Εσείς πιάσατε Πόκεμον;

🕔28/07/2016 10:02

Καθώς η μανία με το παιχνίδι Pokémon GO έχει πάρει σχεδόν παγκόσμιες διαστάσεις, υποθέτω πως οι περισσότεροι που διαβάζετε το σημερινό άρθρο θα ξέρετε περί τίνος πρόκειται, έστω κι αν δεν έχετε ασχοληθεί οι ίδιοι με το κυνήγι των Πόκεμον.

Τα Πόκεμον τα ίδια, βέβαια, θα τα ξέρετε από παλιότερα -τουλάχιστον αν έχετε παιδιά γεννημένα στην τελευταία δεκαετία του περασμένου αιώνα ή αν υπήρξατε οι ίδιοι παιδιά γύρω στο 2000-2005, την πρώτη φορά που τα Πόκεμον είχαν γίνει και πάλι παγκόσμια μόδα, τότε όμως σε βιντεοπαιχνίδια για παιχνιδομηχανές ή σε κάρτες ή σε ταινίες κινουμένων σχεδίων.

Τα Πόκεμον είναι κάτι φανταστικά ζωάκια γιαπωνέζικης προέλευσης, που ο αφέντης τους (το παιδί που είχε τις κάρτες) τα έβαζε να παλεύουν με άλλα Πόκεμον άλλων παιδιών. Κάθε είδος Πόκεμον (υπάρχουν καμιά διακοσαριά) έχει τα δικά του δυνατά και αδύνατα σημεία, κι έτσι η αναμέτρηση είναι αμφίρροπη, ενώ επίσης υπήρχε η δυνατότητα να εκπαιδεύσεις τα Πόκεμον του στάβλου σου (αναρωτιέμαι αν υπάρχει ειδική λέξη). Περισσότερα δεν ξέρω, διότι οι κόρες μου δεν είχαν εντρυφήσει στο παιχνίδι, όποτε όμως τις πήγαινα στα πάρκα να παίξουν έβλεπα μεγάλες παρέες, κυρίως αγοριών, να παίζουν βαθιά απορροφημένα με τις κάρτες Πόκεμον εφαρμόζοντας κανόνες που, για τον αμύητο, φαίνονταν εξίσου απροσπέλαστοι όσο και οι κανονισμοί του κρίκετ. Πάντως, τότε έμαθα τον Πίκατσου.

Εκείνη η μανία με τις κάρτες Πόκεμον, στις αρχές του αιώνα, πρέπει να καταλάγιασε αργότερα, και πάντως δεν είχε τόσο γρήγορη εξάπλωση όσο η τωρινή, όπου μέσα σε τρεις μόνο εβδομάδες το παιχνίδι για σμαρτόφωνα και ταμπλέτες το έχουν κατεβάσει 75 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο. Αυτή η αστραπιαία εξάπλωση, ιότροπη θα λέγαμε (βάιραλ ελληνιστί) κάνει την τωρινή Ποκεμανία (τώρα έφτιαξα τη λέξη, αλλά είμαι βέβαιος πως κάποιος άλλος θα την έχει βρει πρωτύτερα) να ξεχωρίζει από τις προηγούμενες μόδες και μανίες παγκόσμιας εξάπλωσης, είτε αφορούν το ντύσιμο είτε τη διασκέδαση ή κάτι άλλο. Μέσα σε είκοσι μέρες, κατάκτησε όλον τον κόσμο!

Όλον; Όχι όλον, και εδώ είναι η πρώτη μεγάλη υποσημείωση στο «σχεδόν παγκόσμιος» που έγραψα στην αρχή. Στην πραγματικότητα, η Ποκεμανία είναι, χοντρικά, μανία του πρώτου κόσμου, αφού το παιχνίδι είναι επίσημα διαθέσιμο σε ΗΠΑ και Καναδά (όχι όμως στο Μεξικό), στην κουτσή Ευρώπη (δηλαδή όχι στη Ρωσία), στην Αυστραλία και την Ιαπωνία -ανάμεσα σε Κύπρο και Χογκ Κογκ δεν υπάρχει Πόκεμον ούτε για δείγμα, ενώ σε κάποιες ασιατικές χώρες παίζουν κλώνους του παιχνιδιού.

Πώς παίζεται το παιχνίδι; Κατεβάζεις την εφαρμογή στο σμαρτόφωνό σου, και βγαίνεις βόλτα στη γειτονιά. Στην οθόνη βλέπεις τον εαυτό σου να περπατάει και ο χάρτης αντιστοιχεί με την περιοχή όπου βρίσκεσαι -οι δρόμοι έχουν την ίδια διάταξη, τα πάρκα είναι πράσινα και η θάλασσα μπλε. Το παιχνίδι χρησιμοποιεί το GPS του σμαρτόφωνου για να σε τοποθετήσει μέσα στον περιβάλλοντα χώρο, στον οποίο κυκλοφορούν επίσης τα Πόκεμον. Μόλις πλησιάσεις κοντά σ’ ένα Πόκεμον, το σμαρτόφωνό σου δονείται, σημαδεύεις το Πόκεμον με την κάμερα οπότε το βλέπεις στην οθόνη σου, και του πετάς μια Ποκεμπάλα (Pokeball) και αν το πετύχεις το πιάνεις και το βάζεις στη συλλογή σου. Όσο πιο πολλά ζωάκια πιάνεις, ανεβαίνεις επίπεδο.

Επίσης, διάφορα σημεία της γειτονιάς, κυρίως σημαδιακά κτίρια, έχουν μετατραπεί σε Ποκεσταθμούς (Pokestops) όπου μπορούν να πηγαίνουν οι παίχτες για να ανεφοδιάζονται με πολεμοφόδια και άλλα χρειαζούμενα του παιχνιδιού. Για να πάρετε μιαν ιδέα, στη γειτονιά μου (Παλιό Φάληρο κοντά στην Αμφιθέα) Ποκεσταθμοί υπάρχουν στα εξής σημεία: στα ΕΛΤΑ, σε πλατείες (Ντάβαρη), σε εκκλησίες (Αγία Τριάδα, Παντοκράτορας, Αγιαλέξαντρος και καμπαναριό του), στο δημαρχείο, σε ένα ιδιωτικό ΚΤΕΟ, σε ένα μεγάλο κτίριο γραφείων αλλά και σε ένα χάλασμα, ένα ερείπιο που θεωρείται στη γειτονιά στοιχειωμένο.

Σε άλλα σημεία υπάρχουν επίσης Ποκεγυμναστήρια (Pokégym), όπου πας και γυμνάζεις τα Πόκεμόν σου και τα βάζεις να παλεύουν με άλλα Πόκεμον. Περισσότερα δεν θα σας πω, διότι δεν ξέρω -για να μπεις σε Ποκεγυμναστήριο πρέπει να έχεις ανέβει στο πέμπτο επίπεδο κι εγώ μόλις τώρα ανέβηκα και εκτός αυτού μού φαίνεται μεγάλο χασομέρι -ενώ το απλό κυνήγι μου αρέσει κι έχει πλάκα, μια και έτσι κι αλλιώς περπατάω πολύ και μ’ αρέσει να περπατάω. Μένει να δούμε αν εξαντλεί γρήγορα τη μπαταρία του σμαρτόφωνου.

Βέβαια, εδώ στο νησί όπου βρίσκομαι από χτες, Πόκεμον έχει πιο πολύ στη Χώρα. Στην εξοχή είναι σπανιότατα, αν και σήμερα που πήγαινα για μπάνιο, φτάνοντας στην παραλία έπεσα πάνω σ’ ένα χρυσοψαροειδές που το λένε Goldeen και το έπιασα. Πάντως, τα Πόκεμον, όπως παρατήρησα, είναι πλάσματα αστικά και κυρίως νυκτόβια, αφού τις νύχτες κυρίως κυκλοφορούν. Εγώ σχεδόν όλα τα ζωάκια που έπιασα τα μάζεψα σε μια βόλτα μιας ώρας (και τριών χιλιομέτρων) που έκανα στο Φάληρο -ήμουν όμως τυχερός, διότι στον Αγιαλέξαντρο κάποιοι είχαν κάνει ένα κόλπο (είναι μπερδεμένο και δεν μπορώ να το εξηγήσω) και είχαν μαζέψει πολλά ζωάκια -και είδα κάμποσους νέους (και νέες) να παίζουν με τα κινητά τους γύρω από την εκκλησία, η οποία -στην οθόνη- έβγαζε ροζ ανταύγειες.

Γι’ αυτό το λόγο λένε ότι το παιχνίδι είναι παιχνίδι «επαυξημένης πραγματικότητας» (augmented reality) αφού υπερθέτει στοιχεία εικονικής πραγματικότητας στην αποτύπωση της… πραγματικής πραγματικότητας.

Όπως είπαμε, το Πόκεμον Γκο έγινε μόδα και μανία -το περασμένο Σάββατο, όπως γράφτηκε, εκατοντάδες νέοι βγήκαν στο Σύνταγμα σε ένα μαζικό ραντεβού για κυνήγι Πόκεμον. Γράφτηκαν πολλά σχόλια γι’ αυτή τη νεανική μόδα, τα περισσότερα επικριτικά. Υπήρξαν και επικριτικές τοποθετήσεις από αντικαπιταλιστικές και αναρχικές συλλογικότητες, τόσο στην Ελλάδα, όσο και διεθνώς, ενώ σε συζητήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης βλέπω ανθρώπους (περίπου) της ηλικίας μου να ελεεινολογούν την κατάντια της νεολαίας της χώρας, που συγκεντρώνεται στο Σύνταγμα για να κυνηγήσει Πόκεμον (και όχι, υποθέτω, για να ανατρέψει το κοινωνικό καθεστώς). Ακόμα κι ο γελοιογράφος Αρκάς, ίσως για να επιβεβαιώσει τη συντηρητική του στροφή, σχολίασε ειρωνικά σε σκίτσο ότι ο άνθρωπος μέσα σε 250 αιώνες εξέλιξης, κατάφερε, από κυνηγός μαμούθ να γίνει κυνηγός πόκεμον.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το παιχνίδι με τα Πόκεμον είναι ενταγμένο στο σύγχρονο κεφαλαιοκρατικό σύστημα και, παρ’ότι σε γενικές γραμμές παίζεται δωρεάν (αν και οι παίχτες δελεάζονται να αγοράζουν εργαλεία του παιχνιδιού με πραγματικά χρήματα, για να επιταχύνουν την πρόοδό τους στο παιχνίδι), η μετοχή της Nintendo, της εταιρείας που έχει στην ιδιοκτησία της τα Πόκεμον, εκτινάχθηκε στα ύψη. Σε πιο χαμηλό επίπεδο, λέγεται ότι ιδιοκτήτες καφετεριών και συναφών καταστημάτων πληρώνουν (ποιους δεν ξέρω) για να χαρακτηριστεί το μαγαζί τους Ποκεγυμναστήριο και να έχουν έτσι εξασφαλισμένη νεανική πελατεία.

Ωστόσο, η κριτική στην Ποκεμανία μού φαίνεται αφενός τεχνοφοβική, κάτι σαν νεολουδιτισμός, αφετέρου μισονεϊκή ή πουριτανική, όχι πολύ διαφορετική από παρόμοιες κριτικές που είχαν ασκηθεί στους νέους π.χ. για το ροκ εν ρολ ή για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια της δεκαετίας του 80. Κριτική των γεροντότερων στους νεότερους για κάτι που οι νεότεροι το χαίρονται ενώ οι μεγαλύτεροι δεν το καταλαβαίνουν -ξεχνώντας, οι μεγαλύτεροι, πως και στη δική τους εποχή είχαν κι εκείνοι συνήθειες που ενοχλούσαν ή εξόργιζαν τους δικούς τους μεγαλύτερους, ή, ακόμα χειρότερα, μην ξεχνώντας αλλά δικαιολογώντας: τα δικά μας ήταν αλλιώς…

Αν μη τι άλλο, η Ποκεμανία κινείται αντίθετα προς δυο βασικές κατηγορίες που εμείς οι γεροντότεροι εξαπολύουμε στον τρόπο ζωής των νέων. Κατηγορούσαμε τους νέους ότι ζουν κλεισμένοι στο δωμάτιό τους πίσω από την οθόνη -αλλά το κυνήγι των Πόκεμον σε αναγκάζει να βγεις έξω και να περπατήσεις (μέσα στο σπίτι, ελάχιστα ζωάκια μπαίνουν -και, παρόλο που πολλοί κυνηγούν Πόκεμον με το αυτοκίνητο, το καλύτερο κυνήγι γίνεται περπατώντας, όπως άλλωστε και η εκκόλαψη των αυγών). Επίσης, ενώ σύμφωνα με το μισονεϊκό στερεότυπο οι νέοι δεν ανταλλάσσουν κουβέντα με τους φίλους τους στον πραγματικό κόσμο, η Ποκεμανία παίζεται και συλλογικά, από παρέες ή ζευγάρια. Οπότε, νομίζω πως δεν πρέπει να κουνάμε το δάχτυλο στους νέους -αν και θα ακούσω ευχαρίστως τις απόψεις σας.

Επειδή εδώ λεξιλογούμε, πρέπει κλείνοντας να πούμε ότι η λέξη Pokémon είναι σύντμηση του Pocket Monster (τέρατα τσέπης, δηλαδή) Υποθέτω ότι η οξεία στο é μπαίνει για να κάνει τη λέξη να προφέρεται (περίπου) Πόκεμον και όχι Πόουκμον.

Ωστόσο, ο φίλος μας ο Μιχάλης έχει μιαν άλλη πρόταση για την προέλευση της λέξης -η οποία προέλευση, βέβαια, είναι ελληνική. Στις γιορτές της φυλής, τα γεροντότερα πλασματάκια τραγουδούσαν έναν στίχο που τον είχαν μάθει από προκατακλυσμιαίους Δωριείς αποίκους, που είχαν φτάσει παλιά στον κόσμο τους και τους είχαν δώσει τα φώτα του πολιτισμού: άμες ποκ’ ήμες… Με τα χρόνια, η φράση παραφθάρηκε σε «άμες ποκ’ εμών»και μετά σε «άμες πόκεμον», εμείς τα Πόκεμον.

Με λίγη προσπάθεια θα βρούμε και την προέλευση του Πίκατσου, που υποψιάζομαι πως συγγενεύει με το ρήμα απεικάζω!

ΥΓ Στη Συρία, όπως και σε όλη την Μέση Ανατολή, και την Ασία γενικότερα, το παιχνίδι δεν έχει φτάσει, οπότε τα παιδιά της εικόνας δεν έχουν ελπίδες

pokemon

alt
Διαφημίσεις (Ανεξάρτητο Δίκτυο)
Όλα τα μεταπτυχιακά σε ένα site !