητώντας κοινό πεδίο δράσης. Μουσείο – Σχολείο, Δ’, Περιφερειακό σεμινάριο, 13-15, Ιωάννινα,1994

2. Νάκου Ειρήνη , “ Η αξιοποίηση του παιδευτικού χαρακτήρα των μουσείων και ο σχεδιασμός μιας σύγχρονης μουσειακής αγωγής” Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ. 102, 45-56, 1998

3. Hooper -Greenhill- Eilean “ Leasoning in Learning” Museums journal, no11, 28, 1995

4. Mundi, S., Cultural policy , A short guide , Council of Europe, 2000

5. Price, J., “ Museums go live”, Museums journal, June, 18-19, 1993

6. Σκαλτσά Μ., “ Σύγχρονες μουσικολογικές αντιλήψεις στη μεγάλη Βρετανία”, τ.10, 75-94 Εντευκτήριο,1990

7. Moffat, H., Using the museums recourses: the world within research .H.M.I. Discussion document, London, 1986
Διαφημίσεις (Ανεξάρτητο Δίκτυο)
Όλα τα μεταπτυχιακά σε ένα site !