Αυτά τα Νόμπελ ποιος θα τα πάρει;

🕔06/10/2016 09:58
Νίκος Σαραντάκος

Ανεπαισθήτως μπήκαμε στην εβδομάδα των βραβείων Νόμπελ. Ήδη απονεμήθηκαν τα τρία πρώτα, πρώτα της Ιατρικής, μετά της Φυσικής και χτες της Χημείας, και πέρασαν μάλλον απαρατήρητα από τον ελληνικό τύπο και την ελληνική μπλογκόσφαιρα -και από το ιστολόγιό μας, τολμώ να πω.

Αλλά τα τρία πρώτα Νόμπελ παραείναι επιστημονικά, δεν αγγίζουν το ευρύτερο κοινό, παρόλο που η έρευνα των βραβευμένων συχνά έχει πολύ απτές εφαρμογές στην καθημερινή ζωή. όμως και αύριο γίνονται οι απονομές των άλλων δύο βραβείων, της Λογοτεχνίας και της Ειρήνης, που όσο και να πεις ενδιαφέρουν περισσότερο κόσμο, διότι τον βραβευμένο συγγραφέα, κι αν δεν τον έχουμε διαβάσει, μάλλον θα τον έχουμε ακουστά, ενώ το Νόμπελ Ειρήνης δίνεται συνήθως σε πολύ γνωστά πρόσωπα ή φορείς, αν και συχνά οι επιλογές είναι τέτοιες που σκέφτεσαι πως βραβεύονται ο φονιάς και το θύμα αγκαλιά.

Τα φετινά είναι τα όγδοα βραβεία Νόμπελ που απονέμονται από τότε που άρχισε να εκπέμπει το ιστολόγιο, αλλά τον θεσμό τον έχουμε περιφρονήσει. Σποραδικές αναφορές έχουμε κάνει, όμως ένα μόνο άρθρο έχουμε αφιερώσει σε βράβευση, πρόπερσι, όταν τιμήθηκαν με Νόμπελ Ιατρικής επιστήμονες για τις μελέτες τους σχετικά με τον ιππόκαμπο.

Βέβαια, εμείς εδώ λεξιλογούμε, οπότε στο προπέρσινο άρθρο δεν παραλείψαμε να ασχοληθούμε και με τη λέξη «Νόμπελ». Όπως είχα γράψει και πρόπερσι, τον τελευταίο καιρό κάποιοι γράφουν «Νομπέλ», τονίζοντας τη λέξη στη λήγουσα, που μοιάζει σαν να έχουν επαναφέρει την παλιά (γαλλοπρεπή) προφορά της λέξης, όπως ήταν προπολεμικά, όπου η γαλλική γλώσσα κυριαρχούσε, όταν περί το 1928 οι οπαδοί του Ψυχάρη και του Παλαμά τσακώνονταν για το ποιος από τους δύο είναι άξιος να πάρει το Νομπέλ, όπως το έλεγαν -ο Καβάφης ήταν, αλλά δεν το πήρε.

Βέβαια, στη λήγουσα (περίπου) τονίζεται και το όνομα του Νόμπελ στα σουηδικά, και λέω περίπου επειδή νομίζω πως υπάρχει κι ένας δευτερεύοντας τόνος στηνπαραλήγουσα -αλλά αφού η λέξη έχει διεθνοποιηθεί, η σουηδική προφορά δεν ενδιαφέρει και τόσο. Η λέξη στα ελληνικά έχει λεξικογραφηθεί Νόμπελ. Μπορείτε, αν θέλετε, να πείτε ότι ο Αλφρέδος Νομπέλ δημιούργησε το βραβείο Νόμπελ.

Μια και αναφέραμε και τον Αλφρέδο Νόμπελ (έλξη από το βραβείο!), θα το ξέρετε βέβαια ότι θέσπισε το βραβείο, κληροδοτώντας στο σχετικό ίδρυμα σχεδόν όλη την πολύ μεγάλη περιουσία που είχε συγκεντρώσει από τις πολλές εφευρέσεις του, από τις οποίες η πιο κερδοφόρα ήταν η δυναμίτιδα. Λέγεται μάλιστα ότι καθοριστικό ρόλο σε αυτή την απόφαση του Νόμπελ έπαιξε η… νεκρολογία του.

Κανονικά, τη νεκρολογία μας δεν προλαβαίνουμε να τη διαβάσουμε -αλλά ο Νόμπελ στάθηκε εξαίρεση. Λένε, αν δεν είναι μπεντροβάτο, πως ο αδελφός του ο Λουδοβίκος πέθανε ενώ είχε πάει για τουρισμό στις Κάννες, και μια γαλλική εφημερίδα, νομίζοντας κατά λάθος ότι πέθανε ο Αλφρέδος, έβαλε τον τίτλο «Πέθανε ο έμπορος του θανάτου» -στα γαλλικά είναι πιο ωραίο: Le marchand de la mort est mort. Το διάβασε ο Αλφρέδος, κι αντί να αντιδράσει όπως ο Μαρκ Τουέν και να τους στείλει επιστολή ότι οι φήμες περί του θανάτου του αποτελούν χονδροειδείς υπερβολές, ζεματίστηκε, και αποφάσισε να φροντίσει την υστεροφημία του. Και το κατάφερε με το παραπάνω.

Αλλά ας γυρίσουμε στα φετινά Νόμπελ, που μέχρι στιγμής δεν προκάλεσαν και πολύ μεγάλη αίσθηση στα καθ’ ημάς. Εδώ που τα λέμε, πρέπει να είσαι πολύ ειδικός για να πεις ότι άδικα βραβεύτηκε (υποθετικά μιλάω) ο Ζαν-Πιέρ Σοβάζ για τις μελέτες του σχετικά με τις μοριακές μηχανές, ενώ το άξιζε περισσότερο το βραβείο ο Τάδεσον που η έρευνά του σχετικά με τους υπεραγωγούς φουρανίου (ξαναϋποθετικά μιλάω) σκίζει. Από την άλλη, είναι πολύ ευκολότερο να κρίνεις τα βραβεία της Λογοτεχνίας και της Ειρήνης και να διακρίνεις τις σκοπιμότητες που ενδεχομένως υπαγόρευσαν τη βράβευση (ή τη μη βράβευση).

Όχι βέβαια ότι εξάπτει τα πάθη το Νόμπελ λογοτεχνίας -γι’ αυτό και είχα γελάσει πολύ με ένα περσινό ή προπέρσινο άρθρο ενός μουφιστότοπου, ίσως ήταν το Κουλούρι (αλλά δεν το βρίσκω), που είχε άρθρο για ταραχές στο κέντρο της Αθήνας όταν οπαδοί του Μουρακάμι, εξαγριωμένοι με τη μη βράβευσή του έκαναν τάχα διαδήλωση και έκαψαν αυτοκίνητα!

Ο Μουρακάμι είναι εδώ και χρόνια φαβορί -κοκκινίζοντας ομολογώ πως δεν τον έχω διαβάσει, αν και πριν από μερικά χρόνια μου είχε κάνει δώρο η μητέρα μου το 1Q84 (φροντίζει για την καλλιέργειά μου). Και φέτος είναι ο Μουρακάμι πρώτο φαβορί στα προγνωστικά, με δεύτερο τον Άδωνι.

Όχι βέβαια τον δικό μας, τον μπουμπούκο. Αν ποτέ θεσπιστεί Νόμπελ Τσιρίδας και Πατριδοκαπηλίας, ο Γεωργιάδης είναι πρώτο φαβορί -αλλά εδώ μιλάμε για τον Σύριο ποιητή, που πηρε το ψευδώνυμο Άδωνις για να τονίσει τη φοινικική του, ας πούμε, ταυτότητα. Και καθώς οι προβολείς όλου του κόσμου βρίσκονται στραμμένοι στην πολύπαθη χώρα, δεν αποκλείεται να το πάρει ο Άδωνις το Νόμπελ. Ή ο Φίλιπ Ροθ. Ή ο Κανταρέ -αλλά δεν θα γίνει η Αλβανία η μικρότερη χώρα/γλώσσα που έχει τιμηθεί με Νόμπελ, διότι υπάρχει και ο Χάλντορ Λάξνες, ο Ισλανδός.

Από Νόμπελ Λογοτεχνίας, έχουμε. Και τα δύο του Σεφέρη και του Ελύτη που πήραμε, και του Καζαντζάκη που σαφώς το άξιζε αλλά δεν το πήρε λόγω των διαβημάτων της ελληνικής κυβέρνησης διότι δεν ήταν εθνικόφρονας, για να μην πούμε και για τα βραβεία Λένιν του Βάρναλη και του Ρίτσου.

Αλλά το ενδιαφέρον από ελληνικής πλευράς φέτος εντοπίζεται στο Νόμπελ Ειρήνης, όπου οι νησιώτες του Αιγαίου, οι κάτοικοι των ελληνικών νησιών, είναι το πρώτο φαβορί για τη βράβευση (και απορώ πώς δεν έχει δοθεί στα ελληνικά μέσα μεγαλύτερη δημοσιότητα στο θέμα). Και παρά τους σκατόψυχους και τους χρυσαβγίτες, παρά τα «5 ευρώ για να φορτίσεις κινητό» και το πλιάτσικο, θα είναι μια βράβευση που θα αξίζει -και δεν πειράζει αν πλάι στον βασιλικό ποτιστεί και η απαίσια γλάστρα, ο δήμαρχος της Κω λογουχάρη. Αλλά τη συζήτηση αυτή θα την κάνουμε μετά -ας μην το προεξοφλούμε.

Για το νόμπελ Ειρήνης έχουμε καιρό μέχρι αύριο, όμως το Νόμπελ της Λογοτεχνίας ανακοινώνεται σήμερα -σε λίγη ώρα θα ξέρουμε τον νικητή, οπότε αν θέλετε να κάνετε προγνωστικά πρέπει να βιαστείτε. Κι αν δειτε τίποτα εξαγριωμένους οπαδούς να καίνε κάδους, ενημερώστε παρακαλώ!

**Προσθήκη: Μόλις έμαθα ότι τελικά η ανακοίνωση του Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν θα γίνει σήμερα, όπως ξέραμε, αλλά την επόμενη Πέμπτη 13 του μηνός. Οπότε έχουμε μια βδομάδα ακόμα για… προγνωστικά.

alt
Διαφημίσεις (Ανεξάρτητο Δίκτυο)
Όλα τα μεταπτυχιακά σε ένα site !