Αιματοκυλισμένα μεζεδάκια

🕔16/07/2016 09:50

Και πώς αλλιώς να τα πούμε, ύστερα από το καινούργιο μακελειό που αιματοκύλησε τη Νίκαια προχτές το βράδυ, όταν ένας τρελαμένος τζιχαντιστής που οδηγούσε νοικιασμένο φορτηγό-ψυγείο παραβίασε τις μπάρες και έπεσε πάνω στο πλήθος που είχε μαζευτεί στην παραλιακή Προμενάντ ντεζ Ανγκλέ, τον περίπατο των Άγγλων, αυτή την «επιτομή της νωχέλειας, της χαλαρότητας και της κατανίκησης του άγχους» (αντιγράφω τον χαρακτηρισμό από τον δημοσιογράφο Γιάννη Ανδρουλιδάκη), σκορπίζοντας τον πανικό και τον θάνατο, με 84 νεκρούς και αρκετούς σοβαρά τραυματίες την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές.

Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη χώρα, που είχε προαναγγελθεί ότι δεν θα παρατεινόταν, τώρα παρατείνεται για τρεις ακόμα μήνες, ενώ η Μαρίν Λεπέν ανοίγει σαμπάνιες.

Θα μπορούσα να μη βάλω άρθρο, έτσι παράταιρα που θα φαντάζουν τα αστειάκια και τα μαργαριτάρια σε μια μέρα πένθους -αλλά δεν θέλω να χαλάσω το σερί των αδιάλειπτων δημοσιεύσεων. Καταλαβαίνω όμως ότι η συζήτηση στα σχόλιά σας δεν θα περιοριστεί στα μεζεδάκια αλλά, αναπόφευκτα, θα πιάσει όχι μόνο το έγκλημα της Νίκαιας αλλά και την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, ένα γεγονός της εντελώς τελευταίας στιγμής, χτεσινοβραδινό.

Οπότε, μεζεδάκια, έστω και με πικρή γεύση.

* Και ξεκινάω με έναν ενοχλητικό ευπρεπισμό που μας έρχεται από τη λεβεντογέννα Κρήτη. Σε ρεπορτάζ για ένα μικροσυμβάν της καθημερινής ταλαιπωρίας, ένα αυτοκίνητο που ο ιδιοκτήτης του το άφησε εδώ και μερικές μέρες σε έναν κυκλοφοριακό κόμβο με αποτέλεσμα να προκαλεί μποτιλιάρισμα, ο πολίτης που καταγγέλλει το συμβάν γράφει «εδώ και 4 ημέρες … παραμένει παραιτημένο ένα αυτοκίνητο» και ο δημοσιογράφος ίσως επιδοκιμάζει αφού βάζει στον τίτλο «Κομφούζιο από το… παραιτημένο αυτοκίνητο», εκτός κι αν τα αποσιωπητικά εκληφθούν ως ειρωνεία για τον ευπρεπισμό.

Διότι βέβαια, το αυτοκίνητο το παράτησε ο ιδιοκτήτης του -δεν παραιτήθηκε το ίδιο! Και μπορεί το παραιτώ και το παρατώ να συνδέονται ετυμολογικά, και μπορεί πριν από δυο χιλιάδες χρόνια να συμπίπτανε (έχε με παρητημένον, έλεγε στην παραβολή ο Ιησούς, που αντιστοιχεί στο σημερινό ‘παράτα με’), αλλά ο σημερινός ευπρεπισμός που μετατρέπει το παρατημένο αυτοκίνητο σε παραιτημένο ισοπεδώνει διαφορές σημασίας και επίπεδα γλώσσας.

* Σε ενυπόγραφο άρθρο που δημοσιεύτηκε στο tvxs.gr διαβάζω:

Οι πόλεις που ζούμε είναι χώροι που το ιδιωτικό συναντάται με το δημόσιο. Ο γηγενής του κλεινόντος άστεως αντικρίζει τον περιπλανώμενο ξένο. Εμείς «μιλάμε» με τους άλλους. Μόνο που, το «εμείς» και το «εκείνοι» επιδέχεται ερμηνειών.

Υπάρχει βέβαια το γενικομανές «επιδέχεται ερμηνειών», που είναι λάθος αφού το ρήμα «επιδέχομαι» επιδέχεται μόνο σύνταξη με αιτιατική, αλλά το συχνό αυτό λαθάκι ωχριά μπροστά στο μαργαριτάρι μεγατόνων που προηγείται, το θηριώδες «του κλεινόντος άστεως». Φυσικά, το κλεινόν άστυ κάνει στη γενική, απλά και απλώς, «του κλεινού άστεως». Για να σταθεί το «του κλεινόντος» θα πρέπει το «κλεινόν» να νοηθεί ως μετοχή ανύπαρκτου ρήματος (ο *κλεινών, η *κλεινούσα, το *κλεινόν).

Δεδομένου ότι στη συγκεκριμένη στήλη το tvxs αναδημοσιεύει άρθρα από άλλους ιστότοπους, το μαργαριτάρι θα πρέπει να το χρεώσουμε στον συντάκτη. Ωστόσο, το γκούγκλισμα βγάζει στο φως μια ενδιαφέρουσα ιστορία -ο ίδιος συντάκτης είχε δημοσιεύσει ένα παρεμφερές (αν και όχι ίδιο) άρθρο το 2013 στη μακαρίτισσα πλέον Ελευθεροτυπία, όπου έγραφε:

Οι σύγχρονες πόλεις είναι χώροι που το ιδιωτικό συναντάται με το δημόσιο. Το μυστικό συγκρούεται με το αποκαλυπτόμενο. Ο θεωρούμενος γηγενής του κλεινού άστεως αντικρίζει τον κατακριτέο περιπλανώμενο ξένο. Και όλοι εμείς «μιλάμε» με τους εκείνους. Μόνο που, ποιοι είναι «οι εμείς» και ποιοι «οι εκείνοι», επιδέχεται υποκειμενικές ερμηνείες.

Όπως βλέπετε, δεν είναι ακριβώς το ίδιο κείμενο, αλλά οι επίμαχες φράσεις υπάρχουν κι εδώ, και είναι διατυπωμένες σωστά και οι δύο.

Οπότε τι να συνέβη; Να άλλαξε μέσα σε τρία χρόνια ο κ. Μάρκοβιτς απόψεις για τη γλώσσα και τη γραμματική; Ή μήπως ο ιστότοπος που φιλοξένησε το νεότερο άρθρο του να έκανε (μαργαριταρένιες) επεμβάσεις στη γλώσσα; Σηκώνω τα χέρια ψηλά.

* Κι ένα φρέσκο, από την προχτεσινή συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στον Αλέξη Παπαχελά και στον Σκάει. Διάβασα σχόλιο ενός φίλου, στο οποίο ο φίλος μου επέκρινε τον πρωθυπουργό όχι μόνο σε πολιτικό επίπεδο αλλά και σε γλωσσικό, εξαιτίας της φράσης:

Η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων που μας στήριξαν, είχαν επίγνωση ότι θα δώσουμε μια μάχη…

Σύμφωνα με τον φίλο μου, αφού η πλειοψηφία είναι σε ενικό αριθμό, η σύνταξη του ρήματος με πληθυντικό είναι χοντρό λάθος που δείχνει αγραμματοσύνη.

Διαφωνώ ριζικά για την καταδίκη της συγκεκριμένης φράσης. Θεωρώ πως η φράση «η μεγάλη πλειοψηφία … είχαν» δεν είναι λάθος, είναι το λεγόμενο «σχήμα κατά το νοούμενο» και είναι απολύτως νόμιμη και δόκιμη χρήση, τόσο λόγια όσο και λαϊκή.

Και για να μην πει κανείς πως αυτό το λέω τώρα, για να υπερασπιστώ τον Τσίπρα, παραθέτω απόσπασμα από άρθρο μου του 2014, όπου γράφω ακριβώς, λες και το είχα παραγγελία:

Και κλείνω με ένα ακόμα προβληματάκι που ισχύει τόσο για την πλειοψηφία όσο και για την πλειονότητα. Πώς τις συντάσσουμε; Με ενικό ή με πληθυντικό; Η πλειοψηφία και η πλειονότητα είναι περιληπτικά ονόματα (ενικός γραμματικός αριθμός, αλλά αναφέρονται σε πλήθος), οπότε μπορεί να συντάσσονται τόσο με ενικό αριθμό, π.χ. Η πλειοψηφία των μαθητών κάνει φροντιστήριο. Η πλειονότητα των ερωτηθέντων απάντησε καταφατικά. Η πλειοψηφία των συνέδρων τάχθηκε με την πρόταση του προέδρου, όσο και με πληθυντικό αριθμό, κατά το λεγόμενο «σχήμα κατά το νοούμενον» (διότι «εννοείται» ότι αναφέρεται σε πλήθος), π.χ. Η πλειονότητα των πολιτών πιστεύουν ότι η οικονομική τους κατάσταση έχει βελτιωθεί. Κάποιοι ενοχλούνται από αυτή τη χρήση, που όμως είναι απολύτως καθιερωμένη, ήδη από την εποχή των δημοτικών τραγουδιών, εξού και το κλασικό παράδειγμα που βρίσκουμε στις γραμματικές: Ο κόσμος χτίζουν εκκλησιές, χτίζουν και μοναστήρια.

* Αμφίσημων τίτλων συνέχεια, αυτή τη φορά για το προολυμπιακό τουρνουά: «Κηδεία» της Κροατίας στην Ιταλία, πάει στους Ολυμπιακούς.

Ποιος κηδεύτηκε; Βέβαια το δεύτερο σκέλος κάπως βοηθάει να υποψιαστούμε ότι οι Κροάτες νίκησαν στο ματς. Και πράγματι, η Κροατία έκανε την κηδεία της Ιταλίας, όπως ξέρουμε επειδή παρακολουθούμε την αθλητική επικαιρότητα και όχι επειδή συνάγεται από τον τίτλο.

* Τη βδομάδα που μας πέρασε χάσαμε και τον Δημήτρη Μαρωνίτη. Το Βήμα, η εφημερίδα με την οποία συνεργάστηκε επί δεκαετίες, τον αποχαιρέτησε καταφέρνοντας να στριμώξει όχι ένα αλλά δύο ζευγάρια εισαγωγικά στις 11 λέξεις του τίτλου της νεκρολογίας:

«Εφυγε» από τη ζωή στα 87 του ο «δάσκαλος» Δημήτρης Μαρωνίτης

Να βάλεις εισαγωγικά στο «έφυγε» όταν είναι μόνο του, το καταλαβαίνω -αλλά τι νόημα έχουν στο «έφυγε από τη ζωή»; Κι έπειτα, δεν ήταν τάχα δάσκαλος ο Μαρωνίτης; Τι πάρθιο υπονοούμενο είναι αυτό;

tzimerofili* Σε πρόσφατη ανάρτηση στο Φέισμπουκ, ο Θάνος Τζήμερος χαρακτήρισε αγράμματο τον υπουργό Παιδείας Νίκο Φίλη, επειδή σε πρόσφατη δήλωση του χρησιμοποίησε την έκφραση «δυνάμει τρομοκράτες», λέγοντας: «δημιουργείται μια λανθασμένη εντύπωση στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη ότι οι πρόσφυγες είναι δυνάμει τρομοκράτες.

Σύμφωνα με τον εγγράμματο τζήμερο, το σωστό είναι «εν δυνάμει τρομοκράτες», όχι «δυνάμει», διότι σύμφωνα με τον εγγράμματο τζήμερο «δυνάμει» σημαίνει «βάσει», ενώ το δυνητικά είναι «εν δυνάμει».

Να κάψουμε τα λεξικά μας, διότι δεν συμφωνούν με τον ημιμαθή τζήμερο. Σύμφωνα τόσο με τον Μπαμπινιώτη, όσο και με το ΛΚΝ, το επίρρημα «δυνάμει» έχει δύο σημασίες. Αντιγράφω από το ΛΚΝ:

1. (λόγ.) με βάση κτ., επί τη βάσει: Aπολύθηκε / συνελήφθη ~ του τάδε νόμου / ~ εντάλματος. 2. για να δηλωθεί η κατάσταση αυτού που τείνει να πραγματοποιηθεί, να λάβει μορφή, που υπάρχει μόνο δυνητικά: H τάση είναι ~ ενέργεια. Οι εργάτες είναι ~ οπαδοί ενός εργατικού κόμματος.

Η δεύτερη σημασία είναι αυτή που χρησιμοποίησε ο Φίλης, επομένως η τζημεροδιόρθωση είναι αβάσιμη και δείχνει απλώς την ημιμάθεια του γραφικού πολιτευτή.

ΥΓ Και βέβαια ο Φίλης δεν ήταν ποτέ «πρώην Κνίτης», στον Ρήγα Φεραίο ξεκίνησε.

* Νομίζω ότι το ανόητο άρθρο του capital.gr περί διδασκαλίας των αρχαίων το συζητήσαμε και σε προηγούμενο μεζεδοάρθρο μας, αλλά ο φίλος Άκης Γαβριηλίδης επισήμανε κι άλλη πατάτα. Γράφει ο συντάκτης:

Αγνοούν [ενν. οι αριστεροί] την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διατριβή του Μαρξ πάνω στην αρχαία φιλοσοφία. Αναφέρονται μόνο σε ορισμένα βιβλία του όπως το Κεφάλαιο, το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, η Υπεραξία, κ.α. Ο τίτλος της εν λόγω διατριβής είναι «Διαφορά μεταξύ της δημοκρίτειας και της επικούρειας φυσικής φιλοσοφίας».

Περιμένω με αγωνία να εκδοθεί το άγνωστο, χαμένο ως τώρα, έργο του Μαρξ «Η υπεραξία»!

* Σε άρθρο για συναντήσεις με εξωγήινους γράφτηκε: Τα παρακάτω περιστατικά επαναφέρουν αναγκαστικά τη συζήτηση για το αν είμαστε μόνοι μας στο Υπερπέραν

Στο Σύμπαν ήθελε να πει ο συντάκτης, στο Σύμπαν υπάρχει ενδεχόμενο να μην είμαστε μόνοι. Στο Υπερπέραν είμαστε σίγουρα μόνοι, αλλά τουλάχιστον δεν διαβάζουμε κοτσάνες.

* Γράφει φίλος στο Φέισμπουκ και αντιγράφω ανενδοίαστα:

Καμπουράκης στο Μέγκα, Πέμπτη πρωί: «ο αυτοκράτορας Αδριανός φορολόγησε τη χρήση των ουρητηρίων».

1ο λάθος: όχι ο Αδριανός αλλά ο Βεσπασιανός, εξ ου και τα ουρητήρια ονομάστηκαν ειρωνικά βεσπασιανές.
2ο λάθος: φορολόγησε τα ούρα που ως τότε τα προμηθευόταν αφορολόγητα ο κλάδος της πλύσης και επεξεργασίας υφασμάτων, όχι τους χρήστες των ουρητηρίων.

Το πρώτο λάθος είναι χοντρό, και θα έπρεπε να το ξέρει ακόμα κι ένας δημοσιογράφος σαν τον Καμπουράκη, ιδίως αφού συγγράφει και βιβλία ιστορικού, ας πούμε, περιεχομένου.

Το δεύτερο δεν είναι και τόσο γνωστό, και περισσότερο γι’ αυτό μεταφέρω το σχόλιο του φίλου, όχι τόσο για να επιπλήξω τον καημένο τον Καμπουράκη.

* Αν δεν ήταν το μακελειό της Νίκαιας, τα σημερινά μεζεδάκια μπορεί και να είχαν τον τίτλο «Αποαναγνωρισμένα», και αυτό με αφορμή άρθρο για τις μανούβρες του Μαρινόπουλου, όπου διάβασα ότι » η σχετικά μικρή ζημία του 2014 είναι αποτέλεσμα λογιστικού τρικ, καθώς η Μαρινόπουλος «αποαναγνώρισε» μονομερώς(!) δανειακές υποχρεώσεις ύψους 54 εκατ. ευρώ, προβλέποντας το μελλοντικό περιεχόμενο συμφωνίας που θα σύναπτε με τον δανειστή της κάποιους μήνες αργότερα…»

Έτσι είναι άμα έχεις ενστερνιστεί τις αρχές της ελεύθερης οικονομίας, προβλέπεις τα μελλούμενα και αποαναγνωρίζεις κατά βούληση.

(Ο όρος μπορεί να είναι δόκιμος, το ότι τον επισημαίνω δεν σημαίνει πως τον θεωρώ λαθεμένο, απλώς αξιοπαρατήρητον).

* Το γνωστό πρόβλημα με την αποφυγή της διπλής άρνησης σε ανακοίνωση της κυβερνητικής εκπροσώπου: Η αντιμετώπιση της διαπλοκής είναι απαίτηση της κοινωνίας και η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να προχωρήσει προς την κατεύθυνση αυτή. Ως εκ τούτου, δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε κωλυσιεργία στην δικαστική διερεύνηση της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Πιο σωστά, «δεν πρόκειται να ανεχθεί καμιά κωλυσιεργία» ή, έστω, «δεν πρόκειται να ανεχθεί ΤΗΝ οποιαδήποτε κωλυσιεργία».

* Και κλείνω με μερικά μεζεδάκια που τα παραθέτω χωρίς σχόλια παρά μόνο με την προτροπή «Απολαύστε υπεύθυνα!»

alt
Διαφημίσεις (Ανεξάρτητο Δίκτυο)
Όλα τα μεταπτυχιακά σε ένα site !